Τoυ Ευάγγελου Αποστολάκη, βουλευτή Επικρατείας, πρ. υπουργού Εθνικής Άμυνας, επιτ. Αρχηγού ΓΕΕΘΑ
ΤΟ ΛΕΓΟΜΕΝΟ «Συμβούλιο Ειρήνης», που παρουσίασε ο πρόεδρος Τραμπ στο Νταβός ως ειρηνευτική πρωτοβουλία και σύμφωνα με τη δημόσια παρουσίαση του ίδιου, δημιουργήθηκε πρωτίστως για να εποπτεύσει την ανοικοδόμηση και την αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας μετά την εκεχειρία, στο πλαίσιο του σχεδίου των 20 σημείων που προώθησε και σε συνάρτηση με την Απόφαση 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας.
ΩΣΤΟΣΟ, ενώ η πολιτική αφήγηση εστιάζει σε αυτόν τον συγκεκριμένο στόχο, το ίδιο το καταστατικό του Συμβουλίου περιγράφει μια πολύ ευρύτερη αποστολή, χωρίς ρητό γεωγραφικό ή χρονικό περιορισμό.
Αυτή η διπλή εικόνα – συγκεκριμένος πολιτικός στόχος, αλλά γενική θεσμική διατύπωσηβρίσκεται στον πυρήνα της επικαιρότητας.
ΤΟ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ του Συμβουλίου, όπως έχει δημοσιευθεί αυτούσιο και χρησιμοποιείται πλέον από τα διεθνή μέσα και τους αναλυτές, αποκαλύπτει ότι πρόκειται για μια ευέλικτη πολιτική πλατφόρμα, η οποία αυτοχαρακτηρίζεται ως «διεθνής οργάνωση», με δομή που αποκλίνει αισθητά από τα καθιερωμένα πρότυπα πολυμερούς διακυβέρνησης που γνωρίζουμε και όλα δείχνουν πως επιχειρεί να δημιουργήσει μια παράλληλη προς τον ΟΗΕ αρχιτεκτονική.
ΣΕ ΑΥΤΟ το σημείο, πρέπει να διευκρινιστεί πως η Γάζα δεν αναφέρεται πουθενά στο ίδιο το καταστατικό!
Η αποστολή του Συμβουλίου περιγράφεται με γενικούς όρους, ως «προώθηση ειρήνης και σταθερότητας σε περιοχές που πλήττονται ή απειλούνται από συγκρούσεις» χωρίς να υπάρχει κανένας γεωγραφικός ή θεματικός προσδιορισμός.
Η ΕΙΚΟΝΑ αυτή ενισχύεται και από την ίδια τη δομή του Συμβουλίου. Παρότι προβλέπονται όργανα και επιτροπές, η πραγματική εξουσία συγκεντρώνεται στον πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος έχει καθοριστικό ρόλο στη σύνθεση και γενικότερα στη συνολική κατεύθυνση του σχήματος αυτού, και επιπλέον η ιδιότητα του προέδρου δεν συνδέεται ρητά με κάποιο δημόσιο αξίωμα.
Το ίδιο το καταστατικό επιτρέπει στον Τραμπ να παραμείνει στην ηγεσία του Συμβουλίου ακόμη και όταν δεν θα είναι πλέον πρόεδρος των ΗΠΑ, ακόμη και ως ιδιώτης!
ΚΑΤΙ ΠΟΥ επίσης είναι προβληματικό, σύμφωνα με δημόσιες τοποθετήσεις του ίδιου του προέδρου Τραμπ, είναι πως η συμμετοχή στο Συμβούλιο συνδέεται με χρηματοδοτική συνεισφορά, η οποία μπορεί να φτάνει έως και το 1 δισεκατομμύριο δολάρια, γεγονός που μετατοπίζει τη συμμετοχή από τη σφαίρα της θεσμικής ισοτιμίας προς μια λογική οικονομικής συναλλαγής, που επίσης δεν συναντάται στους κλασικούς διεθνείς οργανισμούς.
ΓΙΑ ΤΗΝ Ε.Ε. το ζήτημα δεν είναι απλώς αν θα συμμετάσχει σε μια ειρηνευτική πρωτοβουλία, αλλά υπό ποιους θεσμικούς όρους.
Άλλωστε έχει διαχρονικά θεμελιώσει την εξωτερική της πολιτική στον πολυμερισμό και στον κεντρικό ρόλο του ΟΗΕ στη διαχείριση κρίσεων και κάθε νέα δομή που δεν εντάσσεται σαφώς στο πλαίσιο αυτό είναι λογικό να γεννά προβληματισμό, όχι ως προς τον στόχο της ειρήνης, αλλά πρωτίστως ως προς τη θεσμική της νομιμοποίηση.
ΜΕΣΑ ΣΕ ΑΥΤΟ το πλαίσιο, πρέπει να ιδωθεί και η ελληνική στάση. Η πρόταση του πρωθυπουργού για συμμετοχή της χώρας και των κρατών της Ευρωπαϊκης ‘Ενωσης που έχουν προσκληθεί, μόνο στο σκέλος που αφορά τη Γάζα, ενδεχομένως σε υποεπιτροπή ή κάποιο task force που θα συγκροτηθεί, είναι μάλλον περισσότερο μια προσπάθεια να ισορροπήσει ανάμεσα στη στήριξη μιας -θεωρητικά- ειρηνευτικής επιλογής και στη διατήρηση της θεσμικής συνέπειας της εξωτερικής πολιτικής.
Ωστόσο, το ίδιο το καταστατικό δεν προβλέπει ρητά μερική συμμετοχή, οπότε μένει να δούμε τον τρόπο με τον οποίο θα εξελιχθεί αυτό θεσμικά.
ΓΙΑ ΜΙΑ ΧΩΡΑ όπως η Ελλάδα, που διαχρονικά αντλεί στρατηγικό βάρος από την ευρωπαϊκή της ταυτότητα και την προσήλωσή της στο διεθνές δίκαιο και την πολυμέρεια, η επιφυλακτική αυτή προσέγγιση αντανακλά την ανάγκη να αξιολογούνται προσεκτικά πρωτοβουλίες που, πίσω από έναν ελκυστικό τίτλο, εμφανίζουν και θεσμικές ασάφειες και πολιτικές αντιφάσεις.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
