Skip to main content

Θερμοκρασίες που… σκοτώνουν και μία Ευρώπη απροετοίμαστη: Οι 3 λόγοι πίσω από τον «φόρο αίματος» του καύσωνα

REUTERS/Tom Nicholson

Γερασμένος πληθυσμός, σπίτια-«φούρνοι» και καθυστερημένες ενέργειες απειλούν τον ευρωπαϊκό πληθυσμό - «Καμπανάκι» από τους επιστήμονες

Προσθέστε την «Ν» ως προτιμώμενη πηγή στο Google

Κάθε χρόνο και χειρότερα… Η Ευρώπη «ψήνεται». Σχεδόν οι μισές από τις 850 μεγαλύτερες πόλεις της γηραιάς ηπείρου καταγράφουν τις υψηλότερες θερμοκρασίες στην ιστορία τους, ενώ τα θύματα αυξάνονται μέρα με τη μέρα.

Βρέφη πεθαίνουν από θερμοπληξία, άνθρωποι πνίγονται σε λίμνες και ποτάμια στην προσπάθειά τους να δροσιστούν, πυρκαγιές ξεσπούν καθημερινά. Τι άλλο σημάδι χρειαζόμαστε για να συνειδητοποιήσουμε ότι κάτι δεν πάει καλά;

Στη Γαλλία τέσσερα βρέφη μέσα σε μία εβδομάδα βρήκαν τραγικό θάνατο. «Ξεχασμένα» μέσα σε αυτοκίνητα και με τον υδράργυρο να «χτυπάει κόκκινο» ο οργανισμός τους δεν άντεξε και εξέπνευσαν. Ένας ηλικιωμένος έχασε τη ζωή του την ώρα που εργαζόταν σε εξωτερικό χώρο.

Σύμφωνα με δημόσιο ινστιτούτο, στην Ισπανία 212 θάνατοι ανθρώπων συνδέονται με τον καύσωνα. Ελβετία και Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψαν ιστορικά ρεκόρ θερμοκρασίας, ενώ η Παρασκευή ήταν η πιο ζεστή μέρα στην ιστορία της Γερμανίας.

Μάλιστα, οι επιπτώσεις των ακραίων θερμοκρασιών είναι ορατές και στο ευρωπαϊκό περιβάλλον. Επιστήμονες προειδοποιούν για την εξαιρετικά γρήγορη τήξη των παγετώνων της Ελβετίας. Αναμένεται μέχρι τη Δευτέρα να έχουν λιώσει πλήρως τα χιόνια και οι πάγοι που συσσωρεύτηκαν εκεί κατά τον περασμένο χειμώνα, ενώ κάθε επιπλέον τήξη έως τον Οκτώβριο θα οδηγεί σε πραγματική συρρίκνωση των παγετώνων στις ελβετικές Άλπεις. Στην Ιταλία ο μεγαλύτερος ποταμός της χώρας φαίνεται να στερεύει, αφού δεν είχε βρεθεί ποτέ σε τόσο χαμηλά επίπεδα από τον Ιούνιο.

Παρ’ όλο που στην Ευρώπη κατοικεί το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού, ο ΠΟΥ αναφέρει ότι περίπου το 1/3 των θανάτων που συνδέονται με τις ακραίες θερμοκρασίες συμβαίνει στη γηραιά ήπειρο. Τρεις είναι οι κύριοι παράγοντες για τη ζοφερή αυτή αλήθεια, σύμφωνα με αναλυτές.

Η Ευρώπη γερνά

Αρχικά η γήρανση του πληθυσμού. Η υπερθέρμανση του σώματος επιβαρύνει την καρδιά και άλλα όργανα, καθώς ο οργανισμός προσπαθεί να αντιμετωπίσει τη ζέστη. Οι ηλικιωμένοι, ιδιαίτερα όσοι πάσχουν από χρόνιες παθήσεις, είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι κατά τη διάρκεια του καύσωνα και αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό των θυμάτων.

Σπίτια «φούρνοι» και αρνητές… κλιματισμού

Ωστόσο, η δημογραφική εικόνα από μόνη της δεν εξηγεί τον υψηλό αριθμό θανάτων. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν τα υπερβολικά ζεστά σπίτια. Η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική, ιδιαίτερα στο κεντρικό και βόρειο μέρος της ηπείρου, είναι προσαρμοσμένη, ώστε να αντιμετωπίζει τους ψυχρούς χειμώνες και όχι τα θερμά καλοκαίρια.

Η Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή του Ηνωμένου Βασιλείου έχει προειδοποιήσει ότι έως το 2050 το 92% των υφιστάμενων κατοικιών ενδέχεται να υπερθερμαίνεται. Στο Παρίσι, οι χαρακτηριστικές «ψευδάργυρες» στέγες μετατρέπουν τα διαμερίσματα σε πραγματικούς φούρνους.

REUTERS/Gonzalo Fuentes/File Photo
REUTERS/Gonzalo Fuentes

Μάλιστα, ανάλογο πρόβλημα παρατηρείται, όχι μόνο σε κατοικίες, αλλά και σε σχολεία, χώρους εργασίας, μέσα μαζικής μεταφοράς ή ακόμα και νοσοκομεία, όπου τα συστήματα ψύξης είναι ανεπαρκή.

Ξεφεύγοντας από την εικόνα που μας δίνει η χώρα μας με την εκτεταμένη (σχεδόν καθολική) χρήση των κλιματιστικών, στην Ευρώπη η κατάσταση είναι τελείως διαφορετική. Μόλις ένα στα πέντε νοικοκυριά της ηπείρου διαθέτουν air-condition, ενώ η αύξησή τους σε ορισμένες περιπτώσεις απειλεί να «κάψει» και πολιτικές αντζέντες.

Ωστόσο, παρ’ ότι οι Ευρωπαίοι αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη τον κλιματισμό, λόγω του σοβαρού περιβαλλοντικού του αποτυπώματος, ολοένα και περισσότεροι αντιλαμβάνονται πως έχει καταστεί απαραίτητος υπό τις παρούσες καιρικές συνθήκες. Ακόμα και βουλευτής των Πρασίνων στη Γαλλία παραδέχτηκε ότι «υπάρχουν πλέον χώροι όπου δεν γίνεται να μην έχουν κλιματισμό».

Η κλιματική αλλαγή «τρέχει» γρηγορότερα από την Ευρώπη

Τελευταίος και ίσως σημαντικότερος παράγοντας είναι ότι η ταχύτητα της κλιματικής αλλαγής ξεπερνά αυτή των «αντανακλαστικών» των ευρωπαϊκών κρατών. Η τροποποίηση των οικοδομικών συστημάτων των πόλεων είναι ένα τεράστιο και δύσκολο έργο που χρειάζεται αρκετό χρόνο, γεγονός που θα αναγκάσει πλήθος κόσμου να συνεχίσει να μένει σε εξαιρετικά ζεστά σπίτια καθώς οι θερμοκρασίες θα συνεχίσουν να «ψήνουν» τις χώρες τους.

Έρευνα που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή δείχνει ότι η κλιματική αλλαγή έκανε τις ημερήσιες θερμοκρασίες αυτής της εβδομάδας δέκα φορές πιθανότερες και κατά 2 βαθμούς Κελσίου υψηλότερες σε σύγκριση με τον φονικό καύσωνα του 2003.

REUTERS/Sarah Meyssonnier

Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι κυβερνήσεις πρέπει πλέον να περάσουν από τις έκτακτες παρεμβάσεις σε μακροπρόθεσμες πολιτικές, ενισχύοντας τη χρηματοδότηση, τη νομοθεσία και τον σχεδιασμό.

Αυτό περιλαμβάνει:

  • την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων
  • την δημιουργία περισσότερων χώρων πρασίνου σε αστικά κέντρα
  • την προσαρμογή των εργασιακών συνθηκών στις καιρικές συνθήκες
  • την ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών με στόχο την στήριξη των ευάλωτων ομάδων

«Καμπανάκι» για τις εκπομπές άνθρακα

Ομάδες επιστημόνων, μεταξύ των οποίον το World Weather Attribution (WWA), «δείχνουν» τις εκπομπές άνθρακα ως εξαιρετικά επιβαρυντικό παράγοντα των ακραίων θερμοκρασιών.

Μόλις το 2003, ένας καύσωνας όπως ο σημερινός στην Ευρώπη θα ήταν κατά 2°C ψυχρότερος, λόγω του χαμηλότερου επιπέδου υπερθέρμανσης του πλανήτη εκείνη την εποχή. Το 1976, μια ακόμη χρονιά γνωστή για τον έντονο καύσωνα, θα ήταν κατά 3,5°C ψυχρότερος.

Οι επιστήμονες απέκλεισαν άλλες φυσικές αιτίες, όπως το φαινόμενο Ελ Νίνιο, και κατέληξαν ότι η ένταση του καύσωνα οφείλεται κυρίως στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή. Κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για αύξηση στην ένταση των μελλοντικών καυσώνων και προτάσσουν τρεις ανασταλτικές στην υπερθέρμανση του πλανήτη ενέργειες:

  • ταχύτερη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας
  • καλύτερα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης
  • ανθεκτικότερες κατοικίες, πόλεις και υποδομές απέναντι στην ακραία ζέστη

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.