Ο Κυριάκος Μητσοτάκης πρόσφατα χαρακτήρισε την κυβέρνηση του «κεντρώα».
Ο Αλέξης Τσίπρας μετά το rebranding αξιοποιεί μεν τους ιστορικούς συμβολισμούς της Αριστεράς – από τον ΕΛΑΣ μέχρι τον Ανδρέα Παπανδρέου- αλλά στην πράξη αμβλύνει τις θέσεις και τον λόγο του απευθυνόμενος στα θολά αυτοπροσδιοριζόμενα κεντρώα ακροατήρια. Ίσως η πιο εμβληματική στροφή του είναι στην νεοφιλελεύθερη θέση για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια.
Το ΠΑΣΟΚ και αυτό από την πλευρά του δεν κρύβει ότι απευθύνεται στους λεγόμενους κεντρώους ψηφοφόρους ως μία φιλελεύθερη σοσιαλδημοκρατία.
Εάν πάρουμε αυτά στην ονομαστική τους αξία τότε και τα τρία κόμματα που στο δημοσκοπικό τους άθροισμα ξεπερνούν το 50% κινούνται στον χώρο του κέντρου ή τουλάχιστον αποσκοπούν στους κεντρώους ψηφοφόρους. Μένει όμως και πάλι ένα 50% ακάλυπτο πολιτικά. Υπάρχει το παλαιότερο δόγμα ότι οι εκλογές κερδίζονται στο κέντρο.
Η τοποθέτηση του πρωθυπουργού προκάλεσε αίσθηση καθώς έρχεται σε μία συγκυρία που η ΝΔ έχει χάσει ένα σημαντικό ποσοστό των δεξιών ψηφοφόρων και ενώ είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο να μετακομίσουν μόνιμα σε ένα νέο κόμμα υπό τον Αντώνη Σαμάρα. Ο πρώην πρωθυπουργός δίχως να μπαίνει σε τέτοιες ορολογικές διασαφηνίσεις δεν κρύβει ότι επιχειρεί την ανασυγκρότηση και επανατοποθέτηση της κεντροδεξιάς παράταξης. Χρησιμοποιεί τις έννοιες του έθνους, της πατρίδας, της οικογένειας, της ιστορικής συνέχειας, του κράτους και την σχέση του με την οικονομία με το κλασικό τους περιεχόμενο, που ορίζει κάθε δεξιό και συντηρητικό πολιτικό υποκείμενο.
Στην Ευρώπη η μεγάλη στροφή δεν έχει γίνει προς το κέντρο αλλά προς την σύγχρονη νέα δεξιά που σε κάποιο βαθμό αμφισβητεί το νεοφιλελεύθερο μοντέλο διακυβέρνησης, τουλάχιστον στην πολιτική και πολιτιστική πτυχή του. Και σκοντάφτει κάθε φορά που έρχεται αντιμέτωπη με την οικονομική διαχείριση και την άσκηση της εξουσίας στην πράξη. Στην Γαλλία το αριστερό μέτωπο υπό τον Μελανσόν έκανε την διαφορά. Ο Τραμπ ανέβηκε σαν δεξιά στροφή σε σχέση με το νεοφιλελεύθερο δημοκρατικό κατεστημένο και εκείνος που κερδίζει έδαφος πλέον είναι ο Μπέρνι Σάντερς της αριστερής πτέρυγας των δημοκρατικών.
Ο ορισμός του πολιτικού κέντρου είναι ιδιαίτερα δυσχερής. Και μόνο σαν κέντρο αναγκαστικά κείται μεταξύ δεξιάς και αριστεράς. Μία προσπάθεια ήταν να επαναπροσδιοριστεί με κοινωνικά χαρακτηριστικά ως οι πολιτικές προτιμήσεις που έχουν οι άνθρωποι που με οικονομικά και κοινωνία κριτήρια ανήκουν στην μεσαία τάξη. Μία πιο σύγχρονη προσέγγιση είναι ότι ορίζεται ως η mainstream τοποθέτηση σε μία σειρά ζητήματα (από την ιδιωτική οικονομία μέχρι την εξωτερική πολιτική και το μεταναστευτικό) και το περιεχόμενο του αλλάζει και προσαρμόζεται. Μέσα από αυτό το πρίσμα στην εποχή μας το πολιτικό κέντρο είναι δεξιό.
Οι Πιέρ Νταρτνό και Κριστιάν Λαβάλ στο έργο τους “Ο νέος λόγος του κόσμου”, ξεκινώντας από τους ορισμούς του Φουκώ, αποδεικνύουν ότι το κυρίαρχο μοντέλο είναι ο νεοφιλελευθερισμός ως το σύνολο των λόγων, των πρακτικών και των μεθόδων που ορίζουν την διακυβέρνηση των ανθρώπων με βάση την οικουμενική αρχή του ανταγωνισμού. Μέσα από αυτό το πρίσμα η σύγκλιση στο κέντρο με την επίκληση επιχειρημάτων περί ορθολογικής και ρεαλιστικής διαχείρισης, ένα ξαναζέσταμα του πραγματισμού, αναδεικνύει την ευρύτερη πολιτική ομογενοποίηση.
Στα καθ’ημάς παρόμοιες αναζητήσεις δεν υπάρχουν. Ούτε στο θεωρητικό ούτε πολύ περισσότερο στα πολιτικά κόμματα. Εκείνα απλώς επιχειρούν να ψαρεύουν ψηφοφόρους που αυτοπροσδιορίζονται μεσαία τάξη και νοικοκυραίοι, κι ας μην τους φτάνει το εισόδημα για να βγάλουν τον μήνα. Και κάπως έτσι διαγράφεται το ενδεχόμενο να δούμε ξανά την άνοδο δεξιών και αριστερών δυνάμεων που θα αμφισβητήσουν το κυρίαρχο μοντέλο. Το εάν είναι κίνδυνος ή ευοίωνη προοπτική δεν είναι καθαρό.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
