Τα «πλοία της κολάσεως», είναι ένα από τα πιο φρικιαστικά και ξεχασμένα κεφάλαια των πολεμικών συγκρούσεων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όπου χιλιάδες άνθρωποι βίωσαν τον απόλυτο βαθμό της ανθρώπινης κτηνωδίας μέσα σε ιαπωνικά πλωτά δεσμωτήρια.
Μία από τις πιο τραγικές πτυχές αυτής της σκοτεινής ιστορίας ήρθε ξανά στο φως με τον εντοπισμό ενός χαμένου ναυαγίου στον βυθό της Νότιας Σινικής Θάλασσας.
Στις 21 Σεπτεμβρίου 1944, το ιαπωνικό Hōfuku Maru έπλεε σε νηοπομπή, μεταφέροντας στα αμπάρια του περίπου 1.200 Βρετανούς και Ολλανδούς αιχμαλώτους πολέμου. Αμερικανικά πολεμικά αεροσκάφη, θεωρώντας ότι πρόκειται για στρατιωτικό φορτηγό πλοίο λόγω έλλειψης διακριτικών, εξαπέλυσαν επίθεση με τέσσερις τορπίλες.
Ένα από τα βλήματα έπληξε το πλοίο, το οποίο κόπηκε στα δύο και βυθίστηκε μέσα σε ελάχιστα λεπτά, εγκλωβίζοντας στον θάνατο την πλειονότητα των στρατιωτών των συμμαχικών δυνάμεων που βρίσκονταν παγιδευμένοι στα αμπάρια. Από τους εξαντλημένους αιχμαλώτους κατάφεραν να σωθούν μόλις 200. Το ακριβές σημείο της τραγωδίας παρέμενε μέχρι τώρα άγνωστο.
Για καταναγκαστική εργασία
Η πλειονότητα των αιχμαλώτων που επέβαιναν στο μοιραίο πλοίο είχε ξεκινήσει το ταξίδι από τη Σιγκαπούρη με τελικό προορισμό την Ιαπωνία. Οι κρατούμενοι προορίζονταν για καταναγκαστική εργασία σε εργοστάσια και ορυχεία, ενισχύοντας την πολεμική βιομηχανία της χώρας. Περίπου 1.000 Βρετανοί και 250 Ολλανδοί στρατιώτες βρίσκονταν στριμωγμένοι σε δύο αμπάρια, τα οποία ήταν τόσο στενά ώστε αναγκάζονταν να ξαπλώνουν εναλλάξ, σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα της εποχής.
Σε συνθήκες κτηνωδίας
«Φανταστείτε ένα σκοτεινό, μεταλλικό κλουβί στα έγκατα του πλοίου. Η δυσοσμία είναι ανυπόφορη και η ζέστη πνιγηρή. Οι κανόνες υγιεινής είναι ανύπαρκτοι, ενώ η τροφή και το νερό αποτελούν μακρινή πολυτέλεια», δήλωσε ο Τιμ Μπέκενσαλ, ιστορικός του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και διευθυντής έρευνας του Hellships Memorial Foundation. Συμπλήρωσε μάλιστα: «Πρόκειται για το πιο απάνθρωπο σκηνικό που θα μπορούσε ποτέ να συλλάβει ο ανθρώπινος νους».
Κάθε άνδρας ήταν υποχρεωμένος να επιβιώσει με λιγότερο από μισό λίτρο νερό την ημέρα, υπό συνθήκες αποπνικτικής ζέστης. Αν και στο κατάστρωμα υπήρχαν υποτυπώδεις εγκαταστάσεις υγιεινής, πολλοί αιχμάλωτοι ήταν υπερβολικά εξαντλημένοι για να μετακινηθούν, με αποτέλεσμα να χρησιμοποιούν τα ίδια τα σκεύη του φαγητού τους για την ανάγκη τους, όπως κατέθεσε ο Τζέιμς Γκίμπσον. Στους κρατούμενους είχαν μοιραστεί αρχικά κάποια σωσίβια, τα οποία όμως κατασχέθηκαν αμέσως μόλις οι φρουροί αντιλήφθηκαν ότι οι στρατιώτες τα χρησιμοποιούσαν ως μαξιλάρια.
Χειρότερα από κόλαση
Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Νάιτζελ Έβανς, η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά στη Μανίλα. Το πλοίο παρέμεινε εκεί αγκυροβολημένο για περισσότερο από έναν μήνα λόγω μηχανικής βλάβης, διάστημα κατά το οποίο σχεδόν 100 Βρετανούς κρατούμενους βρήκε ο θάνατος, καθώς απαγορευόταν αυστηρά η έξοδός τους στο κατάστρωμα.
«Οι συνθήκες μετατράπηκαν σε πραγματική κόλαση», περιέγραψε ο ίδιος. «Είχε γίνει καθημερινότητα να τρώμε το λιγοστό φαγητό μας σε απόσταση αναπνοής από σορούς που περίμεναν να ριφθούν στη θάλασσα. Μία ημέρα πριν αποπλεύσουμε, πάνω από το ένα τρίτο των ανδρών και των αξιωματικών αδυνατούσε να σταθεί στα πόδια του χωρίς βοήθεια, ενώ πολλοί είχαν ήδη χάσει τα λογικά τους».
Ο Νάιτζελ Έβανς, αφού γλίτωσε από τη βύθιση του Hōfuku Maru, επιβιβάστηκε αργότερα σε ένα ακόμη ιαπωνικό οχηματαγωγό, μέσω του οποίου μεταφέρθηκε σε στρατόπεδο αιχμαλώτων στην Ταϊβάν, όπου και κατάφερε τελικά να επιζήσει.
Από την πλευρά του, ο Τζέιμς Γκίμπσον πήδηξε στη θάλασσα τη στιγμή της βύθισης και κολύμπησε μέχρι την ακτή, βρίσκοντας καταφύγιο για πέντε μήνες στο πλευρό των Φιλιππινέζων ανταρτών.
«Κατά τη διάρκεια του εφιαλτικού εκείνου πλου εξέφρασα επανειλημμένα τη διαμαρτυρία μου για την έλλειψη φαρμάκων, τις συνθήκες διαβίωσης και την απουσία τροφής, όμως οι εκκλήσεις μου αγνοήθηκαν. Το μόνο που κέρδισα για την προσπάθειά μου ήταν άγριοι ξυλοδαρμοί από τον Τζοτάνι», ανέφερε στην κατάθεσή του στην μετέπειτα δίκη για εγκλήματα πολέμου.
Στην αγχόνη
Η διαδικασία οδήγησε στην καταδίκη του λοχία του Αυτοκρατορικού Ιαπωνικού Στρατού, Τζοτάνι Κιταΐτσι, ο οποίος καταδικάστηκε σε θάνατο διά απαγχονισμού.
Ο εντοπισμός του
Το Hellships Memorial Foundation, έχοντας στο πλευρό του τον Οργανισμό Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ολλανδίας και το Discovery Channel, κατάφερε να εντοπίσει και να ξεθάψει από τη λήθη το ναυάγιο του Hōfuku Maru.
Επικεφαλής της υποβρύχιας αποστολήε είχε ο Δρ. Κάλβιν Μάιρες, θαλάσσιος αρχαιολόγος της Marine Imaging Technologies, ο οποίος ήταν ένας από τους βασικούς δύτες που κατέβηκαν σε βάθος άνω των 50 μέτρων για να εξερευνήσουν το ναυάγιο. Μαζί με τον ειδικό απεικόνισης Έβαν Κόβακς, δημιούργησαν ένα τρισδιάστατο μοντέλο του πλοίου μέσω φωτογραμμετρίας, επιβεβαιώνοντας την ταυτότητα του σκάφους.
Το χρονικό της επίμονης αυτής αναζήτησης ξεδιπλώνεται στην καθηλωτική πρεμιέρα της νέας σεζόν της εκπομπής «Expedition Unknown», η οποία θα κάνει πρεμιέρα με διπλό επεισόδιο στις 24 Ιουνίου στο Discovery Channel.
Μέχρι σήμερα στο σκοτάδι για τον περισσότερο κόσμο
«Το πιο συγκλονιστικό κομμάτι αυτής της αποστολής είναι η ίδια η αλήθεια της. Η τραγική κληρονομιά των “πλοίων της κόλασης” αποτελεί ένα αιματοβαμμένο κεφάλαιο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, που παρέμενε μέχρι σήμερα στο σκοτάδι για τον περισσότερο κόσμο», δήλωσε ο εξερευνητής και παρουσιαστής της εκπομπής, Τζος Γκέιτς.
«Πρόκειται όμως για ζωντανή ιστορία. Οι άνθρωποι που άφησαν την τελευταία τους πνοή μέσα σε αυτά τα πλωτά δεσμωτήρια προσέφεραν την υπέρτατη θυσία. “Περίμεναν” καρτερικά 80 ολόκληρα χρόνια στον βυθό, ζητώντας δικαίωση και φως», συμπλήρωσε ο ίδιος σε μήνυμά του.
56 πλοία της κολάσεως από τα οποία οι Σύμμαχοι βύθισαν τα 19
Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο ιαπωνικός στρατός χρησιμοποίησε 56 πλοία χωρίς διακριτικά —τα οποία έμειναν στην ιστορία ως «πλοία της κολάσεως»— για τη μεταφορά περισσότερων από 62.000 αιχμαλώτων. Από αυτά, τα πυρά των Συμμάχων βύθισαν 19, με την τοποθεσία πέντε ναυαγίων να παραμένει μέχρι σήμερα άγνουστη.
Δεν δημοσιοποιήθηκε η ακριβής τοποθεσία του
Οι ακριβείς συντεταγμένες του Hōfuku Maru, το οποίο βρίσκεται στα ανοικτά των ακτών του Σαν Ναρκίσο, δεν δημοσιοποιούνται για την προστασία και τη διαφύλαξη του θαλάσσιου τάφου. Η μνήμη των θυμάτων τιμάται ήδη στο Hellships Memorial, στο Σούμπικ Μπέι, ενώ η ολλανδική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα συνεργαστεί με άλλα κράτη για την εύρεση ενός κατάλληλου τρόπου απόδοσης τιμών στους αδικοχαμένους στρατιώτες.
«Στην καριέρα μου έχω ανασύρει ανθρώπινα λείψανα και πρόκειται για μια εμπειρία που σε σημαδεύει βαθιά», δήλωσε ο Κάλβιν Μάιρες, ο οποίος έχει συμμετάσχει σε αποστολές εντοπισμού μαζί με τη Defense POW/MIA Accounting Agency (DPAA). Συμπλήρωσε μάλιστα: «Αυτά τα μεταγωγικά αιχμαλώτων αποτελούν ένα ξεχασμένο κεφάλαιο των πολεμικών συγκρούσεων. Είναι δραματικά, φρικιαστικά και μνημειώδη σε κάθε επίπεδο».
naftemporiki.gr
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
