Η πρόσφατη αντιπαράθεση του κεντρικού τραπεζίτη Γιάννη Στουρνάρα με τον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα έφερε στην επιφάνεια ένα ξεχασμένο θέμα που σχετίζεται με τον «δανεισμό» του κράτους από τα ασφαλιστικά ταμεία.
Μια ιστορία που έλκει την καταγωγή της στα χρόνια της δεκαετίας του ’80 που ήταν και η θρυαλλίδα για να πάρει την κάτω βόλτα η δημοσιονομική διαχείριση, ώστε να καταλήξουμε το 2010 στο Καστελόριζο.
Το κράτος να δανείζεται από το κράτος (στο οποίο ανήκουν τα ασφαλιστικά ταμεία και άλλοι φορείς) θεωρητικά δεν περιέχει κάποια αντίφαση, ενώ παρέχει και την άνεση να κάνει το κράτος και η εκάστοτε κυβέρνηση κάποια από εκείνα που δεν θα μπορούσε να κάνει αν δεν υπήρχαν αυτά τα αποθεματικά.
Το 2015 με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου έγινε υποχρεωτική η κατάθεση στην Τράπεζα της Ελλάδος όλων των διαθεσίμων των φορέων του Δημοσίου (και των Ταμείων βέβαια). Η κατάθεση γίνεται με επιτόκιο (που σε εποχές σχεδόν μηδενικών αποδόσεων μετράει), ενώ οι φορείς κρατούν στα ταμεία τους διαθέσιμα μόνο για 15 ημέρες.
Χρήση των αποθεματικών των Ταμείων γινόταν και πριν από τη θέσπιση της υποχρεωτικής κατάθεσης στην κεντρική τράπεζα από την κυβέρνηση του Αντώνη Σαμαρά (γύρω στα 8,5 δισ.), με υπόδειξη των δανειστών, για να αυξάνεται η εσωτερική ρευστότητα.
Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ το 2019 μέσω αυτού του τρόπου δανειζόταν από τους φορείς και τα Ταμεία περίπου 22 δισ., εκ των οποίων ένα σεβαστό ποσό πήγαινε στην εξυπηρέτηση μονίμων αναγκών. Σήμερα ο αντίστοιχος δανεισμός κινείται γύρω στα 63 δισ., με τα 45 – 48 δισ. από αυτά να πηγαίνουν στην κάλυψη παγίων δαπανών. Όσα από αυτά πάνε σε επαναλαμβανόμενες δαπάνες θεωρητικά θα καλυφθούν όταν η χώρα αποκτήσει ισόποσα πλεονάσματα που θα προκύψουν είτε από φορολογία, είτε από μια οικονομική έκρηξη, που όμοιά της δεν έχει γνωρίσει μέχρι σήμερα η Ελλάδα.
Αυτά τα 63 δισ. που δανείζεται σήμερα το κράτος μέσω Repos θεωρούνται ενδοκυβερνητικός δανεισμός και αφαιρούνται από το κρατικό χρέος, στον δείκτη «δημόσιο χρέος προς ΑΕΠ».
Αυτό το κρατικό χρέος, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, ανέρχεται στα 423 δισ. και παρά το PSI -και όλα τα άλλα που κάναμε μετά το 2010- έχει αυξηθεί σε σχέση με τότε κατά 124 δισ.
Πίσω στο 2015, όταν «όλα τα ’σκιαζε η φοβέρα», το «μπάλωμα» μέσω αυτών των διαθεσίμων είχε νόημα, καθώς η Ελλάδα ήταν στριμωγμένη στον τοίχο, με την τρόικα να προβάλλει απαιτήσεις και την κοινωνία να είναι στα σκοινιά. Τα τελευταία χρόνια αυτό υποτίθεται ότι έχει εξομαλυνθεί, όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση, που επαίρεται για αυξήσεις στα εισοδήματα, κάμψη της ανεργίας και επανάκαμψη της επενδυτικής εμπιστοσύνης. Η χρήση αποθεματικών σε τόση μεγάλη έκταση δεν συνάδει με την οικονομική ανάκαμψη που περιγράφεται, καθώς αν υπήρχε η τελευταία δεν θα συνεχίζαμε να βάζουμε χέρι στα αποθεματικά.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
