Την Τετάρτη 22 Ιουλίου 2026 ανακοινώθηκε από το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ η υπογραφή της «Συμφωνίας 123 μεταξύ των ΗΠΑ και της Σαουδικής Αραβίας», τριακονταετούς ισχύος. Το κείμενο αυτό αφορά στην πολιτική χρήση της πυρηνικής ενέργειας, όμως εμπεριέχει, μεταξύ άλλων, και τη δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου σε σαουδαραβικό έδαφος. Και από εδώ αρχίζει το σοβαρό πρόβλημα.
Η Συμφωνία υπεγράφη στη Σαουδική Αραβία από τον Αμερικανό Υπουργό Ενέργειας Κρις Ράϊτ και τον Σαουδάραβα ομόλογό του, Πρίγκηπα Αμπντουλαζίζ Μπιν Σαλμάν. Ο Αμερικανός υπουργός εξήρε τις προδιαγραφές ασφαλείας της Συμφωνίας και την υπεροχή της αμερικανικής πυρηνικής τεχνολογίας. H ονομασία παρομοίων Συμφωνιών οφείλεται στο τμήμα 123 του νόμου των ΗΠΑ «Περί Ατομικής Ενεργείας», του έτους 1954.
Οι παγίδες της νέας Συμφωνίας
Η αμερικανική πλευρά χαρακτήρισε το κείμενο ως «πολυετή συμφωνία πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων» (όπως λέγεται, η εταιρεία Γουέστινγκχαουζ, κατασκευαστής οικιακών συσκευών και πυρηνικών εργοστασίων, αναμένεται να κερδίσει τεράστια ποσά). Ο επικίνδυνος νεωτερισμός της νέας Συμφωνίας είναι η παροχή δυνατότητας επιτόπιου εμπλουτισμού ουρανίου.
Παρόμοιες συμφωνίες των ΗΠΑ με άλλες χώρες έχουν υπογραφεί και κατά το παρελθόν. Όσον αφορά ειδικότερα στην περιοχή, συμφωνία με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), επονομαζόμενη και Συμφωνία του «Χρυσού Κανόνα» (Gold Standard), υπεγράφη το 2009. Σε αυτή, όπως και στις παρόμοιες συμφωνίες των ΗΠΑ με άλλες χώρες, δεν προβλέπεται επιτοπίως ούτε εμπλουτισμός ουρανίου, ούτε και επεξεργασία χρησιμοποιημένου καυσίμου. Συνεπώς, είναι σχεδόν αδύνατη η παραγωγή πυρηνικής βόμβας.
Μια ρήτρα όμως της Συμφωνίας ΗΠΑ-ΗΑΕ προβλέπει πως«εάν συμφωνηθούν ευνοϊκότεροι όροι με άλλο κράτος της Μέσης Ανατολής, το Αμπού-Ντάμπι θα μπορούσε να επαναδιαπραγματευθεί και να τροποποιήσει τη συμφωνία με την Ουάσινγκτον».
Το 2018, αλλά και το 2023 εξ άλλου, o Σαουδάραβας διάδοχος είχε δηλώσει πως η χώρα του δεν είχε την πρόθεση να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, αλλά εάν τα αποκτούσε το Ιράν, τότε η Σαουδική Αραβία θα ακολουθούσε πάραυτα.Σημειωθήτω ότι η τελευταία κύρωσε το 1988 τη «Συνθήκη περί Μη Διασποράς των Πυρηνικόν Όπλων.» ΄Οθεν;Κατάσταση ασαφής εν τη ασαφεία της.
Πώς επιτεύχθηκε η Συμφωνία και οι προϋποθέσεις για να τεθεί σε ισχύ
Η διαπραγμάτευση για τη συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών ξεκίνησε κατά την πρώτη θητεία Τραμπ, συνεχίσθηκε κατά την προεδρία Μπάϊντεν και ολοκληρώθηκε μεσούσης της δεύτερης θητείας του Προέδρου των ΗΠΑ. Τα νομικά θεμέλιά της τέθηκαν κατά την επίσκεψη του Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάνστην Ουάσινγκτον, τον Νοέμβριο 2025.
Όπως ανέφερε η έγκριτη Wall Street Jοurnal, ο Αμερικανός Πρόεδρος έδωσε την τυπική έγκρισή του την περασμένη εβδομάδα. Την ίδια στιγμή, πιέζει το Ιράν να παραδώσει τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου που κατέχει, αν και το τελευταίο διατείνεται πως έχει ειρηνικούς σκοπούς (εδώ που τα λέμε, τί άλλο θα έλεγε;).
Για να τεθεί σε ισχύ, μια τέτοια Συμφωνία θα πρέπει να τύχει της έγκρισης και των δύο Σωμάτων του Κογκρέσου, καθώς και πλειοψηφίας δύο τρίτων, ώστε να παρακαμφθεί ένα ερνδεχπομενο προεδρικό βέτο. Πάντως, η έγκρισή της είναι πιθανόν να αντιμετωπίσει προβλήματα, δεδομένων των κινδύνων που εγκυμονεί και των σχετικών ανησυχιών που ήδη εκφράζονται από πολλές πηγές.
Την Πέμπτη, 23 Ιουλίου 2026, ο Πρόεδρος Τραμπ έγραψε στο ιδιωτικό του μέσο “Truth Social” ότι η Πυρηνική Συμφωνία «εξαρτάται εξ ολοκλήρου από την ένταξη της Σ. Αραβίας στις πολύ σεβαστές και επιτυχείς Συμφωνίες του Αβραάμ.» Όπως ήταν αναμενόμενο, ο Νετανιάχου χαιρέτισε τον όρο αυτό για τη συμφωνία, αποκαλώντας τον «ένα ιστορικό βήμα προς τα εμπρός για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή.»
Οι Συμφωνίες του Αβραάμ και η Μέση Ανατολή
Ο Αμερικανός Πρόεδρος πιέζει χώρες της περιοχής να ενταχθούν στις προαναφερθείσες συμφωνίες (έργο του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμβρού του Τραμπ) που επετεύχθησαν το 2020. Αυτές αποσκοπούν στη εξομάλυνση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή μέσω της διπλωματικής αναγνώρισης του Ισραήλ. Αρχικά συμβαλλόμενα μέρη είναι: Ισραήλ, ΗΠΑ, ΗΑΕ και Μπαχρέϊν. Αργότερα προσχώρησαν: Μαρόκο, Σουδάν και Καζακστάν
Η Σ. Αραβία, ωστόσο, έχει μέχρι τώρα αρνηθεί, θέτοντας ως απαραίτητη προϋπόθεση για κάτι τέτοιο τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.
Εν προκειμένω, η στάση του Ριάντ δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αδικαιολόγητη. Η αναγνώριση του εβραϊκού κράτους την παρούσα στιγμή θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρήεσωτερική (και όχι μόνο) αναταραχή και να κλονίσει το σαουδαραβικό Βασίλειο, δημιουργώντας περαιτέρω κινδύνους για όλη την περιοχή.
Πώς θα μπορούσε όμως να γίνει αναγνώριση τη στιγμή πουτην Πέμπτη, 23 Ιουλίου 2026, άνω των 3.000 εξτρεμιστών, με την συμμετοχή του Ιταμάρ Μπεν Γκβίρ, Ισραηλινού Υπουργού Ασφαλείας, παραβιάζοντας ακόμη μια φορά τη σχετική συμφωνία, κατέκλυσαν τον χώρο του Αλ Άκσα, τρίτου σημαντικότερου ισλαμικού προσκυνήματος, για να προσευχηθούν; ΄Οταν ο Μπινιαμίν Νετανιάχου στηρίζει την ενέργεια αυτή, ισχυριζόμενος ότι δεν υπήρξε παραβίαση συμφωνίας; Όταν στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη γίνονται όσα γίνονται υπό το βλέμμα των Αρχών;
Με όλα αυτά δεν καθαγιάζεται το Ριάντ, το οποίο έχει τα δικά του μεγάλα προβλήματα να λύσει, αλλά δύσκολα θα το βλέπαμε να προχωρεί προς την αναγνώριση! Βέβαια, ποιος ξέρει; Ο κόσμος αυτός, στο όνομα ενός αμφιβόλου ρεαλισμού ασπάζεται τον σουρρεαλισμό όλο και περισσότερο! Η Σαουδική Αραβία αγόρασε ισραηλινά όπλα, για να αντιμετωπίσει την ιρανική απειλή. Και για να είμαστεδίκαιοι, ας έχουμε κατά νουν κατο αλήστου μνήμης σκάνδαλο του Ιράνγκεητ (1986), όπου ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν μπερδεύονταν, όχι γλυκά, σε προμήθεια όπλων, τα χρήματα από την οποία χρηματοδοτούσαν τους αντάρτες Κόντρας της Νικαράγουας.
Αντιδράσεις
Εναντίον της Συμφωνίας έχουν στραφεί σημαντικοί παράγοντες της αμερικανικής δημόσιας ζωής. Μεταξύ των διαφόρων επικριτικών δηλώσεών τους, σταχυολογούνται οι εξής: «Η Συμφωνία δημιουργεί ένα φοβερό προηγούμενο κατά της μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων, καθώς ενυπάρχει ο κίνδυνος και άλλοι προμηθευτές, όπως είναι η Ρωσία, να συνάψουν παρόμοιες διμερείς συμφωνίες, αντί να αφήσουν τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενεργείας (ΔΟΑΕ) να κάνει τη δουλειά του», «Εν μέσω του περιφερειακού χάους και των ανεπιτυχών προσπαθειών για την επίτευξη πυρηνικής συμφωνίας με το Ιράν, εμείς συνάπτουμε πυρηνική Συμφωνία με τη Σ. Αραβία. Δεν είναι σαφές εάν υπάρχει στρατηγική για την περιοχή και διέξοδος για τη μη διασπορά πυρηνικών όπλων.»
Στο Ισραήλ, επίσης, σημαντικές πολιτικές προσωπικότητες δεν συμμερίζονται τις απόψεις του Νετανιάχου και τονίζουν τους κινδύνους της Συμφωνίας. Όσο για το Ιράν, όλοι επισημαίνουν τα δύο μέτρα και δύο σταθμά που επιβάλλουν οι ΗΠΑ. Σε δηλώσεις για την πιθανότητα απόκτησης πυρηνικής υποδομής από τη Σαουδική Αραβία, είχε προβεί παλαιότερα και ο Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος είχε παραμείνει ατάραχος για το ενδεχόμενο αυτό, αναφέροντας ότι στο τέλος οι υποδομές αυτές θα έπεφταν στα χέρια των Μουτζαχεντίντου Ισλάμ.
Ευρύτερες δυνητικές επιπτώσεις της Συμφωνίας
Η Συμφωνία με το Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας, ίσως υπηρετεί κάποια συμφέροντα των ΗΠΑ υπό περιορισμένη οπτική γωνία, αλλά περιπλέκει μια κατάσταση η οποία είναι ήδη εκρηκτική και πολύ επικίνδυνη για την ανθρωπότητα.Παρά τα περί του αντιθέτου θρυλούμενα, αντιβαίνει προς μια πολύ σημαντική Συμφωνία, όπως είναι η Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών όπλων (Νon Proliferation Treaty, NPT), η οποία ετέθη σε ισχύ το 1970 και παρατάθηκε εις το διηνεκές από τα συμβαλλόμενα μέρη τον Μάϊο 1995.
Η Συμφωνία «ΝΡΤ» ερείδεται σε τρεις πυλώνες: α) μη διάδοση, β) αφοπλισμός, γ) δικαίωμα στην ειρηνική χρήση της πυρηνικής τεχνολογίας (δεν την έχει υπογράψει το Ισραήλ). Της προσάπτονται ατέλειες, αλλά δεν παύει να είναι ένα πολύ σημαντικό διεθνές εργαλείο για την αποφυγή του πυρηνικού Αρμαγεδώνα. Ακόμη μια καίρια διεθνής Συνθήκη, λοιπόν, προς αποδυνάμωση ή αχρήστευση, όπως και άλλες, σύμφωνα με τον συρμό των ημερών μας, εις βάρος όμως της ανθρωπότητας.
Η διάδοση των πυρηνικών όπλων απλά μετακινεί τους δείκτες του ρολογιού της Αποκάλυψης προς τα μεσάνυχτα του κόσμου μας. Οι δείκτες αυτοί σύμφωνα με το Δελτίο των Ατομικών Επιστημόνων βρίσκονται πλέον στα 85 δευτερόλεπτα πριν από το τέλος. Το πρόσφατο βιβλίο του σπουδαίου Ιταλού φυσικού Κάρλο Ροβέλλι με τίτλο «85 Δευτερόλεπτα πριν από τα Μεσάνυχτα» απεικονίζει με σαφήνεια και ευαισθησία την κατάσταση, μέσα σε 98 σελίδες. Η σχετική βιβλιογραφία, εξ άλλου, είναι πλουσιώτατη.
Για όλους τους ανωτέρω λόγους είναι ακατανόητη η οιαδήποτε ενθάρρυνση και διευκόλυνση της πυρηνικής διασποράς. Το αντίθετο πρέπει να συμβαίνει, μέχρι πλήρους απαγόρευσης των πυρηνικών όπλων και διεθνούς ελέγχου της εφαρμογής της.
Όνειρα θερινής νυκτός; Ουδαμώς, διότι οι κίνδυνοι είναι υπαρκτοί! Όσο πολυπλοκότερο καθίσταται ένα σύστημα, τόσο μεγαλύτερος καθίσταται ο κίνδυνος βλάβης σε ένα μέρος του. Απόλυτη βεβαιότητα δεν υπάρχει και ας σκεφθούμε μέσα σε όλα αυτά και τον Νόμο του Μέρφυ, καθώς και τη χθεσινή είδηση για αυτονόμηση συστήματος τεχνητής νοημοσύνης της εταιρείας «ΟΡΕΝ ΑΙ», το οποίο «χάκαρε» άλλη εταιρεία. Η μητέρα εταιρεία χαρακτήρισε το συμβάν ως «άνευ προηγουμένου» και το ερευνά. Μα, όλα είναι άνευ προηγουμένου μέχρι να συμβούν!
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
