Διαβάζω στην wikipedia: Βεντέτα ονομάζεται η χρόνια διαμάχη μεταξύ κοινωνικών ομάδων ανθρώπων, ιδιαίτερα οικογενειών ή φυλών. Η λέξη προέρχεται από την ιταλική vendetta < λατινική vindicta < vindico (εκδικούμαι) < vindex < vis + dico (που σημαίνει εκδικούμαι, ζητώ δικαίωση, υπερασπίζομαι).
Οι βεντέτες ξεκινούν επειδή το ένα μέρος (σωστά ή λανθασμένα) θεωρεί ότι έχει δεχθεί επίθεση, προσβολή ή έχει εξαπατηθεί. Έντονα συναισθήματα μίσους πυροδοτούν την αρχική ανταπόδοση, η οποία προκαλεί το άλλο μέρος να αισθάνεται εξίσου προσβεβλημένο. Η βεντέτα εν συνεχεία τροφοδοτείται από έναν μακροχρόνιο κύκλο ανταποδοτικής βίας. Αυτός ο συνεχής κύκλος εκδίκησης και αντιποίνων καθιστά εξαιρετικά δύσκολο τον τερματισμό της διαμάχης ειρηνικά. Οι διαμάχες που συχνά αφορούν μέλη της οικογένειας ή συνεργάτες των αρχικών μερών, θα μπορούσαν να διαρκέσουν για γενιές και μπορεί να οδηγήσουν σε ακραίες πράξεις βίας. Μπορούν να ερμηνευτούν ως μια ακραία έξαρση κοινωνικών σχέσεων που διακυβεύεται η οικογενειακή τιμή. Μέχρι την πρώιμη νεότερη περίοδο, οι βεντέτες θεωρούνταν νόμιμα νομικά μέσα και ρυθμίζονταν σε κάποιο βαθμό.
Αφορμή για την κατάθεση μερικών σκέψεων αποτέλεσε το γεγονός της «άδικης» (λες και υπάρχει δίκαιη) και «αναίτιας» αιματοχυσίας στα Βορίζια με μεταφορά αυτής της «πρακτικής» στην πολιτική σκηνή της χώρας. Ηλικιακά θυμάμαι την «βεντέτα» Ανδρέα Παπανδρέου με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη αλλά και τον σασμό της δεξιάς παράταξης με την αριστερά, με γεύση από ντολμαδάκια, αν και δεν επιβεβαιώνεται το menu.
Η πολιτική «βεντέτα»
Όταν η πολιτική αντιπαράθεση παίρνει τα χαρακτηριστικά σφοδρής πολιτικής σύγκρουσης, παύει να είναι προγραμματική και μετατρέπεται σε προσωπική ή κομματική βεντέτα, υπονομεύεται η ουσία της δημοκρατικής διαδικασίας. Στην Ελλάδα, το φαινόμενο της «πολιτικής βεντέτας» έχει βαθιές ιστορικές ρίζες και επηρεάζει καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η πολιτική. Οι προσωπικές αντιπαλότητες, οι ιδεολογικές αγκυλώσεις και η επικοινωνιακή στρατηγική των κομμάτων επιδρούν αρνητικά στη διαμόρφωση πολιτικού πολιτισμού.
Η ελληνική πολιτική ιστορία χαρακτηρίζεται από συχνές διαιρέσεις και συγκρούσεις. Γεγονότα που επηρέασαν και τροφοδοτούν ακόμα και σήμερα συνθήκες πολιτικής βεντέτας είναι ο Εμφύλιος Πόλεμος, η μετεμφυλιακή περίοδος καθώς και τα χρόνια της Δικτατορίας, με την πολιτική σκηνή να διαμορφώνεται μέσα από συγκρούσεις που απέκτησαν σχεδόν «κληρονομικό» χαρακτήρα. Η πόλωση μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς, η διαδοχή πολιτικών δυναστειών και η προσωποπαγής οργάνωση των κομμάτων ενίσχυσαν τη λογική της αντιπαλότητας. H μεταπολίτευση δεν κατόρθωσε να απελευθερώσει πλήρως το πολιτικό σύστημα από αυτή τη λογική. Οι παραδοσιακές πολιτικές οικογένειες, ο κομματικός πατριωτισμός και η πελατειακή νοοτροπία συνέχισαν να καλλιεργούν την ιδέα ότι η πολιτική είναι μια «ρωμαϊκή» αρένα.
«Κομματικές σκοπιμότητες»
Ωστόσο, σειρά κοινωνικών και επικοινωνιακών παραγόντων συμβάλλουν στη διατήρηση του φαινομένου, πέραν από τις ιστορικές καταβολές:
- Η ταύτιση του «Προέδρου» με το κόμμα και η πολιτική ταυτότητα που χάνεται μέσα στη λατρεία του προσώπου.
- Η λειτουργία των ΜΜΕ, τα οποία συχνά επιλέγουν ή αναγκάζονται να προβάλλουν τον πολιτικό ανταγωνισμό ως θέαμα, ενισχύοντας την πόλωση για λόγους τηλεθέασης, αναγνωσιμότητας ή διαμόρφωσης – πόλωσης του πολιτικού κλίματος.
- Η έντονη επιρροή των κοινωνικών δικτύων με τους ψεύτικους λογαριασμούς και την διασπορά fake news, που μετατρέπουν την πολιτική αντιπαράθεση σε πεδίο φανατισμού και παραπληροφόρησης.
- Η έλλειψη πολιτικής παιδείας στους πολίτες, οι οποίοι συχνά ψηφίζουν με το θυμικό αντί για ορθολογική αξιολόγηση πολιτικών προγραμμάτων.
Η πολιτική βεντέτα παρεμποδίζει την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων, αφού κάθε κυβερνητική πρωτοβουλία αντιμετωπίζεται ως προϊόν κομματικής σκοπιμότητας. Δημιουργεί κλίμα καχυποψίας και αποστασιοποίησης, το οποίο αποθαρρύνει τη συμμετοχή των πολιτών και ενισχύει τον λαϊκισμό.
Φαύλος κύκλος διχασμών
Η πολιτική βεντέτα απαιτεί βαθύτερη μεταβολή της πολιτικής κουλτούρας. Θα ακουστεί ως κοινότυπο αλλά απαιτείται η αναβάθμιση του δημόσιου λόγου και η καλλιέργεια κουλτούρας διαλόγου και συναίνεσης μεταξύ των κομμάτων ώστε να μπορούν να συμβάλουν στη σταδιακή αποδυνάμωση των φαινομένων πόλωσης. Αν και αυτονόητο, ο ρόλος των μέσων ενημέρωσης είναι κρίσιμος: χρειάζεται να λειτουργούν με δημοκρατική ευθύνη, προάγοντας την τεκμηριωμένη ενημέρωση. Φυσικά εξαρτάται από τον επιχειρηματία – εκδότη αν θα ενδώσει στην πολιτική διχόνοιας για εξυπηρέτηση αλλότριων συμφερόντων ή θα λειτουργήσει ως ασπίδα των δημοκρατικών θεσμών.
Η μετάβαση από την πολιτική της αντιπαλότητας στην πολιτική της συνεννόησης προϋποθέτει υπεύθυνους πολιτικούς, ενεργούς πολίτες και έναν δημόσιο λόγο που θα υπηρετεί τη δημοκρατία. Μόνο έτσι μπορούμε να υπερβούμε τον φαύλο κύκλο των διχασμών και να οικοδομήσουμε ένα ώριμο και σταθερό πολιτικό σύστημα ικανό να οδηγήσει την Ελλάδα στην πρόοδο και στην ανάπτυξη.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
