Η επιρροή του Αμερικανού προέδρου έχει συρρικνωθεί ραγδαία. Η άστοχη επίθεση στο Ιράν, η επακόλουθη ενεργειακή κρίση και οι απεγνωσμένες αμερικανικές προσπάθειες να χαλιναγωγηθεί ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου και να επιτευχθεί ειρήνη με το καθεστώς της Τεχεράνης έχουν υπονομεύσει την εξουσία του Ντόναλντ Τραμπ.
Αυτό αρνείται φυσικά να το παραδεχτεί ο Αμερικανός πρόεδρος. Σε μια συνέντευξή του στον ιστότοπο Axios, ο Τραμπ ανακάλυψε ότι «δεν υπάρχουν όρια» στην εξουσία του μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. Υποστήριξε μάλιστα ότι οι υπόλοιποι ηγέτες της G7 τον πίστεψαν όταν είπε αστειευόμενος: «Είμαι το αφεντικό» και ότι το Ισραήλ «με σέβεται πολύ» και θα κάνει «ό,τι λέω». Κάτι που φυσικά δεν συμβαίνει.
«Δεν πρόκειται μόνο για τη δοκιμή των ορίων της προεδρικής εξουσίας», παρατηρεί η ιστοσελίδα Axios, «αλλά για την τοποθέτηση του εαυτού του στη γενεαλογία κατακτητών, δικτατόρων και ισχυρών ανδρών που υποτάσσουν τα έθνη στη θέλησή τους».
Από τον …Μέγα Αλέξανδρο στον Τραμπ
Στο υπό έκδοση βιβλίο τους με τίτλο «Αλλαγή καθεστώτος», οι δημοσιογράφοι των New York Times, Μάγκυ Χάμπερμαν και Τζόναθαν Σουάν, γράφουν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ αρέσκεται να πιστεύει ότι είναι ο πιο ισχυρός άνθρωπος στην ιστορία.
Στο βιβλίο καταγράφεται μια σκηνή στην οποία ο Τραμπ επιδεικνύει με υπερηφάνεια ένα έγγραφο για τους «Μεγάλους Άνδρες», δηλώνοντας ότι είναι πιο ισχυρός από τον Αττίλα, τον Τζένγκις Χαν, τον Ναπολέοντα, τον Στάλιν, τον Μάο και τον Χίτλερ.
Ο Τραμπ «άρχισε να διαβάζει το έγγραφο», γράφουν οι δυο δημοσιογράφοι, «απαγγέλλοντας τα ονόματα μερικών από τις πιο ισχυρές προσωπικότητες στην ιστορία», εξηγώντας πως ο καθένας από αυτούς «είχε λιγότερη δύναμη από ό,τι ως πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών».
«Δεν είχαν αεροπλάνα, σωστά; Δεν μπορούσες να ταξιδέψουν όπως σήμερα», είπε ο Τραμπ για τον Μέγα Αλέξανδρο, τον Ιούλιο Καίσαρα, τον Γουλιέλμο τον Κατακτητή και τον Ναπολέοντα.
Σε κάθε περίπτωση, οι διάφοροι ηγέτες πρέπει να διαχειριστούν την αβεβαιότητα. Κάποιοι βασίζονται στην κολακεία προς τον Τραμπ, άλλοι στην υπομονή.
Αλλά όλοι γνωρίζουν ότι μια κοινή δήλωση με τον Τραμπ, μια χειραψία ή ένας έπαινος δεν εγγυώνται τίποτα για την επόμενη μέρα.
Αυτό πρέπει να το αντιληφθεί και ο Ελληνας πρωθυπουργός, ο οποίος αισθάνθηκε περιχαρής που τον επαίνεσε πρόσφατα ο Αμερικανός πρόεδρος ως «φανταστικό τύπο».
Όποιος όμως κάθισε στο τραπέζι του Τραμπ στη διάρκεια της δεύτερης θητείας του στον Λευκό Οίκο, πρέπει να έμαθε το ίδιο δίδαγμα: η πρόκληση δεν είναι να κερδίσεις τον σεβασμό του, αλλά να μαντέψεις πόσο θα διαρκέσει.
Το κλαμπ των «αποδιοπομπαίων τράγων»
Ο έπαινος και η περιφρόνηση, στον Λευκό Οίκο του Τραμπ, μπορούν να αλλάξουν θέσεις σε λίγες εβδομάδες.
Καλή ώρα, η Ιταλίδα πρωθυπουργός, Τζόρτζια Μελόνι, που μπήκε τελευταία στο κλαμπ των «αποδιοπομπαίων τράγων» του Τραμπ. Για ασήμαντη αφορμή.
Ο πρώτος που το κατάλαβε αυτό ήταν ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, όταν πέρυσι τον Φεβρουάριο ο Τραμπ τον κατέκρινε ως «δικτάτορα χωρίς εκλογές, που καλύτερα να βιαστεί, αλλιώς θα μείνει χωρίς χώρα». Οκτώ ημέρες αργότερα, στο Οβάλ Γραφείο, όταν ρωτήθηκε αν εξακολουθεί να το πιστεύει, ο Τραμπ σήκωσε τους ώμους του: «Το είπα αυτό; Δεν μπορώ να πιστέψω ότι το είπα. Η επόμενη ερώτηση».
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν δίστασε επίσης να γελοιοποιήσει τον Γάλλο πρόεδρο Μακρόν ή τον Γερμανό καγκελάριο Μερτς. Αλλά αυτοί δεν …κατάλαβαν τίποτα και στη σύνοδο κορυφής της G7 ο ίδιος ο Μακρόν φρόντιζε εναγωνίως να ικανοποιήσει κάθε παραξενιά του Τραμπ.
Ούτε καν οι πιο στενοί σύμμαχοι του Τραμπ δεν είναι ασφαλείς. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος θεωρεί τον Τραμπ «τον καλύτερο φίλο που είχε ποτέ το Ισραήλ στον Λευκό Οίκο», χαρακτηρίστηκε «γαμ…. τρελός» εν μέσω διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν.
Δεν είναι μόνο οι προσβολές που είναι ύπουλες. Ο έπαινος είναι επίσης ύπουλος. Ένας ηγέτης που κατακλύζεται από τον Τραμπ με κομπλιμέντα σήμερα, μπορεί να βρεθεί αύριο στο στόχαστρο.
Εξ ου και η βιασύνη, ειδικά μεταξύ των Ευρωπαίων, να κατακτήσουν τον πρόεδρο με λαμπρές τελετές – από επίσημα δείπνα μέχρι επισκέψεις σε κάστρα – ακόμη και δελτία τύπου που επαινούν την ηγεσία του, ελπίζοντας να εξασφαλίσουν μια ασταθή στιγμή για λίγες μέρες. Είναι μια συναλλακτική λογική που φτάνει στα άκρα.
Σέβεται μόνο τους ισχυρούς
Αντίθετα, η πορεία του Τραμπ αντιστράφηκε με τον κινέζο πρόεδρο, Σι Τζινπίνγκ. Στη δεύτερη θητεία του, ο Τραμπ είχε ξεκινήσει με έναν σφοδρό εμπορικό πόλεμο, με τους δασμούς σε κινεζικά προϊόντα να αυξάνονται στο 145% τον Απρίλιο του 2025. Έξι μήνες αργότερα, στη Νότια Κορέα, ο Αμερικανός πρόεδρος βγήκε από τη συνάντησή του με τον Κινέζο ηγέτη δίνοντάς του μια εκτός ορίων βαθμολογία: «Από το μηδέν έως το 10, του δίνω 12». Ο Σι είχε ξαφνικά γίνει «ένας σπουδαίος ηγέτης μιας σπουδαίας χώρας».
Ενώ η πλοκή είναι πλέον πασίγνωστη, η εξήγηση για τις επιπτώσεις της εξαρτάται από το ποιος τη διαβάζει. Για τους θαυμαστές του προέδρου των ΗΠΑ, η απρόβλεπτη φύση του είναι αποτέλεσμα υπολογισμού: Θέλει να κρατά τους πάντες σε εγρήγορση. Είμαι μια μορφή επίδειξης ισχύος, επιδιώκει να αναγκάζει τον συνομιλητή να υποχωρήσει πρώτος, εμποδίζοντας οποιονδήποτε να υποθέσει πως έχει εξασφαλισμένη την υποστήριξη της Ουάσιγκτον.
Η «θεωρία του τρελού»
Είναι η «θεωρία του τρελού» που καθιέρωσε πρώτος ο Ρίτσαρντ Νίξον και εφαρμόζει ο Τραμπ στη διπλωματία του: οι υπόλοιποι ηγέτες δεν πρέπει να ξέρουν τι πρόκειται να κάνει. Όλοι πρέπει να αντιμετωπίζουν τον Τραμπ με προσοχή.
Για τους επικριτές του Αμερικανού προέδρου, ωστόσο, πίσω από τις διακυμάνσεις δεν κρύβεται μια στρατηγική, αλλά μια ιδιοσυγκρασία. Μία τακτική που προκύπτει από την ανάγκη να έχει πάντα τον τελευταίο λόγο, μετατρέποντας την εξωτερική πολιτική σε θέμα διάθεσης. Προς γνώση και συμμόρφωση…
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
