Της Δρ Βιβής Βασιλοπούλου, αρχαιολόγου, επίτιμης γενικής διευθύντριας Αρχαιοτήτων & Πολιτιστικής Κληρονομιάς
ΠΙΣΤΕΥΟΝΤΑΣ ότι η οφειλόμενη τιμή σε ορισμένα πρόσωπα, «πράγμα-τα» ή έννοιες είναι διαρκής, ανεξαρτήτως ημέρας ή νύχτας, ομολογώ ότι είχα κάποια δυσανεξία για τις λεγόμενες «ημέρες» καλοσύνης, που αρχίζουν το πρωί και τελειώνουν το βράδυ, «εξοφλώντας» έτσι ένα άληκτο χρέος. Έτσι είναι αν έτσι νομίζουμε; Δεν νομίζω.
Ωστόσο, για την «Ημέρα της Γυναίκας» έχω μια ιδιαίτερη ευαισθησία, καθώς τα τελευταία χρόνια οι γυναικοκτονίες διαδέχονται η μία την άλλη, σπάζοντας ένα ιδιότυπο ρεκόρ, για το οποίο, ωστόσο, πολλοί επιμένουν να αμφισβητούν ακόμη και την ορολογία.
Σ’ ΑΥΤΟ το πλαίσιο, με βάση την αθάνατη ελληνική μυθολογία, η οποία είχε ερμηνείες σχεδόν για όλα, και με αφορμή τα ευρήματα μιας ανασκαφής με τη μορφή του αιγιπόδη θεού στον Ελικώνα, τόλμησα να κάνω μια μεταφορά της συμπεριφοράς του τραγοπόδαρου Πάνα απέναντι στις Νύμφες, τις οποίες φρόντιζε να σκοτώνει όταν τον απέρριπταν.
Έτσι, εντοπίζοντας κοινά σημεία των σύγχρονων γυναικοκτονιών με τις αρχαίες νυμφοκτονίες, κατάλαβα ότι ένας κοινός παρονομαστής των δύο ήταν η απόρριψη του άνδρα από τη γυναίκα, στην οποία δεν συγχωρείται το δικαίωμα αυτοδιάθεσης και κυριαρχίας στο σώμα της.
ΓΕΝΙΚΑ, θα έλεγα ότι: Το «Αιγιπόδειο σύμπλεγμα» έχει τις ρίζες του σε κάθε ανασφάλεια, προσωπική ή κοινωνική.
Σε κάθε μειονεξία, ορατή και μη, σωματική ή ψυχική, υπαρκτή ή φαντασιακή, που εκδηλώνεται με βία, εναντίον του πλησιέστερου και πιο ευάλωτου άλλου.
Καλλιεργείται ως έμφυλη βία, συνήθως από έναν άνδρα προς μια γυναίκα, «ρατσιστικά», αλλά όχι αποκλειστικά.
Διευρυμένα, θα μπορούσε να λειτουργεί και σε αντίθετη φορά, ακόμη και προς πάσα κατεύθυνση, αλλά αυτό συμβαίνει σπάνια.
ΤΟ ΌΤΙ οι άνδρες, εδώ, διεκδικούν τη «μερίδα του λέοντος», οφείλεται στο γεγονός ότι η γυναικεία φύση, γενικά, παραμένει πιο αδύναμη ως προς την επιτυχή έκβαση της απώθησης.
Το μαρτυρούν οι αριθμοί και η στατιστική. Η μυϊκή δύναμη δεν είναι αμελητέα. Σωματική ρώμη, χαμηλή αυτοεκτίμηση
και ανύπαρκτη αυτοπεποίθηση, είναι ένα επικίνδυνο μίγμα, με απρόβλεπτες συνέπειες, που ευνοεί το «ισχυρό» έναντι του «αδύναμου» φύλου. Η έκπτωση των όρων σήμερα δεν συνεπάγεται και την εξάλειψη των συμπτωμάτων.
ΕΝΝΟΕΙΤΑΙ ότι, ενώ τα αίτια είναι «υπόθεση» του δράστη, η αφορμή χρεώνεται στο θύμα ως συναίνεση, πρόκληση κ.λπ.
Πολλές φορές, και η υπεροχή του θύματος σε κάποιον τομέα δεν είναι καθόλου ανεκτή και προκαλεί βία. Βέβαια, η υπεροχή αυτή μπορεί να είναι στη φαντασία του άλλου, όταν όμως υποστασιοποιηθεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο και γίνει εμμονική, δεν διαφέρει από την υπαρκτή και γίνεται αντικειμενική.
Η διαφορά βαθαίνει το χάσμα, το κάνει αγεφύρωτο και τροφοδοτεί το ανεξέλεγκτο. Τι να καταλογίσεις, και σε ποιον; Είναι πολλοί οι παράγοντες.
ΌΧΙ ΣΠΑΝΙΑ, και το «σύνδρομο» του ευεργετημένου «ξεχρεώνει» με βία την οφειλή του, γιατί δεν αντέχει το βάρος της ευεργεσίας. Αντιστρέφει τους ρόλους και «ζητάει τα ρέστα», πιστεύοντας ότι του οφείλουν πάντα οι άλλοι. Οι άλλες, στην περίπτωσή μας.
ΩΣΤΟΣΟ, ενώ τα κρούσματα της «ασθένειας» πληθαίνουν κάθε μέρα, προς όλες τις κατευθύνσεις, πρώτος και κύριος λόγος παραμένει το «σκοτεινό αντικείμενο του πόθου», το οποίο αρνείται να ενδώσει στην επιθυμία του άλλου.
Αρνείται, δηλαδή, τον ρόλο του διαθέσιμου «αντικειμένου» και αντιδρά ως υποκείμενο, με τις δικές του επιθυμίες και το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση.
ΈΧΕΙ ΛΕΧΘΕΙ ότι «η βία είναι το θηλυκό του βίου»! Αχτύπητο ζευγάρι. Δεν φταίει η γραμματική, ούτε το λογοπαίγνιο.
Δεν πρόκειται για σύμπτωση. Σύμπτωμα είναι, μιας κοινωνίας η οποία αρνείται το παρελθόν που φέρει μέσα της και αγνοεί το μέλλον, που κατασκευάζει «ερήμην της».
Έχει προηγηθεί, βέβαια, η οικογένεια, η οποία εστιάζει συνήθως στη διάδοχο κατάσταση και ενισχύει το Εγώ του άρρενος μέλους με περίεργο τρόπο (στην Ελλάδα, κατ’ εξοχήν, με κυρίαρχο τον ρόλο της μητέρας).
ΌΠΩΣ είναι γνωστό, έχουν γίνει μεγάλα βήματα παγκοσμίως για τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία, ωστόσο ο ρυθμός και ο αριθμός των γυναικοκτονιών παραμένουν ανησυχητικοί.
Χρειάζεται πρόληψη και μέριμνα παραπάνω από όλους μας. Κυρίως αυτογνωσία. Οι αρχαίοι είχαν προηγηθεί και σ’ αυτόν τον τομέα, με το Δελφικό γνώθι σαυτόν. «Όλοι έχουμε έναν Πάνα μέσα μας», λένε οι ψυχαναλυτές. Ας το προσέξουμε!
ΌΣΟ ΓΙΑ τον mega ρόλο της γυναίκας, ας τον θυμόμαστε καθημερινά και όχι μόνο μία μέρα τον χρόνο.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
