Ερευνητική ομάδα εντόπισε ένα πλανητικό σύστημα στο γαλαξία μας που διαφέρει τόσο έντονα τόσο πολύ από το ηλιακό μας σύστημα όσο και γενικότερα από τα γνωστά πλανητικά συστήματα ώστε δυσκολεύονται ακόμη και να βρουν την κατάλληλη ορολογία για να το περιγράψουν.
Το σύστημα αποτελείται από έναν ερυθρό νάνο αστέρα με περίπου το 40% της μάζας του Ήλιου γύρω από τον οποίο περιφέρεται ένας καφέ νάνος, ένα ουράνιο σώμα που βρίσκεται στο όριο μεταξύ πλανήτη και άστρου. Γύρω από τον καφέ νάνο περιφέρεται με τη σειρά του ένας πλανήτης αερίου μεγέθους παρόμοιου με τον Δία ο οποίος ανακαλύφθηκε πρόσφατα με τη βοήθεια του Πολύ Μεγάλου Τηλεσκοπίου του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου στη Χιλή.
Αν χρησιμοποιήσουμε το ηλιακό μας σύστημα ως σημείο αναφοράς ένα σώμα που περιφέρεται γύρω από ένα άλλο σώμα το οποίο με τη σειρά του περιφέρεται γύρω από ένα άστρο,θα έπρεπε να ονομάζεται δορυφόρος ή στην προκειμένη περίπτωση εξωδορυφόρος αφού βρίσκεται εκτός του ηλιακού μας συστήματος.
Ωστόσο το αντικείμενο που περιφέρεται γύρω από τον καφέ νάνο δεν μοιάζει με κανέναν από τους γνωστούς δορυφόρους του ηλιακού μας συστήματος οι οποίοι είναι σχετικά μικροί βραχώδεις ή παγωμένοι κόσμοι. Διαφέρει τόσο ως προς τη σύσταση όσο και ως προς το μέγεθος. Πώς λοιπόν θα πρέπει να το ονομάσουμε;
«Αυτό θα αποτελέσει σίγουρα αντικείμενο συζήτησης. Γενικά, οι περισσότεροι αστρονόμοι αποδέχονται προς το παρόν τον όρο “εξωδορυφόρος” (exosatellite) τουλάχιστον ως προσωρινή ονομασία μέχρι να υιοθετηθούν επίσημοι ορισμοί για αντικείμενα όπως αυτό που ανακαλύψαμε. Στην πραγματικότητα, έχουμε φτάσει στα όρια του πόσο μπορούμε να επεκτείνουμε τις λέξεις που επινοήσαμε για να περιγράψουμε το Ηλιακό Σύστημα ώστε να περιγράψουμε άλλα πλανητικά συστήματα» δήλωσε ο Κέβιν Χόι υποψήφιος διδάκτορας αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο Diego Portales της Χιλής, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Nature».
Η ανακάλυψη
Το σύστημα βρίσκεται περίπου 71 έτη φωτός από τη Γη. Ένα έτος φωτός είναι η απόσταση που διανύει το φως μέσα σε ένα έτος, περίπου 9,5 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα. Ο εξωδορυφόρος διαθέτει τουλάχιστον το 90% της μάζας του Δία, του μεγαλύτερου πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος. Ολοκληρώνει μία περιφορά γύρω από τον καφέ νάνο κάθε 170 ημέρες σε απόσταση περίπου ίση με το ένα πέμπτο της απόστασης Γης–Ήλιου.
«Πιστεύω ότι αυτή η ανακάλυψη άνοιξε το “κουτί της Πανδώρας” για την επιστημονική κοινότητα. Πρόκειται για έναν εντελώς νέο και ασυνήθιστο τύπο αντικειμένου, πραγματικά διαφορετικό από όσα γνωρίζουμε στο Ηλιακό μας Σύστημα. Τώρα θα πρέπει, μέσω θεωρητικών μοντέλων, να κατανοήσουμε πώς σχηματίζονται τέτοια αντικείμενα και αν είναι συνηθισμένα ή σπάνια» δήλωσε η συν-συγγραφέας της μελέτης, Άλις Ζούρλο, αστροφυσικός στο Πανεπιστήμιο Diego Portales και διευθύντρια του ερευνητικού κέντρου εντοπισμού εξωπλανητών και εξωφεγγαριών YEMS στη Χιλή μέλη του οποίου έκαναν την ανακάλυψη.
«Επιλέξαμε σκόπιμα να μην το αποκαλέσουμε φεγγάρι ή δορυφόρο. Αυτό συμβαίνει επειδή δεν μοιάζει με κανέναν δορυφόρο του Ηλιακού μας Συστήματος. Είναι πολύ πιο ογκώδες και δεν περιφέρεται γύρω από έναν πλανήτη, αλλά γύρω από έναν καφέ νάνο, ένα αντικείμενο που βρίσκεται ανάμεσα σε πλανήτη και άστρο. Εφόσον δεν έχουμε ξαναδεί ποτέ ένα τέτοιο σύστημα, προσπαθούμε ακόμη να βρούμε τον καταλληλότερο τρόπο για να το περιγράψουμε» λέει η Ζούρλο.
Ο εξωδορυφόρος
Παρότι έχουν ανακαλυφθεί περισσότεροι από 6,300 εξωπλανήτες δηλαδή πλανήτες εκτός του ηλιακού μας συστήματος ο εντοπισμός εξωδορυφόρων έχει αποδειχθεί πολύ πιο δύσκολος και μέχρι σήμερα έχουν εντοπιστεί μόνο λίγοι αξιόπιστοι υποψήφιοι. Οι ερευνητές προσπαθούν τώρα να κατανοήσουν την προέλευση του εξωδορυφόρου.
«Είναι πιθανό να σχηματίστηκε από τον δίσκο αερίου και σκόνης γύρω από τον καφέ νάνο, όπως σχηματίζονται οι πλανήτες γύρω από τα άστρα. Εναλλακτικά, μπορεί να αιχμαλωτίστηκε αργότερα από τη βαρυτική έλξη του καφέ νάνου» εξήγησε η Ζούρλο. Ο καφές νάνος δεν είναι ούτε άστρο ούτε πλανήτης, αλλά κάτι ενδιάμεσο. Θα μπορούσε να θεωρηθεί ένα «υποψήφιο άστρο» που, κατά τη δημιουργία του, δεν απέκτησε αρκετή μάζα ώστε να ξεκινήσει πυρηνική σύντηξη στον πυρήνα του, όπως συμβαίνει στα άστρα. Παρ’ όλα αυτά, είναι πιο ογκώδης από τους μεγαλύτερους γνωστούς πλανήτες.
Ο καφές νάνος αυτού του συστήματος έχει περίπου 33 φορές μεγαλύτερη μάζα από τον Δία, είναι κατά 50% μεγαλύτερος σε μέγεθος και πολύ θερμότερος. «Επειδή το σύστημα είναι πολύ νεαρό, ο καφές νάνος εξακολουθεί να εκπέμπει τη θερμότητα που διατηρεί από τον σχηματισμό του» ανέφερε η Ζούρλο.
Από την πρώτη ανακάλυψη εξωπλανητών τη δεκαετία του 1990 οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει μεγάλη ποικιλία πλανητικών συστημάτων ορισμένα παρόμοια με το δικό μας και άλλα εντελώς διαφορετικά. Το σύστημα που εξετάζεται στη νέα μελέτη αποτελεί μια ιδιαίτερα ασυνήθιστη περίπτωση.
«Ναι, αυτό το σύστημα είναι πραγματικά παράξενο. Πιθανότατα πέρασε από μια ιδιαίτερα χαοτική δυναμική εξέλιξη που το οδήγησε στη σημερινή του μορφή. Ωστόσο, είναι πολύ δύσκολο να προσδιορίσουμε ακριβώς τι είδους χαοτικές διεργασίες συνέβησαν» κατέληξε ο Χόι.
Naftemporiki.gr
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
