Στο Μπουένος Άιρες, η πόλη μοιάζει να κρατά την ανάσα της. Έξω από την προεδρική κατοικία, χιλιάδες άνθρωποι στέκονται σιωπηλοί, με κεριά στα χέρια. Κάποιοι προσεύχονται, άλλοι κλαίνε χωρίς ακόμη να γνωρίζουν την αλήθεια.
Μέσα στο δωμάτιο, οι γιατροί απομακρύνονται αργά από το κρεβάτι μιας γυναίκας που για εκατομμύρια Αργεντινούς δεν είναι απλώς η σύζυγος του προέδρου. Είναι η φωνή των φτωχών. Η ελπίδα τους. Η Εβίτα.
Λίγα λεπτά αργότερα, οι ραδιοφωνικοί σταθμοί διακόπτουν το πρόγραμμά τους. Η ανακοίνωση είναι λιτή. Η Εύα Περόν είναι νεκρή. Το ημερολόγιο γράφει 26 Ιουλίου 1952, Και το ρολόι δείχνει 20:25.
Είναι μόλις 33 ετών. Ο καρκίνος έχει εξαντλήσει το σώμα της. Τους τελευταίους μήνες ζυγίζει ελάχιστα, υποφέρει, δυσκολεύεται ακόμη και να σταθεί όρθια.
Μέσα σε λίγα λεπτά, η είδηση απλώνεται από το Μπουένος Άιρες μέχρι τα πιο απομακρυσμένα χωριά της χώρας. Εργάτες εγκαταλείπουν τις βάρδιες τους. Γυναίκες βγαίνουν στους δρόμους κλαίγοντας. Τα καταστήματα κατεβάζουν ρολά. Οι κινηματογραφικές προβολές σταματούν. Οι σημαίες υποστέλλονται.
Η Αργεντινή δεν χάνει απλώς την πρώτη κυρία της. Οι «descamisados», αυτοί που δεν έχουν ούτε πουκάμισο, όπως αποκαλούνται οι φτωχοί και οι εργάτες που στηρίζουν τον περονισμό– πιστεύουν ότι χάνουν τη γυναίκα που τους είδε όταν κανείς άλλος δεν τους έβλεπε.
Δεν γνωρίζουν ακόμη ότι η Εβίτα δεν πρόκειται να βρει γαλήνη ούτε στον θάνατο.
Μια θάλασσα ανθρώπων και λουλουδιών
Από το ίδιο βράδυ, το Μπουένος Άιρες μετατρέπεται σε μια ατελείωτη νεκρική πομπή.
Το πλήθος πυκνώνει τόσο πολύ ώστε η πόλη μοιάζει να μην μπορεί να αναπνεύσει. Άνθρωποι περιμένουν για ώρες μέσα στο κρύο και τη βροχή, μόνο και μόνο για να περάσουν για λίγα δευτερόλεπτα μπροστά από το φέρετρο. Άλλοι λιποθυμούν. Κάποιοι τραυματίζονται μέσα στην πίεση του πλήθους.
Τα ανθοπωλεία αδειάζουν. Λουλούδια φτάνουν από κάθε γωνιά της χώρας και καλύπτουν πεζοδρόμια, εισόδους κτιρίων και ολόκληρα τμήματα των λεωφόρων. Από τα μπαλκόνια πέφτουν ροδοπέταλα. Η βροχή ανακατεύεται με τα δάκρυα.
Μέσα στο φέρετρο, η Εβίτα μοιάζει να κοιμάται. Αυτό ακριβώς επιδιώκει ο άνθρωπος που σκύβει πάνω από το σώμα της.
Ο Ισπανός γιατρός Πέδρο Άρα είναι ειδικός στην ταρίχευση. Δεν θέλει απλώς να καθυστερήσει τη φθορά. Θέλει να νικήσει την εικόνα του θανάτου. Δουλεύει επί μήνες, αντικαθιστώντας τα υγρά του σώματος με ειδικά συντηρητικά διαλύματα, ώστε το πρόσωπο, τα χέρια και τα χαρακτηριστικά της να διατηρηθούν.
Η Εβίτα πρέπει να φαίνεται γαλήνια. Αναλλοίωτη. Σχεδόν ζωντανή.
Ο Χουάν Περόν σχεδιάζει να την τοποθετήσει σε ένα τεράστιο μνημείο. Η σορός της θα εκτίθεται σε δημόσιο προσκύνημα, όπως εκείνη του Λένιν στη Μόσχα. Οι οπαδοί της θα μπορούν να συνεχίσουν να τη βλέπουν, να της μιλούν, να αφήνουν λουλούδια.
Ο θάνατός της δεν θα αποτελέσει το τέλος της παρουσίας της. Θα αποτελέσει την αρχή της αθανασίας της.
Η γυναίκα που έγινε σύμβολο
Η Εύα Περόν γνωρίζει πολύ καλά τη δύναμη της εικόνας. Γεννιέται το 1919 σε μια φτωχή οικογένεια της επαρχίας. Είναι νόθο παιδί, σε μια κοινωνία που μετατρέπει τη γέννηση εκτός γάμου σε ισόβιο κοινωνικό στίγμα. Σε ηλικία 15 ετών φεύγει για το Μπουένος Άιρες, αποφασισμένη να γίνει ηθοποιός.
Δεν ανήκει στην αριστοκρατία. Δεν διαθέτει όνομα, χρήματα ή προστασία. Έχει, όμως, φιλοδοξία.
Όταν γνωρίζει τον συνταγματάρχη Χουάν Περόν, η ζωή της αλλάζει. Παντρεύονται και εκείνη στέκεται δίπλα του στην άνοδο προς την εξουσία. Δεν περιορίζεται στον παραδοσιακό ρόλο της συζύγου του προέδρου. Μιλά από τα μπαλκόνια, επισκέπτεται εργοστάσια, συναντά εργάτες και μοιράζει οικονομική βοήθεια μέσω του ιδρύματός της.
Για τους υποστηρικτές της είναι η «Αγία των φτωχών». Η γυναίκα που ανοίγει τις πόρτες της εξουσίας σε ανθρώπους συνηθισμένους να περιμένουν απ’ έξω.
Για τους εχθρούς της είναι αδίστακτη, εκδικητική και επικίνδυνη. Ένα πρόσωπο που χρησιμοποιεί τη φιλανθρωπία, το ραδιόφωνο και τη λατρεία του πλήθους για να ενισχύσει ένα αυταρχικό καθεστώς.
Λίγες προσωπικότητες στην Αργεντινή προκαλούν τόσο απόλυτα συναισθήματα. Η Εβίτα δεν έχει απλώς φίλους και αντιπάλους. Έχει πιστούς και εχθρούς. Και γι’ αυτό, ακόμη και το άψυχο σώμα της διαθέτει πολιτική δύναμη.
Η ανατροπή του Χουάν Περόν
Περνούν τρία χρόνια. Η ταριχευμένη σορός της φυλάσσεται στο κτίριο της πανίσχυρης εργατικής συνομοσπονδίας CGT. Το μνημείο που σχεδιάζει ο Χουάν Περόν δεν έχει ολοκληρωθεί. Η Εβίτα παραμένει σε έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο, προστατευμένη από τον Πέδρο Άρα και τους φρουρούς.
Τον Σεπτέμβριο του 1955, στρατιωτικοί ανατρέπουν τον Χουάν Περόν. Αεροπλάνα έχουν ήδη βομβαρδίσει μήνες νωρίτερα την Πλάσα ντε Μάγιο, αφήνοντας εκατοντάδες νεκρούς. Η χώρα βρίσκεται στα πρόθυρα εμφυλίου. Ο Περόν εγκαταλείπει την Αργεντινή και αρχίζει μια εξορία που θα διαρκέσει σχεδόν δύο δεκαετίες.
Οι νέοι κυβερνήτες είναι αποφασισμένοι να εξαφανίσουν τον περονισμό.
Απαγορεύουν τα σύμβολά του. Κατεβάζουν πορτρέτα. Αλλάζουν ονόματα δρόμων και ιδρυμάτων. Ακόμη και οι λέξεις «Περόν» και «Εβίτα» γίνονται επικίνδυνες. Η δημόσια αναφορά τους μπορεί να οδηγήσει σε σύλληψη.
Υπάρχει όμως ένα σύμβολο που δεν μπορεί να κατέβει από τον τοίχο ούτε να σβηστεί από μια πινακίδα.
Το σώμα της. Η νέα στρατιωτική ηγεσία βρίσκεται μπροστά σε ένα παράδοξο. Δεν μπορεί να το καταστρέψει χωρίς να δημιουργήσει μια μάρτυρα. Δεν μπορεί να το παραδώσει στους συγγενείς ή στους οπαδούς της χωρίς να επιτρέψει τη δημιουργία ενός τόπου προσκυνήματος. Και δεν μπορεί να το αφήσει εκεί.
Η Εβίτα είναι νεκρή εδώ και τρία χρόνια.Κι όμως, οι στρατηγοί εξακολουθούν να τη φοβούνται.
Η νυχτερινή αρπαγή
Ένα βράδυ, οι στρατιωτικοί εισβάλλουν στο κτίριο της CGT. Η επιχείρηση πραγματοποιείται μυστικά. Η σορός απομακρύνεται χωρίς ανακοίνωση, χωρίς τελετή, χωρίς να ενημερωθεί η οικογένεια. Επικεφαλής της αποστολής βρίσκεται ο συνταγματάρχης Κάρλος Μούρι Κένιχ.
Από εκείνη τη στιγμή, η Εβίτα εξαφανίζεται. Για τους οπαδούς της, η εξαφάνιση ισοδυναμεί με δεύτερη δολοφονία. Κανείς δεν γνωρίζει πού βρίσκεται. Κυκλοφορούν φήμες ότι οι στρατιωτικοί έκαψαν το σώμα ή το πέταξαν στη θάλασσα. Άλλοι πιστεύουν ότι το τεμάχισαν.
Η πραγματικότητα είναι εξίσου σκοτεινή. Η σορός αλλάζει κρησφύγετα. Μεταφέρεται κρυφά μέσα στη νύχτα, φυλάσσεται σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και παραμένει μακριά από οποιοδήποτε σημείο θα μπορούσε να μετατραπεί σε προσκύνημα.
Όπου όμως εμφανίζεται, αρχίζουν να αφήνονται λουλούδια και αναμμένα κεριά. Κάποιος γνωρίζει ή κάποιος πιστεύει ότι γνωρίζει.
Οι στρατιωτικοί μεταφέρουν ξανά το σώμα. Η επιχείρηση παίρνει το κωδικό όνομα «Μεταφορά». Οι άνδρες που συμμετέχουν ορκίζονται σιωπή. Το μυστικό της τοποθεσίας θεωρείται ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Το καθεστώς έχει απαγορεύσει το όνομα της Εβίτα. Δεν μπορεί, όμως, να απαγορεύσει τον μύθο της.
Η γυναίκα με το ψεύτικο όνομα
Το σώμα φυγαδεύεται μυστικά στην Ευρώπη. Με τη βοήθεια εκκλησιαστικών δικτύων καταλήγει στην Ιταλία και θάβεται σε ένα νεκροταφείο του Μιλάνου. Όχι ως Εύα Περόν.Όχι ως Εβίτα. Στην πλάκα αναγράφεται το όνομα Μαρία Μάτζι ντε Ματζίστρις.
Ένα ψεύτικο όνομα για μία από τις διασημότερες γυναίκες του 20ού αιώνα.
Για 16 χρόνια, η Εβίτα βρίσκεται κάτω από το χώμα, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την πατρίδα της. Οι επισκέπτες περνούν δίπλα από τον τάφο χωρίς να γνωρίζουν ποια είναι θαμμένη εκεί. Η οικογένειά της δεν μπορεί να την επισκεφθεί. Οι οπαδοί της δεν γνωρίζουν αν το σώμα υπάρχει ακόμη.
Η κυβέρνηση που θέλει να σβήσει τη μνήμη της έχει πετύχει κάτι διαφορετικό.
Την έχει μετατρέψει σε φάντασμα.
Η ανταλλαγή των νεκρών
Στην Αργεντινή, ο περονισμός επιβιώνει στην παρανομία. Το όνομα της Εβίτα γράφεται στους τοίχους, ψιθυρίζεται σε εργοστάσια και περνά από γενιά σε γενιά.
Το 1970, η ένοπλη περονιστική οργάνωση Μοντονέρος δολοφονεί τον πρώην δικτάτορα Πέδρο Εουχένιο Αραμπούρου, έναν από τους ανθρώπους που συνδέονται με την ανατροπή του Περόν και την εξαφάνιση της σορού.
Το μήνυμα είναι σαφές: η ιστορία δεν έχει κλείσει.
Έναν χρόνο αργότερα, το στρατιωτικό καθεστώς αποφασίζει να επιστρέψει το σώμα στον Χουάν Περόν, ο οποίος ζει εξόριστος στη Μαδρίτη.
Ο τάφος στο Μιλάνο ανοίγει. Η σορός εκταφιάζεται και μεταφέρεται στην Ισπανία. Ύστερα από 16 χρόνια εξαφάνισης, ο Χουάν Περόν αντικρίζει ξανά τη γυναίκα του.
Η Εβίτα έχει υποστεί φθορές από τις μετακινήσεις και την ταφή. Το πρόσωπο και το σώμα της χρειάζονται αποκατάσταση. Όμως είναι εκεί.
Η νεκρή γυναίκα που ένα καθεστώς προσπαθεί να εξαφανίσει έχει επιστρέψει.
Όχι ακόμη στην Αργεντινή. Αλλά στην Ιστορία.
Η τελευταία επιστροφή
Ο Χουάν Περόν επιστρέφει τελικά στην Αργεντινή και εκλέγεται ξανά πρόεδρος. Πεθαίνει το 1974, πριν προλάβει να φέρει μαζί του τη σορό της Εβίτα.
Η τρίτη σύζυγός του και διάδοχός του στην προεδρία, Ισαβέλ Περόν, διατάζει την επιστροφή της.
Το φέρετρο φτάνει στο Μπουένος Άιρες 22 χρόνια μετά τον θάνατο της Εβίτα. Για ένα διάστημα, οι σοροί του Χουάν και της Εύας Περόν βρίσκονται μαζί στην προεδρική κατοικία. Η Αργεντινή, όμως, βυθίζεται ξανά στη βία.
Το 1976, οι στρατιωτικοί καταλαμβάνουν και πάλι την εξουσία. Αυτή τη φορά αποφασίζουν ότι η ασφαλέστερη λύση είναι να παραδώσουν το σώμα στην οικογένεια Ντουάρτε. Η Εβίτα θάβεται στον οικογενειακό τάφο στο κοιμητήριο της Ρεκολέτα, κάτω από βαριά προστασία.
Ο τάφος βρίσκεται αρκετά μέτρα κάτω από τη γη. Σχεδιάζεται έτσι ώστε κανείς να μην μπορέσει να κλέψει ξανά τη σορό.
Χρειάζονται 24 χρόνια, τρεις χώρες, δύο ταφές, μία εκταφή και αμέτρητες μυστικές μετακινήσεις για να βρει επιτέλους η Εβίτα έναν τόπο ανάπαυσης.
Η νεκρή που δεν κατάφεραν να εξαφανίσουν
Οι στρατηγοί πιστεύουν ότι κρύβοντας το σώμα θα εξαφανίσουν το σύμβολο. Πετυχαίνουν το αντίθετο.
Η κλοπή της σορού, το ψεύτικο όνομα και η μυστική ταφή ενισχύουν τον μύθο της. Η Εβίτα γίνεται κάτι μεγαλύτερο από πολιτικό πρόσωπο. Γίνεται μια απουσία που στοιχειώνει τη χώρα. Μια νεκρή γυναίκα που εξακολουθεί να διχάζει την Αργεντινή σε όσους τη λατρεύουν και όσους τη μισούν.
Το βράδυ της 26ης Ιουλίου 1952, οι ραδιοφωνικοί σταθμοί ανακοινώνουν ότι η Εύα Περόν πέθανε.
Δεν γνωρίζουν πόσο λίγο αληθινή θα αποδειχθεί αυτή η φράση.
Γιατί η Εβίτα εξακολουθεί να υπάρχει στα πλήθη που ψιθυρίζουν το όνομά της, στα λουλούδια που εμφανίζονται στα κρησφύγετα, στα συνθήματα που γράφονται στους τοίχους και στον φόβο εκείνων που προσπαθούν να τη σβήσουν.
Το σώμα της μπορεί να κλαπεί. Να κρυφτεί. Να διασχίσει έναν ωκεανό και να θαφτεί με ξένο όνομα. Αλλά ο μύθος της δεν υπακούει σε στρατιωτικές διαταγές. Και αυτό είναι που τρομάζει περισσότερο το καθεστώς.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
