Για χρόνια, κάθε επίσκεψη του Μπενιαμίν Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο έμοιαζε σχεδόν με μια προσεκτικά σκηνοθετημένη επίδειξη της στρατηγικής σχέσης ΗΠΑ και Ισραήλ.
Θερμές χειραψίες, κοινές δηλώσεις και εικόνες απόλυτης σύμπνοιας χαρακτήριζαν τις συναντήσεις του με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Η σημερινή συνάντηση, ωστόσο, πραγματοποιείται σε ένα εντελώς διαφορετικό κλίμα, όπως σχολιάζει το CNN. Πίσω από τις δημόσιες διαβεβαιώσεις περί «ισχυρής συμμαχίας», οι δύο ηγέτες βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρές διαφωνίες για την πορεία του πολέμου με το Ιράν, την επόμενη ημέρα στη Μέση Ανατολή και μια σειρά γεωπολιτικών ζητημάτων που δοκιμάζουν τη σχέση τους.
Από τη στενή συνεργασία στις εντάσεις
Ο Νετανιάχου πραγματοποιεί την έβδομη επίσκεψή του στις ΗΠΑ από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στην προεδρία. Έχει συναντηθεί με τον Αμερικανό πρόεδρο περισσότερες από οποιονδήποτε άλλο ξένο ηγέτη.
Αυτή τη φορά όμως δεν φτάνει στην Ουάσιγκτον ως πολιτικά κυρίαρχος, αλλά ως πρωθυπουργός που δίνει μάχη για την επανεκλογή του στις πρόωρες εκλογές του Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές πηγές, που επικαλείται το CNN, η συνάντηση δεν ήταν δεδομένη. Ο Νετανιάχου επιδίωκε εδώ και εβδομάδες να εξασφαλίσει πρόσκληση στον Λευκό Οίκο, προκειμένου να παρουσιάσει τις ισραηλινές θέσεις για το Ιράν και να αποτρέψει, όπως εκτιμά, νέες αμερικανικές διπλωματικές παραχωρήσεις προς την Τεχεράνη.
Αρχικά, ο Τραμπ εμφανιζόταν απρόθυμος να τον δεχθεί, ενώ στο περιβάλλον του Λευκού Οίκου υπήρχε ενόχληση για τις επαναλαμβανόμενες διαρροές στον Τύπο, που έδιναν την εντύπωση πως το Ισραήλ επιχειρούσε να επιβάλει πολιτικά μια συνάντηση.
Τελικά, η παρουσία και των δύο στην κηδεία του γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ άνοιξε τον δρόμο για το πολυαναμενόμενο τετ α τετ.
Το Ιράν έγινε το σημείο καμπής
Όταν οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν για τελευταία φορά, τον Φεβρουάριο, είχαν ουσιαστικά θέσει τα θεμέλια της κοινής στρατιωτικής εκστρατείας κατά του Ιράν.
Οι πρώτες επιχειρήσεις παρουσιάστηκαν ως υπόδειγμα αμερικανοϊσραηλινής συνεργασίας. Ωστόσο, όσο ο πόλεμος παρατεινόταν χωρίς να επιτυγχάνεται ο βασικός στόχος της ανατροπής του ιρανικού καθεστώτος, οι στρατηγικές τους άρχισαν να αποκλίνουν.
Ο Νετανιάχου επιθυμούσε συνέχιση της στρατιωτικής πίεσης. Ο Τραμπ, αντίθετα, άρχισε να αναζητά τρόπο απεμπλοκής από μια σύγκρουση που αποδείχθηκε πολύ πιο περίπλοκη από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Αμερικανικές πηγές αναφέρουν ότι ο πρόεδρος εμφανίζεται ιδιαίτερα εκνευρισμένος από το παρατεταμένο αδιέξοδο, θεωρώντας πως η Τεχεράνη δεν υποχώρησε όπως είχε προβλεφθεί.
Διαφωνίες που ξεπερνούν το Ιράν
Οι τριβές δεν περιορίζονται στο ιρανικό μέτωπο.
Η Ουάσιγκτον πιέζει το Ισραήλ να αποσύρει δυνάμεις από τον νότιο Λίβανο, τη Γάζα αλλά και περιοχές της Συρίας, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας αποκλιμάκωσης.
Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές, ο Νετανιάχου έχει ήδη ξεκαθαρίσει στο υπουργικό του συμβούλιο ότι σκοπεύει να αντιταχθεί στις συγκεκριμένες πιέσεις, επιμένοντας πως δεν μπορεί να υπάρξει πλήρης αποχώρηση από τον Λίβανο όσο η Χεζμπολάχ δεν έχει αφοπλιστεί.
Σε ιδιωτικές συνομιλίες, μάλιστα, ο Τραμπ φέρεται να έχει εκφράσει έντονη δυσφορία για τη συνέχιση των ισραηλινών επιχειρήσεων, θεωρώντας ότι δυσχεραίνουν τις αμερικανικές διπλωματικές πρωτοβουλίες στην περιοχή.
Τουρκία, Σαουδική Αραβία και νέες ανησυχίες
Στην ατζέντα της συνάντησης βρίσκονται επίσης δύο ιδιαίτερα ευαίσθητα ζητήματα για το Ισραήλ.
Το πρώτο αφορά το ενδεχόμενο πώλησης αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Τουρκία, εξέλιξη που προκαλεί ανησυχία στο Τελ Αβίβ, καθώς θεωρεί ότι θα μπορούσε να περιορίσει το ποιοτικό στρατιωτικό του πλεονέκτημα στην περιοχή.
Το δεύτερο αφορά την προωθούμενη συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας μεταξύ ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας. Το Ισραήλ φοβάται ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να πυροδοτήσει έναν νέο περιφερειακό ανταγωνισμό πυρηνικών εξοπλισμών.
Ο Τραμπ, πάντως, εμφανίστηκε κατηγορηματικός όταν ρωτήθηκε για την πιθανή πώληση F-35 στην Άγκυρα, δηλώνοντας ότι οι αποφάσεις για τις εξαγωγές αμερικανικών οπλικών συστημάτων λαμβάνονται αποκλειστικά από τον ίδιο.
Η πολιτική διάσταση της επίσκεψης
Για τον Νετανιάχου, η επίσκεψη στην Ουάσιγκτον έχει και έντονη εσωτερική πολιτική σημασία.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι δυσκολεύεται να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία στις εκλογές του Οκτωβρίου και γνωρίζει πως η εικόνα μιας στενής σχέσης με τον Αμερικανό πρόεδρο μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμο πολιτικό όπλο.
Στόχος του είναι να αποσπάσει διαβεβαιώσεις ότι οποιαδήποτε αμερικανική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία ή πιθανές πωλήσεις όπλων στην Τουρκία δεν θα υπονομεύσουν την ασφάλεια του Ισραήλ, ενώ επιδιώκει να προωθήσει και μια νέα μακροπρόθεσμη αμυντική συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία θα διαδεχθεί το ισχύον μνημόνιο συνεργασίας.
Παρότι ο ίδιος εξακολουθεί να υποβαθμίζει τις διαφωνίες με τον Τραμπ, χαρακτηρίζοντάς τες «τακτικές», η απουσία προγραμματισμένης κοινής φωτογράφισης και το παρασκήνιο που προηγήθηκε της συνάντησης αποτυπώνουν μια σχέση που βρίσκεται ίσως στη δυσκολότερη φάση της εδώ και χρόνια.
Το αν η συνάντηση θα σηματοδοτήσει μια νέα στρατηγική σύγκλιση ή απλώς θα καλύψει προσωρινά τις διαφορές τους, παραμένει ένα από τα πιο κρίσιμα ερωτήματα για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
