Άγνωστο παραμένει το κατά πόσο θα γίνει η όποια συζήτηση για το μέλλον των F-35 στη συνάντηση του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ με τον Τούρκο Πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.
Οι πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου αναζωπύρωσαν τη συζήτηση γύρω από το θέμα, το οποίο τις τελευταίες εβδομάδες βρίσκεται στο επίκεντρο των τοποθετήσεων του Χακάν Φιντάν, του Γιασάρ Γκιουλέρ και του Αμερικανού πρέσβη στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ.
Τουρκικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι ενόψει της επικείμενης Συνόδου (7-8/07), τα προβληματικά πεδία μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ έρχονται συχνά στην επικαιρότητα.
Το πρώτο που έρχεται στο μυαλό είναι τα F-35. Το 2019 η Τουρκία είχε αποκλειστεί από το πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών 5ης γενιάς F-35, στο οποίο ήταν συμπαραγωγός, με αιτιολογία το ρωσικό σύστημα αεράμυνας S-400.
Πέρυσι, η Τουρκία, προκειμένου να καλύψει το κενό που προέκυψε στον τομέα της άμυνας, συνήψε συμφωνία με τη Βρετανία για τα μαχητικά αεροσκάφη γενιάς 4,5 Eurofighter. Προμήθεια που η υλοποίησή της ακόμη.. θεωρείται αμφίβολη.
Στα κεφάλαια ανοιχτών ζητημάτων μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ δεν συγκαταλέγονται μόνο τα F-35 αλλά και τα εκσυγχρονισμένα F-16, καθώς και οι κινητήρες για το εγχώριο μαχητικό αεροσκάφος KAAN.
Απαισιόδοξη η Άγκυρα
Το κατά πόσο όλα αυτά θα συζητηθούν, «άγνωστο»!
Πάντως, μπορεί να μην έχει υπάρξει κάποια δήλωση από τούρκο αξιωματούχο, ωστόσο τουρκικά μέσα «απαντούν» στις δηλώσεις Τραμπ.
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η Cumhuriyet, στην Άγκυρα δεν υπάρχει συγκεκριμένη προσδοκία ως προς την επίλυση αυτών των θεμάτων κατά τη Σύνοδο Κορυφής.
Η εφημερίδα σχολιάζει πως ειδικά για το θέμα των F-35 «ο Τραμπ έχει τη βούληση» ωστόσο ο αμερικανικός Νόμος περί Εξουσιοδότησης Εθνικής Άμυνας (NDAA) εμποδίζει αυτή την προμήθεια.
Παράλληλα, σχολιάζει πως δεν αναμένονται συγκεκριμένα βήματα ούτε για τα F-16 ούτε για τους κινητήρες του KAAN, ωστόσο υπάρχει η εκτίμηση πως ενδέχεται να προκύψουν νέες συνεργασίες στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
Τι προβλέπει το NDAA για την Τουρκία και τα F-35
Γιατί δεν μπορεί η Άγκυρα να προμηθευτεί τα F-35;
Το National Defense Authorization Act (NDAA), (σσ: ο ετήσιος νόμος με τον οποίο εγκρίνεται ο αμυντικός προϋπολογισμός και καθορίζονται οι βασικές κατευθύνσεις της αμερικανικής αμυντικής πολιτικής), εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό νομοθετικό πλαίσιο που επηρεάζει τις αμυντικές σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Τουρκίας.
Η Τουρκία αποβλήθηκε επισήμως από το πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35 το 2019, μετά την απόφασή της να προμηθευτεί και να ενεργοποιήσει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400. Η Ουάσιγκτον υποστήριξε ότι η ταυτόχρονη λειτουργία των S-400 και των F-35 δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια και την προστασία των ευαίσθητων τεχνολογιών του αεροσκάφους.
Έκτοτε, το Κογκρέσο έχει διατηρήσει αυστηρή στάση απέναντι στην Άγκυρα. Παρότι το NDAA δεν περιλαμβάνει κάθε χρόνο νέα διάταξη που να απαγορεύει την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα, επιβεβαιώνει τη σημασία της προστασίας της τεχνολογίας των F-35 και διατηρεί το υφιστάμενο πλαίσιο περιορισμών που έχει διαμορφωθεί μέσω προηγούμενων νόμων και των κυρώσεων που επιβλήθηκαν βάσει του νόμου CAATSA.
Στην πράξη, όσο οι S-400 παραμένουν στην κατοχή της Τουρκίας, η επιστροφή της χώρας στο πρόγραμμα των F-35 θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ακολουθεί διαφορετική προσέγγιση στο πρόγραμμα αναβάθμισης του τουρκικού στόλου των F-16. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ ενέκρινε την πώληση νέων μαχητικών F-16 Block 70 και κιτ εκσυγχρονισμού, θεωρώντας ότι η ενίσχυση της τουρκικής αεροπορίας με αυτόν τον τρόπο δεν δημιουργεί τους ίδιους κινδύνους ασφαλείας που συνδέονται με τα F-35.
Πώς ανοίγει ο «δρόμος»
Για να επιστρέψει η Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35, ωστόσο, δεν αρκεί η καλή θέληση Τραμπ αλλά προϋποθέτει μια σειρά από πολιτικές και νομοθετικές διαδικασίες.
Για να ανοίξει εκ νέου ο δρόμος της επανένταξης, η Τουρκία θα πρέπει, σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία, να επιλύσει οριστικά το ζήτημα των S-400, είτε απομακρύνοντάς τους είτε θέτοντάς τους εκτός επιχειρησιακής λειτουργίας με τρόπο που να ικανοποιεί τις αμερικανικές απαιτήσεις.
Παράλληλα, θα πρέπει να αρθούν οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν στην Άγκυρα βάσει του νόμου CAATSA, ενώ πρέπει να συμφωνήσει τόσο η αμερικανική κυβέρνηση όσο και το Κογκρέσο, όπου εξακολουθούν να διατυπώνονται έντονες επιφυλάξεις για την τουρκική στάση σε σειρά ζητημάτων.
Ακόμη όμως και εάν εκπληρωθούν όλες οι παραπάνω προϋποθέσεις, η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 δεν είναι δεδομένη.
Τούτο διότι, θα πρέπει να ληφθεί νέα πολιτική απόφαση των ΗΠΑ και των υπόλοιπων χωρών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, (μεταξύ αυτών και η Ελλάδα) καθώς πρόκειται για ένα πολυεθνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
