Skip to main content

Πώς ένα αμερικανικό κέντρο για τον Έμπολα ξυπνά τα φαντάσματα της αποικιοκρατίας στην Κένυα

REUTERS/Thomas Mukoya

Τρεις νεκροί στις διαδηλώσεις κατά της αμερικανικής εγκατάστασης στη Λαϊκίπια. Για πολλούς κατοίκους η διαμάχη δεν αφορά τη δημόσια υγεία, αλλά τη γη, την εξουσία και την ξένη επιρροή

Προσθέστε την «Ν» ως προτιμώμενη πηγή στο Google

Η κατασκευή ενός αμερικανικού κέντρου καραντίνας για πιθανά κρούσματα Έμπολα στην κεντρική Κένυα θα μπορούσε να θεωρηθεί ένα ακόμη έργο δημόσιας υγείας. Αντί γι’ αυτό, εξελίχθηκε σε μία από τις πιο εκρηκτικές πολιτικές υποθέσεις της χώρας.

Τρεις άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στις διαδηλώσεις, η Δικαιοσύνη έχει παγώσει προσωρινά τις εργασίες και η αντιπαράθεση έχει αναζωπυρώσει μνήμες που φτάνουν πίσω στην εποχή της βρετανικής αποικιοκρατίας. Στην περιοχή της Λαϊκίπια, πολλοί δεν βλέπουν απλώς ένα κέντρο καραντίνας. Βλέπουν ένα ακόμη επεισόδιο σε μια μακρά ιστορία ξένης παρέμβασης και διεκδίκησης γης.

Για τους κατοίκους, η προτεραιότητα δεν είναι οι ασθένειες ή η επίλυση των προβλημάτων της δημόσιας υγείας, αλλά η κυριαρχία επί της γης τους και η αποφυγή αναβίωσης ενός σύγχρονου αποικιακού μοντέλου. Οι σημερινές εντάσεις δεν είναι ένα νέο φαινόμενο, αλλά το σύμπτωμα μιας ιστορικής πληγής.

Μεγάλοι γαιοκτήμονες, ξένης καταγωγής βρίσκονται συχνά στο στόχαστρο επιθέσεων, με αρκετούς από αυτούς να έχουν χάσει τη ζωή τους τα τελευταία χρόνια.

Το αποικιοκρατικό παρελθόν

Η Λαϊκίπια κατέχει μία μοναδική θέση στην αποικιακή ιστορία της Κένυας. Πριν από την αποικιακή κυριαρχία, φιλοξενούσε διάφορες τοπικές κοινότητες όπως Μασάι και Σαμπούρου.

Όταν η Κένυα έγινε βρετανικό προτεκτοράτο το 1895, οι αποικιακές αρχές διαχειρίζονταν τον έλεγχο μεγάλων εκτάσεων γης. Ως εκ τούτου, οι νομοθεσίες προώθησαν συμφέροντα υπέρ των ευρωπαίων αποίκων, με αποτέλεσμα να υπάρξει μία ιδιαίτερα άνιση κατανομή γης.

Μεγάλα τμήματα της Λαϊκίπιας ενσωματώθηκαν σε αυτό που έγινε γνωστό ως τα Λευκά Υψίπεδα, ένα σύστημα που διατήρησε μέρος της πιο εύφορης γης της Κένυας για ευρωπαϊκούς οικισμούς.

Με το πέρασμα του χρόνου, εκατομμύρια στρέμματα μεταβιβάστηκαν στην ιδιοκτησία των αποίκων, ενώ οι τοπικές κοινότητες αποκλείστηκαν από την ίδια τους τη γη.

Πάνω από έξι δεκαετίες μετά την ανεξαρτησία της περιοχής, απόγονοι των αποίκων εξακολουθούν να κατέχουν εύφορες εκτάσεις γης, ενώ χρόνιες διαφορές σε ζητήματα ιδιοκτησίας παραμένουν άλυτες.

Οι μνήμες των κατοίκων

Υπάρχει μία βαθιά ριζωμένη αντίληψη σύμφωνα με την οποία η Κένυα παραμένει ευάλωτη απέναντι στους στρατηγικούς σκοπούς των ξένων δυνάμεων.

Οι κάτοικοι θεωρούν πως, όπως ακριβώς οι Βρετανοί έστελναν μακριά, σε αφρικανικές χώρες, όποιον δεν ήθελαν στο έδαφός τους, έτσι πράττουν και οι ΗΠΑ σήμερα, σύμφωνα με το Al Jazeera .

Αν και η Βρετανία είχε για δεκαετίες ένα πολύ έντονο στρατιωτικό αποτύπωμα, οι ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια έχουν ενισχύσει εμφανώς τη στρατιωτική παρουσία τους. Συγκεκριμένα, έχουν επεκτείνει τις συνεργασίες τους στον τομέα της ασφάλειας στην περιοχή, καθώς πραγματοποιούν επιχειρήσεις στη Βόρεια Κένυα. Αυτή η διαρκώς αυξανόμενη δράση στην Ανατολική Αφρική, δημιουργεί έναν συνεχή φόβο: την αναβίωση του παρελθόντος.

Οι απόψεις διίστανται

Αμερικανοί αξιωματούχοι και υποστηρικτές του έργου θεωρούν, πως το κέντρο θα ενισχύσει την δημόσια υγεία και την ασφάλεια των κατοίκων. Ο Υπουργός Υγείας Άντεν Ντουάλε τάχθηκε υπέρ της εγκατάστασης, αρνούμενος οποιαδήποτε διαβούλευση για ζητήματα υγείας.

Παρόλα αυτά, οι επικριτές παραμένουν δύσπιστοι.

Στη συλλογική μνήμη των κατοίκων, η σημερινή συμφωνία παραπέμπει στις Συνθήκες των Μασάι του 1904 και του 1911, με τις οποίες παραχωρήθηκαν απέραντες εκτάσεις γης στις αποικιακές δυνάμεις, αγνοώντας πλήρως τη δημόσια συμμετοχή, τα τοπικά συμφέροντα και τη λαϊκή κατακραυγή.

Γιατί Κένυα και γιατί τώρα;

Έχουν δημιουργηθεί ποίκιλλα ερωτήματά σχετικά με την επιλογή της συγκεκριμένης περιοχής, ενώ ο τοπικός πληθυσμός πιστεύει πως ο στόχος δεν είναι η δημόσια υγεία.

Η στρατηγική της αντιμετώπισης του ιού εκτυλίσσεται σε ένα τοπίο έντονου γεωπολιτικού ανταγωνισμού στην Αφρική, όπου ΗΠΑ και Κίνα βρίσκονται σε έναν αγώνα δρόμου και επιρροής.

Οι κάτοικοι εξακολουθούν να ψάχνουν απαντήσεις, να αντιστέκονται σθεναρά απέναντι σε ένα έργο που θα εξυπηρετεί κατά κύριο λόγο Αμερικανούς πολίτες, όχι τους ίδιους, ενώ βρίσκουν αποκρουστική οποιαδήποτε ξένη δύναμη επιχειρεί να καταπατήσει την κυριαρχία τους.

Ήδη τρεις άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους. Το τελευταίο θύμα ήταν ένας 17χρονος μαθητής, ο οποίος βρέθηκε στο σημείο όπου εκτυλίσσονταν οι διαδηλώσεις.

Ο θάνατος του έχει μετατραπεί σε σύμβολο, δείχνοντας πώς ένα έργο που σχεδιάστηκε για να προετοιμαστεί μια μελλοντική ανάγκη στον τομέα της υγείας, έχει αντιθέτως αναδείξει βαθιά και αδιέξοδα ερωτήματα σχετικά με το αποικιακό παρελθόν της Κένυας.

Πηγή: Al Jazeera

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.