Ο νέος δήμαρχος της Νέας Υόρκης έκανε καμπάνια με σύνθημα τη στέγαση για όλους — αλλά η ίδια κρίση πνίγει ενοικιαστές σε κάθε γωνιά των ΗΠΑ.
Ο Ζόραν Μαμντάνι, ο 34χρονος σοσιαλιστής που μόλις εξελέγη δήμαρχος της Νέας Υόρκης, έχτισε όλη του την προεκλογική εκστρατεία γύρω από ένα σύνθημα: να ξαναγίνει η πόλη οικονομικά προσιτή. Και κεντρική του υπόσχεση ήταν ο έλεγχος των ενοικίων.
Δεν ήταν απλά ένα σύνθημα. Ήταν πραγματική ανάγκη. Και η ανάγκη αυτή οδήγησε στην εκλογή έναν άνθρωπο που όταν δήλωσε υποψηφιότητα στις αρχές του έτους, μετρήθηκε από τις εταιρείες δημοσκοπήσεων στο…1%. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Realtor.com, που παρουσιάζει το Market Watch, το μέσο ζητούμενο ενοίκιο στη Νέα Υόρκη ανέρχεται στα 3.491 δολάρια — ποσό που αντιστοιχεί στο 55% του μέσου εισοδήματος νοικοκυριού.
Ο γνωστός ακτιβιστής της πόλης, Τζίμι Μακμίλαν, είχε συνοψίσει το αίσθημα χιλιάδων πολιτών σε μια φράση: «Το νοίκι είναι αδιανόητα υψηλό». Αλλά το πρόβλημα δεν σταματά στα σύνορα της Νέας Υόρκης. Οι αριθμοί δείχνουν ότι σχεδόν οι μισοί ενοικιαστές στις ΗΠΑ αντιμετωπίζουν την ίδια ασφυξία.
Το 2023, το 48,5% των ενοικιαστών δαπανούσε πάνω από το 30% του μηνιαίου εισοδήματός του για στέγη — το υψηλότερο ποσοστό των τελευταίων πέντε ετών. Το 30% θεωρείται διεθνώς το «όριο ασφαλείας» για να παραμένει ένας οικογενειακός προϋπολογισμός βιώσιμος.
Οι ιστορίες πίσω από τους αριθμούς
Η 48χρονη Μαρίσα Λίμπερτι από το Ορλάντο της Φλόριντα πληρώνει 1.395 δολάρια, αλλά μετά τη λήξη του συμβολαίου εργασίας της, παλεύει απλώς να μείνει μέσα. Ακόμη κι αν βρει δουλειά, λέει, δύσκολα θα βγάλει πάνω από 20 δολάρια την ώρα. «Θα εξακολουθούσα να δυσκολεύομαι», λέει. «Είμαι στο χείλος του να μείνω άστεγη με τις δύο γάτες μου. Είμαι τρομοκρατημένη».
Στην άλλη άκρη της χώρας, ο 25χρονος Τάιλερ Βόγκαν από την Καλιφόρνια κερδίζει 25 δολάρια την ώρα, αλλά το ενοίκιό του φτάνει τα 2.000 δολάρια — και χρειάζεται οικονομική βοήθεια από τους γονείς του. «Δεν ξέρω ειλικρινά πώς τα βγάζει πέρα η γενιά μου», λέει.
«Μαθηματικά επιβίωσης κάθε μήνα»
Η εξίσωση είναι γνωστή: οι μισθοί δεν ακολουθούν τον πληθωρισμό, η προσφορά κατοικιών υπολείπεται της ζήτησης και τα ενοίκια εκτοξεύονται. «Οι άνθρωποι ξέρουν ότι, ακόμη κι αν θελήσουν να μετακομίσουν, δύσκολα θα βρουν κάτι φτηνότερο», εξηγεί ο στο MarketWatch o Xάρισον Στίβενς, στέλεχος της TurboTenant.
Ο επενδυτής ακινήτων Σον Ζαρ από το Νέο Μεξικό το θέτει ωμά: «Δεν είναι απλώς “σφιχτά” τα πράγματα. Είναι μαθηματικά επιβίωσης κάθε μήνα».
Πολλοί Αμερικανοί πιάνουν δεύτερη δουλειά ή στρέφονται στη συγκατοίκηση. Ακόμη κι έτσι, το 35% όσων έχουν συγκάτοικο χρειάστηκε να δανειστεί από φίλους ή συγγενείς για να πληρώσει το νοίκι, ενώ το 28% χρησιμοποίησε πιστωτικές κάρτες, σύμφωνα με έρευνα της SpareRoom (Αύγουστος 2025).
Κι αυτό δεν αφορά μόνο νέους. Όπως επισημαίνει ο Ράνι Μπέρσταϊν, ιδρυτής της πλατφόρμας Diggz, η ταχύτερα αυξανόμενη κατηγορία χρηστών του είναι άνθρωποι άνω των 50 ετών — συχνά διαζευγμένοι ή συνταξιούχοι που δεν μπορούν να συντηρήσουν μόνοι τους ένα σπίτι.
Η 53χρονη Marsha Mitchell από την Ατλάντα ενοικιάζει δωμάτια στο δικό της σπίτι των 3.000 δολαρίων τον μήνα. «Είμαι ευρηματική. Πρέπει να είμαι», λέει.
Πού βρίσκεται η λύση;
Το σχέδιο Μαμντάνι προβλέπει πάγωμα των ενοικίων στα σημερινά επίπεδα για όλα τα διαμερίσματα που εμπίπτουν στους κανόνες σταθεροποίησης ενοικίων της Νέας Υόρκης.
Οι ειδικοί το θεωρούν προσωρινό μέτρο. Η ουσιαστική λύση, λένε, είναι μία: περισσότερα σπίτια.
Για να γίνει αυτό, χρειάζεται να χαλαρώσουν οι πολεοδομικοί περιορισμοί που αποθαρρύνουν την ανάπτυξη. Όπως υπογραμμίζει ο Colin Allen, επικεφαλής της American Property Owners Alliance, «κανένας κατασκευαστής δεν μπορεί να προχωρήσει ένα έργο όταν ξέρει ότι θα χρειαστούν χρόνια για να ξεπεραστεί η γραφειοκρατία».
Ταυτόχρονα, οι ενοικιαστές χρειάζονται ισχυρότερη προστασία, σημειώνει η Tara Raghuveer της Tenant Union Federation. Πέρα από τον έλεγχο των ενοικίων, υποστηρίζει, η στέγη πρέπει να αναγνωριστεί «ως δημόσιο αγαθό» με ενεργή στήριξη από την ομοσπονδιακή, πολιτειακή και τοπική διοίκηση.
«Ο φόβος του επόμενου μήνα»
Όσο συνεχίζονται οι συζητήσεις για μεταρρυθμίσεις, άνθρωποι όπως η Λίμπερτι στο Ορλάντο ζουν με την ίδια αγωνία. «Είμαι στο χείλος του να μείνω άστεγη με τις δύο γάτες μου και χωρίς μέρος να πάω», λέει. «Είμαι τρομοκρατημένη».
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
