Υπάρχει κάτι βαθιά παράδοξο στη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Παραβιάζεται σχεδόν καθημερινά, αλλά εξακολουθεί να θεωρείται σε ισχύ. Κάθε επίθεση σε πλοίο, κάθε αμερικανικό πλήγμα, κάθε νέα απειλή της Τεχεράνης παρουσιάζονται ως «απάντηση» στην προηγούμενη πρόκληση και όχι ως ακύρωση της συμφωνίας. Σαν να έχουν αποδεχθεί και οι δύο πλευρές ότι η εκεχειρία μπορεί να συνυπάρχει με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Στην πραγματικότητα δεν πρόκειται για ειρήνη, αλλά για μια εύθραυστη διαχείριση της έντασης, όπου η χρήση στρατιωτικής ισχύος δεν καταργείται, απλώς περιορίζεται σε ένα αποδεκτό επίπεδο ώστε να αποφεύγεται -προσωρινά- μια γενικευμένη ανάφλεξη. Οι ΗΠΑ βομβαρδίζουν, το Ιράν απαντά, οι δύο κυβερνήσεις διακηρύσσουν ότι επιθυμούν την αποκλιμάκωση και, λίγες ώρες αργότερα, ο ίδιος κύκλος επαναλαμβάνεται. Άλλωστε, όπως εύστοχα λέγεται, «η εκεχειρία δεν είναι ειρήνη, είναι απλώς λιγότερο θορυβώδης πόλεμος».
Αυτή ακριβώς είναι και η μεγαλύτερη αυταπάτη, η αντίληψη ότι τα αντίποινα μπορούν να υπολογίζονται με ακρίβεια και ότι η άλλη πλευρά θα αντιδρά πάντοτε σύμφωνα με τα στρατηγικά σενάρια του αντιπάλου. Ωστόσο, η ιστορία της Μέσης Ανατολής έχει αποδείξει το ακριβώς αντίθετο. Οι κρίσεις δεν κλιμακώνονται επειδή το επιδιώκουν όλοι, αλλά επειδή κάποια στιγμή ένας λανθασμένος υπολογισμός μπορεί να τινάξει τα πάντα στον αέρα.
Την ίδια στιγμή, τα παράλληλα μέτωπα, όπως οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο, υπονομεύουν κάθε προσπάθεια σταθεροποίησης, αποδεικνύοντας ότι καμία συμφωνία δεν μπορεί να επιβιώσει όταν αγνοεί τις πραγματικές εστίες αστάθειας. Έτσι, η εκεχειρία μετατρέπεται σε μια διαρκή αναβολή της επόμενης κρίσης. Δεν σβήνει το μίσος, απλώς το βάζει σε προσωρινή αναμονή.
Και όσο η διεθνής κοινότητα συνηθίζει αυτή τη νέα κανονικότητα, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να θεωρηθεί φυσιολογικό αυτό που μόνο φυσιολογικό δεν είναι, μια παρατεταμένη κρίση χωρίς στρατηγική διέξοδο και ουσιαστική διπλωματία. Διότι ο πόλεμος δεν τελειώνει όταν σταματούν προσωρινά οι βόμβες. Τελειώνει μόνο όταν η εκεχειρία πάψει να είναι τακτικός ελιγμός και μετατραπεί σε μόνιμη πολιτική βούληση και πραγματική συνείδηση ειρήνης.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
