Όλοι μας σχεδόν γνωρίζουμε τη φράση «Η ευχαρίστηση στη δουλειά κάνει την τελειότητα στην εργασία», που αποδίδεται στον Αριστοτέλη και συνοψίζει τη σημασία που έχει το πάθος και η αγάπη για αυτό που κάνουμε, προκειμένου να φτάσουμε στο βέλτιστο αποτέλεσμα.
Ένα από τα πιο γνωστά αποφθέγματα του αρχαίου μας φιλοσόφου, το οποίο έχει διαχρονική αξία στον κόσμο της εργασίας και δείχνει πως η εσωτερική ικανοποίηση των εργαζομένων απαρτίζει το μυστικό για την επιτυχία και ευημερία της κάθε επιχείρησης.
Ένα λαμπρό παράδειγμα για το πόσο σημαντικά είναι τα λόγια του Αριστοτέλη αποτελεί ο νομπελίστας φυσικός Ρίχαρντ Φέινμαν. Όταν πέθανε η γυναίκα του από φυματίωση στα 25 της χρόνια, ο Φέινμαν αντιλήφθηκε ότι τίποτα δεν τον ικανοποιούσε πλέον, ούτε καν η δουλειά του, παρόλο που λάτρευε τη φυσική. Θυμήθηκε τότε, σκεπτόμενος τη ζωή του, ότι όταν ήταν παιδί, του άρεσε να ανακαλύπτει τα πάντα παίζοντας και αυτό του έδινε μεγάλη χαρά και απεριόριστη ικανοποίηση.
Αποφάσισε να εντάξει αυτή την περιέργεια και την ευχαρίστηση που ένιωθε όταν ήταν παιδί σε ό,τι θα έκανε πλέον και κυρίως στη δουλειά του σαν φυσικός. Οι διαλέξεις του Φέινμαν ήταν από τις πιο αγαπητές στους φοιτητές, όχι μόνο γιατί ο τρόπος που δίδασκε μετέτρεπε τη φυσική από ένα βαρετό μάθημα σε ένα φανταστικό παιχνίδι, αλλά και γιατί μετέδιδε στους φοιτητές του τον ενθουσιασμό του και την αυθόρμητη χαρά της ανακάλυψης.
Κάτι που ζούσε ο ίδιος ακόμα και έξω από το Πανεπιστήμιο που δίδασκε και ερευνούσε όπως όταν κάποιο απόγευμα παρατηρώντας στην καφετέρια του Πανεπιστημίου Κόρνελλ έναν φοιτητή που πέταξε στον αέρα ένα πλαστικό πιάτο, νόμιζε ότι το λογότυπο του πιάτου γύριζε στον αέρα πιο γρήγορα από το ίδιο το πιάτο. Αυτό του κέντρισε τόσο πολύ την προσοχή, που κυριολεκτικά «παίζοντας» με τα μαθηματικά ανακάλυψε με χαρά και κέφι την εξίσωση και το διάγραμμα που του απέμειναν αργότερα το Νόμπελ Φυσικής.
Η χαρά κινητήρια δύναμη
Ο Φέινμαν ήταν η προσωποποίηση του αριστοτέλειου αποφθέγματος και όχι μόνο. Ήξερε ότι η χαρά είναι η καλύτερη και η πιο αποτελεσματική επαγγελματική κινητήριος δύναμη και ένιωσε από την ίδια του την εμπειρία ότι η ευχαρίστηση είναι που δίνει νόημα σε ό,τι κάνουμε επαγγελματικά. Γι’ αυτό άλλωστε και ένα από τα πιο σημαντικά του παραθέματα ήταν: «Η φυσική είναι σαν το σεξ: σίγουρα δίνει κάποια πρακτικά αποτελέσματα, αλλά δεν είναι αυτός ο λόγος που το κάνουμε».
Στον επιχειρησιακό χώρο η φιλοσοφία του Φέινμαν και του Αριστοτέλη γίνεται αισθητή κυρίως όταν λείπει και οι υπάλληλοι φεύγουν ο ένας μετά τον άλλο ή το κλίμα δουλειάς μοιάζει με αυτό που επικρατεί κυρίως στις κηδείες. Κάπως έτσι ήταν τα πράγματα σε μία μικρομεσαία επιχείρηση, όταν με πήρε τηλέφωνο ο Γιόχαν. Τα πρώτα του λόγια: «Δεν καταλαβαίνω γιατί δεν είναι ευχαριστημένοι. Έχουν καλούς μισθούς και παρόλα αυτά φεύγουν».
Σίγουρα το οικονομικό είναι μία σημαντική πτυχή στον εργασιακό χώρο. Παραδόξως όμως δεν είναι το αποφασιστικό κριτήριο που κάνει μία επιχείρηση να ξεχωρίζει. Με βάση μια έρευνα του Χάρβαρντ, οι τρεις παράγοντες που κάνουν μία επιχείρηση πιο ελκυστική για τους εργαζόμενους και κατά συνέπεια τους προσφέρουν τη μεγαλύτερη ικανοποίηση είναι η ευελιξία τόσο όσον αφορά το ωράριο αλλά και τον χώρο εργασίας, τα διάφορα έξτρα όπως οι δυνατότητες εξέλιξης, η προσωπική αυτονομία και άλλες παροχές.
Η εκτίμηση στον εργαζόμενο
Ο τρίτος όμως και βασικότερος παράγοντας είναι η ανοιχτή επικοινωνία και η εκτίμηση απέναντι στους εργαζόμενους που με τον μόχθο τους συμβάλουν όχι μόνο σε περισσότερα κέρδη, αλλά και στην αναγνώριση της εταιρείας τους στον επιχειρηματικό κόσμο. Ένας γνωστός επιχειρηματίας είχε κάποτε πει: «Καλέσαμε τους εργαζόμενους και μπήκαν μέσα οι άνθρωποι». Η φράση αυτή τονίζει κάτι που θεωρείται δεδομένο και συχνά παραλείπεται.
Μέσα στο άγχος της καθημερινότητας αυτό είχε παραλείψει και ο Γιόχαν. Μεγαλωμένος ο ίδιος με έναν πολύ αυστηρό και απαιτητικό πατέρα, που αν και σίγουρα ήταν περήφανος για τις επιτυχίες και την καριέρα του γιου του, ποτέ δεν τον επιβράβευε. Αντίθετα όταν κατά τη γνώμη του έκανε κάποιο λάθος, του ασκούσε κριτική που ναι μεν βοηθούσε τον Γιόχαν να αναλύσει τα λάθη του και να τα διορθώσει, αλλά του άφηνε και μία πικρή γεύση απέναντι σε ό,τι θα μπορούσε να θεωρηθεί «λάθος».
Αυτή την τακτική ακολουθούσε υποσυνείδητα ο Γιόχαν. Ξεχνούσε να επιβραβεύσει την ομάδα του και απαιτούσε να γίνονται όσο το δυνατόν λιγότερα λάθη. Έτσι ενώ ήταν ένας πολύ καλός μάνατζερ, το κλίμα στην ομάδα του ήταν βαρύ. Είχε ξεχάσει πόσο πλήγωνε τον ίδιο η συμπεριφορά του πατέρα του και ότι πίσω από κάθε εργαζόμενο υπάρχει ένας άνθρωπος με τις ανάγκες του και τα συναισθήματά του.
Όπως επίσης είχε χάσει κάθε χαρά και ευχαρίστηση στον χώρο της δουλειάς του και στη συνεργασία του με τα μέλη της ομάδας του. Αισθανόταν τη δυσαρέσκεια των υπαλλήλων του, αδυνατούσε όμως να την καταλάβει και κυρίως να βρει τρόπους για να την ανατρέψει. Αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε με μία σειρά face-to-face coachings για να μπορέσει ο ίδιος να ξαναβρεί όχι μόνο τους στόχους του, αλλά κυρίως το κέφι για τη δουλειά που έκανε και κυρίως στην επικοινωνία με τους συνεργάτες του.
Γιατί πώς να μεταδώσεις κάτι που ο ίδιος δεν αισθάνεσαι; Πώς να απαιτείς να αλλάξει το κλίμα εργασίας όταν σαν μάνατζερ δεν δίνεις το καλό παράδειγμα; Πώς να επιτρέψεις στους υπαλλήλους σου να νιώσουν χαρά και ευχαρίστηση όταν εργάζονται όταν δεν το επιτρέπεις στον ίδιο σου τον εαυτό;
Πώς έσπασε ο πάγος
Το παράδειγμα του Φέινμαν έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στην αλλαγή στάσης του Γιόχαν. Ο πάγος είχε πλέον σπάσει, όταν αποφασίσαμε να μεταβάλλουμε τον τρόπο σκέψης του απέναντι σε αυτό που θεωρούσε λάθος και κυρίως στην αντιμετώπισή του. Μία θετική στάση απέναντι στα λάθη των υπαλλήλων που προσπαθούν να δοκιμάσουν κάτι διαφορετικό είναι ένα από τα κλειδιά της επιτυχίας πολλών επιχειρήσεων κυρίως στον κλάδο του ΙΤ, κλάδος στον οποίο άνηκε και η επιχείρηση του Γιόχαν.
Στα 50 του κατάλαβε ότι η μία αποτυχημένη προσπάθεια δεν είναι ο εχθρός της επιτυχίας, αντίθετα αποτελεί μέρος της και ότι μαθαίνουμε περισσότερα από τις αποτυχίες μας παρά από τις επιτυχίες μας. Έμενε τώρα το πιο δύσκολο κομμάτι: η επικοινωνία με τα μέλη της ομάδας του έτσι ώστε να τους μεταδώσει την αλλαγή στάσης του με τρόπο αυθεντικό και διακριτικό και η εδραίωση ενός κλίματος ευχαρίστησης και χαράς στον εργασιακό χώρο.
Διαλέξαμε μία σειρά προσωπικών συνομιλιών με κάθε υπάλληλο ξεχωριστά όπου ο Γιόχαν θα έδινε όχι μόνο τη δυνατότητα ανταλλαγής απόψεων, αλλά και ένα ουσιαστικό και εποικοδομητικό feedback. Η πιο σημαντική αλλαγή για τον Γιόχαν ήταν ότι κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας αυτών των συνομιλιών είδε τους υπαλλήλους του από ένα διαφορετικό πρίσμα και κατάφερε όχι μόνο να τους δώσει ένα παραγωγικό feedback, αλλά και να τους μεταδώσει όπως ο Φέινμαν στους φοιτητές του τη χαρά και την ευχαρίστησή του.
Η μεταμόρφωση αυτή άλλαξε εντελώς το κλίμα στον χώρο εργασίας και ανέβασε τα ποσοστά επιτυχίας της ομάδας του Γιόχαν μέσα στην επιχείρηση και απέδειξε για άλλη μια φορά πόσο σημαντική είναι η εκτίμηση των ανθρώπων που εργάζονται σε μία εταιρεία και κυρίως ότι: «Fun is not the enemy of work».
* Ψυχολόγος στη Βιέννη
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
