Την ημέρα που ο Κιρ Στάρμερ ανακοίνωνε την παραίτησή του, τα βλέμματα στο Γουέστμινστερ δεν ήταν στραμμένα στον απερχόμενο πρωθυπουργό. Ήταν στραμμένα στον άνθρωπο που πιθανότατα θα τον διαδεχθεί.
Ο Άντι Μπέρναμ, βουλευτής μόλις από την περασμένη εβδομάδα και μέχρι πρότινος δήμαρχος του Μάντσεστερ, περπατούσε ανάμεσα σε εκατοντάδες βουλευτές των Εργατικών σαν πρωθυπουργός εν αναμονή.
Η δημόσια στήριξη που έλαβε από τον Γουές Στρίτινγκ και η απουσία ισχυρού αντιπάλου έκαναν πολλούς στο Λονδίνο να μιλούν ήδη για «στέψη» και όχι για εσωκομματική αναμέτρηση.
Όμως πίσω από τον ενθουσιασμό κρύβεται ένα μεγαλύτερο ερώτημα: μπορεί ο Μπέρναμ να λύσει το πρόβλημα που κατέστρεψε τον Στάρμερ ή είναι απλώς ο επόμενος που θα βρεθεί αντιμέτωπος με αυτό;
Η Βρετανία των επτά πρωθυπουργών
Το παράδοξο είναι εντυπωσιακό. Η Βρετανία υπήρξε επί δεκαετίες συνώνυμο της πολιτικής σταθερότητας. Από το 1945 έως το 2016 άλλαξε μόλις 13 πρωθυπουργούς. Από το δημοψήφισμα του Brexit και μετά, η Ντάουνινγκ Στριτ μετατράπηκε σε περιστρεφόμενη πόρτα.
Ντέιβιντ Κάμερον, Τερέζα Μέι, Μπόρις Τζόνσον, Λιζ Τρας, Ρίσι Σούνακ, Κιρ Στάρμερ και τώρα πιθανότατα Άντι Μπέρναμ.
Επτά πρωθυπουργοί μέσα σε μία δεκαετία. Αυτό που κάποτε θεωρούνταν εξαίρεση έχει γίνει σχεδόν κανόνας.
Γιατί ο Μπέρναμ μοιάζει νικητής
Στο σημερινό πολιτικό περιβάλλον, οι Εργατικοί δεν αναζητούν απαραίτητα έναν οραματιστή. Αναζητούν κάποιον που μπορεί να νικήσει τον Νάιτζελ Φάρατζ.
Ο Μπέρναμ έχει ένα πλεονέκτημα που κανείς άλλος δεν διαθέτει: είναι ο μοναδικός κορυφαίος πολιτικός των Εργατικών που κατάφερε πρόσφατα να κερδίσει καθαρά υποψήφιο του Reform UK σε περιοχή όπου το κόμμα του Φάρατζ θεωρούσε ότι είχε δυναμική. Για πολλούς βουλευτές που βλέπουν τις δημοσκοπήσεις να καταρρέουν και φοβούνται ότι θα χάσουν την έδρα τους το 2029, αυτό αρκεί.
Όπως παραδέχονται στελέχη του κόμματος, ο Μπέρναμ θεωρείται σήμερα «νικητής», ενώ ο Στάρμερ αντιμετωπίζεται ως «χαμένος». Στην πολιτική συχνά αυτό αρκεί για να αλλάξουν στρατόπεδο ακόμη και οι πιο πιστοί σύμμαχοι.
Το μεγάλο πρόβλημα
Η ταχύτητα της ανόδου του δημιουργεί όμως και ανησυχίες. Ο Μπέρναμ μπορεί να γίνει πρωθυπουργός μέσα σε λίγες εβδομάδες, χωρίς να έχει δώσει ποτέ αναλυτικά τις θέσεις του για τη φορολογία, την άμυνα, τις σχέσεις με την Ευρώπη ή τον Ντόναλντ Τραμπ.
Ένας υπουργός των Εργατικών περιέγραψε την κατάσταση με χαρακτηριστικό τρόπο: «Πολλοί βουλευτές τρέχουν να προλάβουν ένα τρένο που ετοιμάζεται να φύγει από τον σταθμό, χωρίς να ξέρουν πού πηγαίνει». Μέχρι σήμερα ο Μπέρναμ μιλά κυρίως για ανάπτυξη, κόστος ζωής, στέγαση και δημόσιες υπηρεσίες. Πρόκειται για στόχους με τους οποίους δύσκολα θα διαφωνήσει κανείς.
Το ερώτημα όμως δεν είναι τι θέλει να πετύχει. Το ερώτημα είναι το πώς. Και εκεί απαντήσεις δεν έχει ακόμη δώσει.
Η γενιά του Brexit
Το βαθύτερο πρόβλημα ίσως δεν αφορά καν τον ίδιο τον Μπέρναμ. Αφορά τη νέα γενιά βουλευτών που διαμορφώθηκε πολιτικά μέσα στην εποχή του Brexit.
Περισσότεροι από τους μισούς Εργατικούς βουλευτές που πίεσαν τον Στάρμερ να παραιτηθεί εξελέγησαν για πρώτη φορά το 2024. Πολλοί ήταν ακόμη μαθητές όταν έγινε το δημοψήφισμα του 2016. Μεγάλωσαν σε ένα πολιτικό περιβάλλον, όπου η απομάκρυνση ηγετών θεωρείται φυσιολογική διαδικασία.
Ο Κάμερον έφυγε. Η Μέι έφυγε. Ο Τζόνσον έφυγε. Η Τρας έφυγε. Ο Σούνακ έφυγε. ήταν η ώρα του Στάρμερ να φύγει. Για πολλούς στο Γουέστμινστερ, η αντικατάσταση του ηγέτη μοιάζει πλέον με την πρώτη λύση και όχι με την τελευταία επιλογή. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα που θα κληρονομήσει ο Μπέρναμ.
Γιατί μπορεί να γίνει ο έβδομος πρωθυπουργός της εποχής του Brexit. Αλλά αν δεν καταφέρει να δώσει γρήγορα αποτελέσματα σε μια κοινωνία κουρασμένη από την ακρίβεια, τη στασιμότητα και την πολιτική απογοήτευση, ίσως ανακαλύψει σύντομα ότι η Βρετανία δεν έχει μόνο πρόβλημα ηγετών.
Έχει πρόβλημα εμπιστοσύνης στο ίδιο το πολιτικό της σύστημα.
naftemporiki.gr με πληροφορίες από BBC, Politico, Gaurdian
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
