Όταν στις 15 Απριλίου 1912 βυθίστηκε ο Τιτανικός περισσότεροι από 1500 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Όλοι πλέον γνωρίζουμε ότι η αιτία του τραγικού αυτού δυστυχήματος ήταν ένα παγόβουνο. Αυτό όμως που πολλοί δεν γνωρίζουν ακόμα είναι ότι με βάση τις νέες έρευνες πάνω στο ναυάγιο του μέχρι τότε αβύθιστου υπερωκεάνιου μόνο μία μικρή αλλαγή πορείας θα ήταν αρκετή για να αποφευχθεί αυτή η τραγωδία.
Και αν κάτι μάθαμε είναι να μην επαναπαυόμαστε μόνο σε αυτό που βλέπουμε αλλά να ψάχνουμε και αυτό που δεν φαίνεται. Γιατί τις περισσότερες φορές, αυτό ακριβώς το αόρατο αλλά υπαρκτό κομμάτι κάτω από το νερό βυθίζει πλοία σαν τον Τιτανικό. Και όχι μόνο. Πολλές επιχειρήσεις επίσης. Μπορεί να μην πεθαίνουν οι επιβάτες αλλά χάνουν τις δουλειές τους οι υπάλληλοι και τα ηγετικά στελέχη αναρωτιούνται αν κάποια αλλαγή πορείας θα τους είχε σώσει.
Μια οικογενειακή επιχείρηση
Αυτό προσπάθησε να βρει και ο Τόμας πριν βυθιστεί για πάντα η επιχείρηση του. Η φωνή του στο τηλέφωνο ακούστηκε επιτακτική σαν να ήταν επιβάτης στον Τιτανικό. Η εταιρεία του μου ήταν γνωστή από κάποια σεμινάρια που είχαμε κάνει πριν κάποια χρόνια. Μία οικογενειακή επιχείρηση τρεις γενιές τώρα, λίγο έξω από την Βιέννη, που αναλάμβανε ανακαινίσεις εργασιακών χώρων και ξενοδοχείων.
Γνωστή στον χώρο της για τις καινοτομίες και τις δημιουργικές της λύσεις όπως και για τον επαγγελματισμό της. Αναλάμβανε τα πάντα: σχεδιασμό, αγορές και τοποθέτηση όπως και εξεπηρέτηση μετά την ολοκλήρωση. Μικρομεσαία στο μέγεθος με έμπειρους πωλητές, επαγγελματίες μοντέρ και ένα πολύ καλό back office.
Και όμως κινδύνευε να βυθιστεί σαν το Τιτανικό μέσα σε λίγο καιρό και σχεδόν για τον ίδιο λόγο. Τα λόγια του Τόμας ήταν ξεκάθαρα. Όχι μόνο δυσανασχετούσαν οι υπάλληλοι αλλά και οι πελάτες. Ο ίδιος δεν καταλάβαινε γιατί. Οι πωλήσεις πήγαιναν καλύτερα από ποτέ, οι ιδέες υλοποίησης ήταν πάντα εφικτές και το προσωπικό ήταν το ίδιο. Με μία όμως διαφορά: ο Τόμας είχε ξεκινήσει μία παράλληλη εταιρεία και είχε αφήσει τα ηνία της επιχείρησης στην γυναίκα του που ήταν ήδη υπάλληλος στην επιχείρηση εδώ και κάποια χρόνια.
Μικρή αλλαγή, μεγάλη επίδραση
Μία μικρή αλλαγή με μεγάλη επίδραση. Το έδαφος είχε προετοιμαστεί από καιρό και η αλλαγή αυτή στην διεύθυνση είχε ανακοινωθεί στους υπαλλήλους προσεκτικά. Αυτό ήταν όμως μόνο η κορυφή του παγόβουνου, αυτό που όλοι έβλεπαν, αυτό που ήταν για όλους φανερό και κατανοητό. Το κομμάτι κάτω από το νερό που αποτελεί και το 90% του παγόβουνου δεν είχε ενσωματωθεί στην πολιτική αυτής της αλλαγής και αυτό ακριβώς δημιουργούσε τις αντιδράσεις των πελατών και την αντίσταση του προσωπικού.
Τι αποτελούσε όμως αυτό το υποθαλάσσιο και μη ορατό κομμάτι που παραλίγο να βύθιζε την εταιρεία του Τόμας;
Από την μία ήταν κάποιες συνήθειες που σταμάτησαν να υπάρχουν όπως η παρουσία του αφεντικού στην πρωινή συγκέντρωση των μοντέρ. Όσο ήταν ο Τόμας στην επιχείρηση καλημέριζε τους μοντέρ το πρωί και συζητούσε μαζί τους το πλάνο της ημέρας. Η παρουσία του έδειχνε στους μοντέρ ότι ήταν ένα σημαντικό κομμάτι της επιχείρησης και αναβάθμιζε την προσωπική τους αξία.
Ταυτόχρονα αντιλαμβανόταν από πρώτο χέρι ποιες ομάδες μοντέρ λειτουργούσαν καλύτερα και αντιδρούσε άμεσα όταν υπήρχαν δυσκολίες. Καθώς οι μοντέρ ήταν η βιτρίνα της επιχείρησης, έφταναν πάντα ικανοποιημένοι και χαρούμενοι στον χώρο της δουλειά τους, κάτι που είχε θετική αντανάκλαση στους πελάτες.
Από την άλλη η απουσία του Τόμας και η δημιουργία της νέας του εταιρείας, παρεμφερής στο χώρο αλλά σε άλλο τμήμα, είχε δημιουργήσει στο προσωπικό ανασφάλεια και φόβο απόλυσης. Κάτι που υπέθαλπε το κλίμα ομαδικότητας και αποδυνάμωνε το κίνητρο εργασίας. Φήμες και συζητήσεις στο περιθώριο της δουλειάς χειροτερεύαν την κατάσταση και δημιουργούσαν ένα πέπλο σιωπής και αποπροσανατολισμού.
Ριζική και αποτελεσματική επέμβαση
Η επέμβαση που αποφασίσαμε να κάνουμε ήταν ριζική και αποτελεσματική. Με μία σειρά workshops ανά ομάδες και συνολικά αφού δημιουργήσαμε ένα κλίμα εμπιστοσύνης και σιγουριάς, καλέσαμε τους εργαζόμενους να εκφράσουν αυθόρμητα τις αμφιβολίες τους, τους φόβους τους και τα συναισθήματα τους απέναντι στην καινούργια πραγματικότητα.
Δεν σταματήσαμε στην επιφάνεια του παγόβουνου, στα δεδομένα και στα εμφανή, ψάξαμε με λεπτότητα και χιούμορ, τα αόρατα και υποβόσκοντα σημάδια που βασάνιζαν τους υπαλλήλους και δεν τους άφηναν αγέροχους να κάνουν την δουλειά τους αναπτύσσοντας όλο το δυναμικό τους.
Με τακτ και διακριτικότητα, τους δείξαμε ότι η επιχείρηση αναγνωρίζει την αξία τους και τους αντιμετωπίζει όχι μόνο σαν υπαλλήλους αλλά και σαν ανθρώπους. Ο Τόμας αφού τους άκουσε, τους εξήγησε καθαρά και συγκεκριμένα τα πλάνα του και τον σκοπό της καινούργιας του εταιρείας. Έτσι ανακάλυψε πια ότι οι καλύτεροι σύμμαχοι μίας επιχείρησης είναι οι ίδιοι της οι εργαζόμενοι.
Έξι μήνες μετά μου ανακοίνωνε στο τηλέφωνο γεμάτος ενθουσιασμό ότι όχι μόνο δεν είχε βυθιστεί η επιχείρηση του αλλά αρμένιζε πλέον με μεγάλη επιτυχία σε καινούργιες θάλασσες με πρωτότυπες ιδέες και νέους πελάτες.
«Ταράττει τους ανθρώπους ου τα πράγματα, αλλά τα περί των πραγμάτων δόγματα», είχε πεί κάποτε ο μεγάλος Έλληνας φιλόσοφος Επίτηκτος. Με άλλα λόγια, δεν είναι οι αλλάγες που ταράζουν τους ανθρώπους αλλά η αντίληψη που δημιουργούν για αυτές τις αλλαγές.
*Ψυχολόγος και σύμβουλος επιχειρήσεων στην Βιέννη
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
