Ο Τραμπ ξηλώνει τις κυρώσεις: Οι ΗΠΑ επιτρέπουν στο Ιράν να πουλήσει πετρέλαιο σε δολάρια για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες

Λίγες ημέρες μετά τη συμφωνία με την Τεχεράνη, η κυβέρνηση Τραμπ προχωρά σε μια κίνηση που μέχρι πρόσφατα θα θεωρούνταν αδιανόητη: επιτρέπει στο Ιράν να πουλά πετρέλαιο σε δολάρια, ακόμη και σε αμερικανικούς αγοραστές.

Η απόφαση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών αναστέλλει για δύο μήνες βασικές κυρώσεις που επί δεκαετίες αποτελούσαν τον πυρήνα της πολιτικής οικονομικής πίεσης κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Η μεγαλύτερη χαλάρωση κυρώσεων εδώ και δεκαετίες

Η άδεια που εξέδωσε το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών επιτρέπει προσωρινά στο Ιράν να εξάγει πετρέλαιο και να πληρώνεται σε δολάρια, κάτι που επί δεκαετίες ήταν ουσιαστικά απαγορευμένο.

Μέχρι σήμερα η Τεχεράνη αναγκαζόταν να χρησιμοποιεί περίπλοκα δίκτυα διαμεσολαβητών, τρίτων χωρών και έναν «σκιώδη στόλο» δεξαμενόπλοιων προκειμένου να διαθέτει το πετρέλαιό της, κυρίως προς την Κίνα.

Με τη νέα εξαίρεση, ιρανικές τράπεζες μπορούν να λαμβάνουν απευθείας πληρωμές από το εξωτερικό και η χώρα να επαναπατρίζει πολύ πιο εύκολα τα έσοδα από τις εξαγωγές της.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ιστορική ημέρα για τον Ολυμπιακό: Πράσινο φως για το νέο «Γ. Καραϊσκάκης»

Από τον αποκλεισμό στην οικονομική ανάσα

Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς ότι μόλις πριν από λίγες εβδομάδες οι ΗΠΑ είχαν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, επιχειρώντας να στραγγαλίσουν τις εξαγωγές της χώρας.

Τώρα όχι μόνο αίρεται ο αποκλεισμός, αλλά ουσιαστικά νομιμοποιείται προσωρινά ακόμη και η λειτουργία του «σκιώδους στόλου» που χρησιμοποιούσε το Ιράν για να παρακάμπτει τις κυρώσεις.

Αναλυτές που μίλησαν στη Wall Street Journal κάνουν λόγο για τη σημαντικότερη χαλάρωση του καθεστώτος κυρώσεων των τελευταίων δύο δεκαετιών.

Επιστρέφουν οι επιθεωρητές

Την ίδια στιγμή ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε από την Ελβετία ότι η Τεχεράνη αποδέχθηκε κατ’ αρχήν την επιστροφή επιθεωρητών της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA).

Εάν επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για το πρώτο ουσιαστικό βήμα επανέναρξης της διεθνούς εποπτείας μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Νατάνζ, του Φορντό και του Ισφαχάν.

Ωστόσο, η ιρανική πλευρά δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει επισήμως ότι αποδέχεται πλήρη πρόσβαση των επιθεωρητών στις εγκαταστάσεις αυτές.

Το ερώτημα που επιστρέφει

Η απόφαση αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον και στο Ισραήλ.

Οι επικριτές της συμφωνίας υποστηρίζουν ότι το Ιράν αποκτά ήδη χειροπιαστά οικονομικά οφέλη — εξαγωγές πετρελαίου, πρόσβαση σε δολάρια, πιθανή αποδέσμευση κεφαλαίων και χαλάρωση κυρώσεων — χωρίς να έχει ακόμη παραδώσει το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου ή να έχει δεσμευθεί οριστικά για τον τερματισμό του πυρηνικού του προγράμματος.

Και αυτό ακριβώς είναι το ερώτημα που αρχίζει να κυριαρχεί στην αμερικανική πολιτική σκηνή: αν το Ιράν παίρνει οικονομική ανάσα, πρόσβαση στις αγορές και δισεκατομμύρια δολάρια εσόδων, τι ακριβώς έχει κερδίσει μέχρι στιγμής η Ουάσιγκτον πέρα από την υπόσχεση ότι οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν;