Από τον σουρεαλισμό έως το παράλογο… Αλλεπάλληλες διαβουλεύσεις, μία απόφαση, ένας πόλεμος. Και μόλις έξι εβδομάδες, για να έρθουν τα πάνω κάτω σε μία παγκόσμια τάξη πραγμάτων, που από καιρό είχε ραγίσει, αλλά δεν είχε ακόμη γκρεμιστεί. Εάν πράγματι η ιστορία επαναλαμβάνεται, ίσως οι σημερινοί καιροί να σηματοδοτούν μία καμπή που παραπέμπει σε βαθιές θεσμικές, πολιτικές, οικονομικές μεταβολές. Ο πόλεμος στο Ιράν δεν έτυχε, δεν προέκυψε, απλώς αποτέλεσε την κορύφωση μιας αλληλουχίας επιλογών, ανταγωνισμών και συσσωρευμένων εντάσεων που ωρίμαζαν σιωπηρά τα τελευταία χρόνια.
Κάπου εδώ, ο λόγος του Ορφέα στα Αργοναυτικά μοιάζει παράδοξα επίκαιρος: «Ο Λυγκέας, μόνος αυτός απ’ όλους τους ανθρώπους, έβλεπε με μάτια διαπεραστικά τα πλέον απομακρυσμένα βάθη του αιθέρα και της θάλασσας και τα βάραθρα του Πλούτωνα που ζει κάτω από τη Γη». Στον σημερινό κόσμο, ωστόσο, μοιάζει να απουσιάζει αυτό το βλέμμα. Εκείνο που θα μπορούσε να διακρίνει έγκαιρα τις ρωγμές πίσω από την επιφάνεια της κανονικότητας, να προβλέψει τις αλυσιδωτές αντιδράσεις, να κατανοήσει ότι οι κρίσεις δεν ξεσπούν ξαφνικά, απλώς αποκαλύπτονται.
Όπως πάντα, οι αγορές αντέδρασαν πρώτες. Η ενέργεια μετατράπηκε σε εργαλείο ισχύος και πίεσης, οι εφοδιαστικές αλυσίδες άρχισαν να τρίζουν και το κόστος χρήματος να ανεβαίνει, προεξοφλώντας έναν κόσμο πιο αβέβαιο, πιο ακριβό, πιο κατακερματισμένο. Η οικονομία δεν είναι πλέον παρατηρητής των εξελίξεων, αλλά πεδίο σύγκρουσης.
Οι κυβερνήσεις κινούνται σε μια λεπτή ισορροπία: να στηρίξουν κοινωνίες και επιχειρήσεις χωρίς να υπονομεύσουν τη δημοσιονομική τους σταθερότητα. Όμως τα περιθώρια στενεύουν, καθώς οι προηγούμενες κρίσεις άφησαν πίσω τους υψηλό χρέος και εύθραυστες ισορροπίες. «Αναγκάζομαι να γνωρίζω πράγματα που δεν με αφήνουν να κοιμηθώ», δήλωσε πρόσφατα ο Ιταλός υπουργός Άμυνας, Γκουίντο Κροσέτο.
Ίσως αυτό που βιώνουμε να μην είναι απλώς μια ακόμη κρίση, αλλά μια μετάβαση, μια περίοδος όπου οι βεβαιότητες καταρρέουν και νέοι κανόνες διαμορφώνονται.
Ίσως, τελικά, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να κατανοήσουμε τι συμβαίνει, αλλά να αποκτήσουμε ξανά εκείνη τη διαπεραστική ματιά του Λυγκέα. Γιατί, χωρίς αυτήν, ο κόσμος θα συνεχίσει να μας αιφνιδιάζει.
Το μόνο βέβαιο, ότι το «μετά» δεν θα θυμίζει το «πριν».
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
