Ο Zohran Mamdani εμφανίστηκε στην πολιτική με τρόπο καθηλωτικό και σαρωτικό. Η προεκλογική του καμπάνια για τη θέση του δημάρχου στη Νέα Υόρκη, συγκέντρωσε τόσο μεγάλο ενδιαφέρον από τη διεθνή κοινή γνώμη γιατί ήταν ταχύρρυθμη, ευρηματική και κατάφερε να κινητοποιήσει ένα πλήθος εθελοντών και ψηφοφόρων που αναγνώρισαν στο πρόσωπό του την υπόσχεση μιας πολιτικής όπως θα ήθελαν να είναι.
Το ριζοσπαστικό στην πολιτική του Mamdani βρίσκεται στην εκκεντρικότητα της μετριοπάθειάς του και μάλιστα, σε ένα περιβάλλον όπου η επιθετικότητα μεταφράζεται σε αποφασιστικότητα και η ανειλικρίνεια σε ηθική υπεροχή.
Στην εκστρατεία του αντιμετώπισε τη στέγη, τις μεταφορές, θέματα προσβασιμότητας, κ.α, όχι ως πεδία ιδεολογικής αντιπαράθεσης – ούτε απλώς ως διαχειριστικά ζητήματα της τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά ως αυτονόητα θεμέλια μιας πολιτείας που οφείλει να λειτουργεί και να αναμετριέται με τα ουσιώδη. Κι όταν επέλεξε να μιλήσει ιδεολογικά, το έκανε με τρόπο που αποφεύγει τη διδαχή.
Γι’ αυτό, ακόμη κι αν διαφωνεί κανείς με την ιδεολογική του τοποθέτηση, δύσκολα αμφισβητεί την ειλικρίνεια ή τη ζωτικότητα του σχεδίου του. Έχει το σθένος να μετατρέπει τη ρητορική σε πρόθεση πράξης και αυτό, στη σύγχρονη πολιτική, είναι το μεγαλύτερό του πλεονέκτημα.
Αυτή η σχεδόν αδιόρατη μετατόπιση, είναι που μετατοπίζει το Overton window (δηλ. το εύρος των πολιτικών που είναι αποδεκτές από την πλειοψηφία σε μια δεδομένη στιγμή). Δεν πείθει τους άλλους μόνο να τον ακούσουν, αλλά και να ξανασκεφτούν πού ακριβώς στέκονται οι ίδιοι – πολιτικά και ταυτοτικά.
Η προσέγγισή του λειτούργησε ως επίπληξη προς την ίδια την προοδευτική παράταξη και ταυτόχρονα, της υπενθύμισε την ταυτότητά της. Όταν η πολιτική μετατρέπεται σε επίδειξη ηθικής υπεροχής, χάνει την πειθώ της. Και ο Mamdani κερδίζει έδαφος γιατί είναι ανατρεπτικός. Δείχνει πως η πρόοδος δεν κατοικεί στα πρόσωπα που ενσαρκώνουν αρετές, αλλά σε εκείνα που επιδιώκουν την αλλαγή.
Οι νεότερες γενιές δεν αναγνωρίζουν πια τη γνησιότητα στην αψεγάδιαστη εικόνα, αλλά στην κοινή εμπειρία. Η εποχή του αρχηγού με το ανέκφραστο πρόσωπο και την αποστειρωμένη ζωή – του ηθικά άφθαρτου αλλά υπαρξιακά αφανούς – έχει τελειώσει. Και καλώς.
Νέες γενιές, νέες ευθύνες
Πίσω από το πολιτικό προφίλ του Mamdani διακρίνεται η στρατηγική σκέψη του Morris Katz, ενός 28χρονου συμβούλου που έχει καταλάβει, νωρίτερα από πολλούς επαγγελματίες του χώρου, τι σημαίνει πολιτική επικοινωνία στην μετα-ψηφιακή εποχή.
Ο Katz, με διορατικότητα και φρέσκια οπτική, αναδεικνύει την αυθεντικότητα και τον αυθορμητισμό του Mamdani, τα μετατρέπει σε δομημένο πολιτικό κεφάλαιο και επιχειρεί μια αναθεώρηση του λόγου των Δημοκρατικών. Η ηλικία τους δεν παρουσιάζει τόσο μεγάλο ενδιαφέρον – δεν είναι αξιοπερίεργο δηλαδή ότι ο ένας είναι 28 και ο άλλος 34. Δεν πρόκειται για «παιδιά-θαύματα» με την παλιομοδίτικη χολιγουντιανή έννοια, ούτε ήρθαν από άλλο πλανήτη.
Το ακριβώς αντίθετο μάλιστα – είναι προϊόντα αυτής της εποχής, η οποία απαιτεί γρήγορη σκέψη και παράλληλα, νηφαλιότητα. Δηλαδή, βαθιά επίγνωση της πραγματικότητας χωρίς να παρασύρεται κανείς από την ίδια τη νευρικότητά της.
Η επιτυχία τους, βέβαια, πέρα από το πολιτικό της βάρος, λειτουργεί και ως απάντηση σε έναν βαθιά ριζωμένο ηλικιακό ρατσισμό και αποδεικνύει ότι μπορείς να είσαι νέος χωρίς να είσαι επιπόλαιος, επαναστατικός χωρίς να είσαι αχρείαστα θορυβώδης ή ακραίος και σύγχρονος δίχως να είσαι ρηχός. Και ανάμεσα στην αυθαιρεσία και στη διαφθορά που μπορεί να ενέχει το παλιό και στην αδεξιότητα που μπορεί να ενέχει το νέο, οφείλουμε να επιλέγουμε το τελευταίο, κάθε φορά.
Μετατοπίσεις και υπερβάσεις
Η σημερινή πραγματικότητα έχει αποκτήσει μια άνευ προηγουμένου πυκνότητα. Οι τεχνολογικές μεταβολές δεν παράγουν απλώς νέα μέσα πλέον, αλλά νέες μορφές συνείδησης και το μέσο είναι το ίδιο το μήνυμα. Ο πολιτικός λόγος, αν θέλει να επιβιώσει, οφείλει να είναι ελαστικός, εφευρετικός, ικανός να μεταφράζει τη ρευστότητα της εποχής, χωρίς να (κινδυνεύει να) διαλύεται μέσα της. Δεν υπάρχει χώρος για δογματισμούς που αντιμετωπίζουν τις ιδέες ως απαράβατους κανόνες.
Η φιλοδοξία για λειτουργικότητα και η επικοινωνιακή δεινότητα να μεταδίδει αποτελεσματικά τις θέσεις του είναι τα βασικά χαρακτηριστικά που έδωσαν το χρίσμα στον Mamdani. Χρειάζεται πολιτική νοημοσύνη που να υπερβαίνει θέσφατα και συστήματα, όπως τα γνωρίζουμε. Που να αφήνει στη δημοκρατία το χώρο να επαναρυθμίζεται μέσα από τους θεσμούς της και να αυτοδιορθώνεται χωρίς ποτέ να ανακόπτει την εξέλιξη. Η κοινωνική ασφάλεια και ευημερία άλλωστε, δεν επιτυγχάνεται ποτέ με την ακινησία – όπως υπερασπίζονται, συχνά ασυνείδητα, όσοι φοβούνται την πρόοδο.
*Η Ειρήνη Φρυγανά είναι Σύμβουλος Πολιτικής Επικοινωνίας.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
