Μετά την Taxibeat ο Νίκος Δρανδάκης βρίσκεται πλέον στο τιμόνι της Sync car rentals marketplace και ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στο επιχειρείν του mobility με τη μορφή του car as a service. Όπως λέει στη συνέντευξή του στη «Ν», πρόκειται για έναν συναρπαστικό τομέα με πολλές τεχνολογικές εξελίξεις. Στόχος του είναι να τρέξει τη Sync όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε άλλες χώρες στο εξωτερικό, τονίζοντας ότι «αυτό το project», το οποίο χρηματοδοτεί ο ίδιος, «μπορεί να πάει πολύ μακριά».
Ο Νίκος Δρανδάκης θαυμάζει τους ανθρώπους που δημιουργούν και λένε τα πράγματα με το όνομά τους χωρίς να φοβούνται, όπως ο Έλον Μασκ. Και επισημαίνει πως αυτή η κατηγορία ανθρώπων ευδοκιμεί σε συγκεκριμένα περιβάλλοντα, ειδικά στις ΗΠΑ, εκεί που το network effect δημιουργεί τις προϋποθέσεις για global winners, και έλκει growth funds, σε αντίθεση με την Ευρώπη.
-Κύριε Δρανδάκη, από την Τaxibeat και το exit των 45 εκατ. ευρώ στην Sync car rentals marketplace, τελικά επιχειρηματικά σας έλκει ο τομέας της αυτοκίνησης με τεχνολογικό υπόβαθρο πάντα;
Ναι, ναι, έτσι είναι. Μ’ αρέσει το αυτοκίνητο από παλιά και η κινητικότητα, αυτό που λέμε mobility, είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον τομέας. Kαι τα τελευταία 15 χρόνια έγιναν μεγάλες αλλαγές και θα δούμε ακόμα περισσότερες αλλαγές τα επόμενα 20 χρόνια γιατί έρχονται και τα αυτόνομα αυτοκίνητα και αυτό θα αποτελέσει μια ακόμα μεγαλύτερη αλλαγή στην αυτοκίνηση. Kαι γι’ αυτό θέλω να μείνω μέσα σε αυτή την αγορά. Συν το γεγονός ότι έμαθα πολλά σε αυτό το χώρο από το πρώτο εγχείρημα με την TaxiBeat.
Η νέα εταιρεία ονομάζεται Sync car rentals marketplace. Ουσιαστικά είμαστε ένα Airbnb για αυτοκίνητα. Δηλαδή, είμαστε ένα marketplace στο οποίο υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι έχουν τα αυτοκίνητά τους, ιδιοκτήτες των αυτοκίνητων, είτε ιδιώτες είτε μικρά car rentals και τα παρέχουν προς ενοικίαση ακριβώς όπως και στο Airbnb άνθρωποι παρέχουν τα σπίτια τους προς ενοικίαση. Και οι ενοικιαστές ενοικιάζουν αυτοκίνητα από όλους αυτούς τους ανθρώπους, εμείς είμαστε η πλατφόρμα η οποία παρουσιάζει όλα αυτά τα αυτοκίνητα και παρέχουμε μια εμπειρία η οποία είναι πολύ καλύτερη από το παραδοσιακό car rental.
Αυτό που βρίσκω πολύ ενδιαφέρον και εμένα με συναρπάζει σε αυτό το καινούργιο εγχείρημα είναι δύο πράγματα. Το πρώτο αφορά τους ανθρώπους που παρέχουν τα αυτοκίνητά τους, δημιουργούμε ευκαιρίες επαγγελματικής καριέρας. Αν, δηλαδή, είσαι ιδιώτης και αυτή τη στιγμή έχεις ανάγκη είτε από ένα πρόσθετο εισόδημα -που πάρα πολλοί συνάνθρωποι μας έχουν αυτή τη στιγμή ανάγκη- είτε θες να δημιουργήσεις μια καινούργια επιχείρηση δική σου, έχεις ένα επιχειρηματικό δαιμόνιο αλλά δεν έχεις τα κεφάλαια πρόσβασης, μπορείς μέσα από την πλατφόρμα μας να βάλεις ακόμα και ένα μόνο αυτοκίνητο ή δύο ή τρία και να γίνεις ένα car rental, να ξεκινήσεις μια επιχείρηση car rental. Και εμείς σου δίνουμε όλα τα εργαλεία που χρειάζεσαι χωρίς κόστος, μόνο το αυτοκίνητο βάζεις. Και από την άλλη μεριά, από την μεριά των ενοικιαστών δηλαδή, δύο είναι οι πολύ μεγάλες αλλαγές που φέρνουμε. Το ένα είναι ότι μπορείς να έχεις το αυτοκίνητο που θέλεις να νοικιάσεις στην πόρτα σου, ένα valet service. Το δεύτερο είναι ότι μπορείς να επιλέγεις το αυτοκίνητο που θέλεις. Οι άνθρωποι είναι συναισθηματικά δεμένοι με τις μάρκες των αυτοκινήτων. Θέλουν ένα συγκεκριμένο σχήμα, θέλουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, αγαπούν κάποιες μάρκες και μισούν κάποιες άλλες. Η δυνατότητα να επιλέξεις και να νοικιάσεις ακριβώς το αυτοκίνητο που θέλεις είναι πολύ μεγάλη αλλαγή στο car rental και νομίζω ότι αυτό κάνει τη διαφορά. Ήδη έχουμε τα πρώτα δείγματα, είμαστε έναν χρόνο στον αέρα και έχουμε τρομακτική ανάπτυξη.
-Η έδρα της εταιρείας είναι στην Αθήνα;
Είμαστε στην Αθήνα αλλά έχουμε αυτοκίνητα σε όλη την Ελλάδα. Είμαστε σχεδόν σε όλη την Ελλάδα. Στο δικό μας μοντέλο το καλό είναι ότι για να έχεις παρουσία σε μια πόλη σε αντίθεση με το παραδοσιακό car rental δεν χρειάζεται να ανοίξεις ένα γραφείο. Tη στιγμή που κάποιος σε κάποια άλλη πόλη βάλει το αυτοκίνητό του στην πλατφόρμα, ταυτόχρονα εκείνη τη στιγμή το Sync Car Rental έχει τοπική παρουσία. Οπότε για εμάς το distribution είναι πολύ πιο εύκολο, να είμαστε σε όλη την Ελλάδα και αυτή τη στιγμή μπορεί κάποιος να βρει αυτοκίνητο της Sync στα πιο απίθανα μέρη της χώρας και είμαστε ακόμα στην αρχή.
-Υπάρχει ανταπόκριση, κύριε Δραδάκη;
Ναι, πάρα πολύ. Έχουμε τρομακτική ανάπτυξη. Δηλαδή έχουμε διψήφιους ποσοστιαίους ρυθμούς ανάπτυξης κάθε μήνα.
-Υπάρχουν βέβαια και κάποιες διαδικασίες, μάλλον κάποιες προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται σε νομικό επίπεδο, σε θέματα ασφάλειας. Αυτά τα αναλαμβάνει η δική σας εταιρεία, η πλατφόρμα που έχετε δημιουργήσει;
Κάποια είναι προϋποθέσεις δικές μας. Δηλαδή για να βάλεις ένα αυτοκίνητο σήμερα στην πλατφόρμα πρέπει να είναι το πολύ έως 12 ετών ηλικίας, όπως ορίζει και ο νόμος. Και να είναι ασφαλισμένο, να έχει τις πινακίδες και την ασφάλειά του. Εμείς όμως παρέχουμε ένα πρόγραμμα ασφάλισης, βάσει του οποίου το αυτοκίνητο είναι ασφαλισμένο για τις μέρες της ενοικίασής του. Επιπλέον, πέρα από την ασφάλιση, που έχει έτσι κι αλλιώς το αυτοκίνητο, υπάρχει και δικλίδα ασφαλείας, η οποία διασφαλίζει κάθε πλευρά και τον ενοικιαστή και τον ιδιοκτήτη και είμαστε καλυμμένοι σε κάθε επίπεδο.
-Η συγκεκριμένη ιδέα υπάρχει και στο εξωτερικό, την έχετε δει στο εξωτερικό να αναπτύσσεται; Σκοπεύετε εσείς να την επεκτείνετε και αλλού;
Υπάρχει στην Αμερική, δουλεύει πάρα πολύ καλά και την είχα δει εκεί. Ο δικός μου στόχος, επειδή δεν υπάρχει αυτή η ιδέα σε πολλές άλλες χώρες του κόσμου, είναι να την πάω εγώ σε άλλες χώρες. Δηλαδή αφού δουλέψει το proof of concept στην Ελλάδα, νομίζω ίσως, ελπίζω σε έναν χρόνο από σήμερα, να ξεκινήσουμε μια διεθνή επέκταση πάλι, όπως κάναμε και με το Taxibeat.
-Έχετε συνεταίρο σε αυτή την προσπάθεια και από αντλείται τη χρηματοδότηση;
Η χρηματοδότηση είναι δική μου 100% για την ώρα. Απλά είχα επενδυτές από το προηγούμενο εγχείρημα που είχα κάνει, όχι την Taxibeat αλλά ανάμεσα στην Taxibeat και τη Sync είχα κάνει ένα άλλο εγχείρημα το οποίο δεν πήγε καλά και είχα επενδυτές εκεί, διάφορους φίλους και γνωστούς από την περίοδο της Taxibeat, οι οποίοι επένδυσαν χρήματα. Δεν είχε πάει καλά και τους έχω πάρει σαν μετόχους στη νέα εταιρεία γιατί εμένα δεν μου αρέσει κάποιος να χάνει λεφτά από ό,τι κάνω. Οπότε έχω συμμετόχους από το προηγούμενο εγχείρημα αλλά αυτή τη στιγμή το χρηματοδοτώ 100% εγώ.
-Ο μακροπρόθεσμος στόχος ποιος είναι;
Αν λέμε για τη Sync, ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι να είμαστε μέσα σε όλα τα καινούργια πράγματα που πιστεύω ότι έρχονται στον χώρο του mobility. Προφανώς δεν θέλουμε μόνο να συνεχίσουμε να κάνουμε το παραδοσιακό car rental. Θα επεκταθούμε και σε άλλα πράγματα που είναι γύρω από αυτό το αντικείμενο, επειδή πιστεύω ότι χάρη στη τεχνολογία και κυρίως χάρη στα αυτόνομα αυτοκίνητα θα δούμε συγκλονιστικές αλλαγές τα επόμενα πέντε με δέκα χρόνια. Πιστεύω ότι η Sync μπορεί να είναι μέσα εκεί, δεν ξέρω με ποιον ακριβώς τρόπο ή ίσως έχω μια άποψη αλλά αυτή τη στιγμή δεν μπορώ να το συζητήσω. Αλλά πάντως το σημαντικό για μια εταιρεία δεν είναι το να κάνεις μακροπρόθεσμα πλάνα και να πεις σε πέντε χρόνια από σήμερα θα είμαι εκεί γιατί το μόνο σίγουρο είναι ότι θα αποτύχει και δεν θα είσαι εκεί γιατί η τεχνολογία και η αγορά θα πάει κάπου αλλού.
Αυτό που έχει σημασία είναι να μπορείς εσύ σαν επιχειρηματίας να έχεις μονίμως ανοιχτές τις κεραίες σου να πιάνεις τις τάσεις, πού πηγαίνει η τεχνολογία γιατί η αλλαγή συμβαίνει μήνα με μήνα. Είναι σημαντικό να μπορείς να έχεις την εταιρεία σου κοντά στα καινούργια πράγματα που γίνονται, ιδανικά να τα δημιουργείς κιόλας εσύ. Τα μακροπρόθεσμα πλάνα για μένα δεν έχουν και πολύ μεγάλη αξία. Πολύ μεγάλη αξία έχει να είμαι μέσα στις αλλαγές που έρχονται.
-Τι είναι αυτό που ψυχανεμίζεστε έτσι σε πρώτη φάση και το βλέπετε να έρχεται στην αγορά του mobility στην οποία έχετε αποκτήσει πλέον πολύ μεγάλη εμπειρία και σε επίπεδο θεσμικό γιατί είχατε πει ότι η δημιουργία της Taxibeat έχει ως στόχο να αποτελεί στο συνήγορο του πελάτη; Η Sync σε επίπεδο ιδέας τι αντιπροσωπεύει και ποια είναι η τεχνολογία που βλέπετε να είναι μπροστά μας στο mobility;
Προσφέρουμε στον κόσμο μια τελείως καινούργια εμπειρία μετακίνησης η οποία έχει να κάνει περισσότερο με το Car as a Service, με την έννοια ότι οι άνθρωποι δεν θα έχουν την ιδιοκτησία ενός αυτοκίνητου αλλά θα το χρησιμοποιούν ως μια υπηρεσία η οποία μπορεί να είναι συνδρομητική ή περιστασιακή όποτε τη χρειάζονται, όπως κάνεις και με τα συνδρομητικά κανάλια. Η μετάβαση από την ιδιοκτησία ενός αυτοκίνητου το οποίο είναι δικό σου όπως είναι το σπίτι σου σε μια χρήση του αυτοκίνητου ως υπηρεσία ανάλογα με το ποιες ανάγκες έχεις κάθε φορά ταυτόχρονα με την πολύ μεγάλη τεχνολογική εξέλιξη που έχει να κάνει με τα αυτόνομα αυτοκίνητα που δεν τα οδηγείς πλέον αλλά σε πηγαίνουν μόνα τους και η πιο προφανής αλλαγή στην Αμερική που είναι τα ρομποταξί, αυτή είναι η μεγαλύτερη και πολύ ορατή τάση και θα συνθέσουν ένα καινούριο τοπίο το οποίο είναι πάρα πολύ συναρπαστικό. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα είναι κάπου εκεί και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, τα Tesla έχουν πολύ μεγάλη ζήτηση.
-Ξέρουμε πολύ καλά ότι είστε θαυμαστής του Elon Musk έχετε μετοχές στη SpaceX. Γιατί είναι πρότυπο για σας ο Elon Musk τι είναι αυτό που σας κεντρίζει στη δική του επιχειρηματική πορεία, νοοτροπία, τακτική αλλά συνολικά οικονομική και ευρύτερα κοινωνική συμπεριφορά;
Πριν τον Elon Musk θαύμαζα πολύ τον Steve Jobs, γενικά μου αρέσουν οι άνθρωποι οι οποίοι δημιουργούν καινούρια πράγματα τα οποία ξεπερνούν την εποχή τους και δημιουργούν μια νέα εποχή. Το iPhone άλλαξε την ανθρωπότητα, μόνο και μόνο από ένα πράγμα που δημιούργησε ο Steve Jobs. Και ο Musk είναι περίπου στην ίδια κατηγορία, ίσως και παραπάνω από τον Jobs γιατί το κάνει με πολλά διαφορετικά προϊόντα και ιδέες. Κυρίως μου αρέσουν οι άνθρωποι οι οποίοι δημιουργούν πράγματα είναι αυτό που λέμε makers, not talkers και συνήθως αυτοί που τους κατηγορούν είναι άνθρωποι οι οποίοι δεν δημιουργούν αλλά περισσότερο είτε κριτικάρουν είτε απλά διανέμουν το χρήμα άλλων, όπως μπορεί να είναι ένας πολιτικός ή ένας επενδυτής. Aλλά εμένα μου αρέσουν οι makers, μου αρέσουν οι άνθρωποι οι οποίοι δημιουργούν πράγματα, είναι ας το πούμε έτσι μυαλά που δεν γυρίζουν εύκολα, είναι λίγο στραβόξυλα. Καμιά φορά όταν είσαι έτσι έτσι, λες και λάθος πράγματα, αλλά δεν είναι πρόβλημα αυτό, είναι μέρος της ζωής. Εμένα μου αρέσει το γεγονός ότι εκτός του ότι ο Μασκ δημιουργεί όλα αυτά τα πράγματα, λέει ελεύθερα τη γνώμη του, λέει όσα σκέφτεται για τους πάντες και τα πάντα. Οι άνθρωποι που δεν το σκέφτονται καθόλου, εγώ τους θαυμάζω. Από αυτόν τον άνθρωπο γνωρίζεις τι μπορείς να περιμένεις ή ξέρεις ότι όταν σου πει ναι είναι ναι, αν σου πει ότι πάει καλά ξέρεις ότι πάει καλά, γιατί δεν είναι ψεύτης. Είναι πολύ μεγάλη υπόθεση να έχεις μπροστά σου ανθρώπους οι οποίοι έχουν 100% εμπιστοσύνη σε αυτό που λένε και κυρίως είναι άνθρωποι που δημιουργούν. Εγώ πιστεύω ότι αυτό που κάνει ο Μάσκ θα μείνει στην ιστορία των ανθρώπων για αιώνες.
-Αυτό το είδος ανθρώπων και επιχειρηματιών ευδοκιμούν μόνο στις ΗΠΑ, μπορούν να ευδοκιμήσουν στην Ευρώπη ή την Ελλάδα; Πιστεύετε ότι έχουν αλλάξει οι συνθήκες προς αυτή την κατεύθυνση, θέλουμε και την προσωπική σας εμπειρία σε αυτό, φυσικά.
Ναι, αυτό είναι λίγο πονεμένη ιστορία. Η αλήθεια είναι ότι για να δημιουργηθούν τέτοιοι άνθρωποι σε αυτό το επίπεδο, σε ένα global level πολύ δύσκολα θα βγουν από κάποια χώρα πέραν της Αμερικής. Και όσο περνούν τα χρόνια τόσο αυτό γίνεται πιο έντονο γιατί υπάρχει μια δύναμη που την ονομάζουμε και στα marketplace, το network effect. Δηλαδή, όταν ένα marketplace σαν το Airbnb ή σαν εμάς αρχίζει και αποκτάει δυναμική και έχει πολλούς πελάτες, οι πάροχοι της υπηρεσίας θέλουν να πάνε εκεί που είναι πολλοί πελάτες και μετά οι πολλοί πελάτες θέλουν να πάνε εκεί που είναι οι πολλοί πάροχοι της υπηρεσίας. Άρα ένας ανταγωνιστής, όσα λεφτά και να έχει, δεν μπορεί να το πολεμήσει αυτό, γιατί ο νέος πελάτης ή ο νέος προμηθευτής θα πάει εκεί που είναι οι πολλοί. Αυτή η δυναμική αυτή τη στιγμή υπάρχει στην Αμερική. Δηλαδή, το αμερικανικό χρηματιστήριο συγκεντρώνει κάθε χρόνο όλο και περισσότερα κεφάλαια επενδυτικά, όλο και περισσότερα μυαλά επιχειρηματικά, επιστημονικά. Ακριβώς γιατί εκεί βρίσκονται και όλοι οι άλλοι. Αν θέλω να επενδύσω λεφτά, πιο πολύ θα θέλω να τα επενδύσω στη Wall Street παρά σε οποιοδήποτε ευρωπαϊκό χρηματιστήριο. Αν είμαι σούπερ ταλέντο, θα σκεφτώ ότι καλύτερα να πάω στην Αμερική να αξιοποιήσω το ταλέντο μου παρά στην Ευρώπη. Αυτό επιταχύνει διαρκώς μια πρωτοπορία της Αμερικής στο να βγάλει τίτλους ανθρώπους και επιχειρήσεις και αφήνει όλο και πιο πίσω όλες τις υπόλοιπες περιοχές. Ίσως η Κίνα κάνει μια προσπάθεια αλλά όσον αφορά την Ευρώπη και ειδικά την Ελλάδα, για μένα είναι πάρα πολύ δύσκολο. Θα μπορούσαμε να βγάλουμε κάποιους regional winners, έτσι σε τοπικό επίπεδο ή υπερτοπικό, αλλά σε καμία περίπτωση σε global level, εκτός και αν κάποιος πάει εκεί, και βλέπουμε Έλληνες που κάνουν σπουδαία πράγματα στην Αμερική και έχουν προοπτικές.
-Εσείς όμως δεν διστάζετε να μπαίνετε στο επιχειρείν από την αρχή, από το μηδέν. Είστε ένας startuppers διαχρονικός θα μπορούσαμε να πούμε. Πόσο έχει αλλάξει όλη αυτή η διαδικασία και τι καλύτερο πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει για να ενισχυθεί το οικοσύστημα των νεοφυών εταιρειών, σε συνέχεια και της προηγούμενης ερώτησης;
Στο επενδυτικό κομμάτι δεν είμαι ο καλύτερος να μιλήσω, γιατί δεν ασχολούμαι πάρα πολύ, η αλήθεια είναι. Και οι επενδύσεις που έχω κάνει είναι λίγες σχετικά, είναι αρκετά λίγες. Ένας λόγος είναι γιατί είμαι αυτό που λέμε control freak, και θέλω να έχω τον έλεγχο σε ό,τι κάνω. Πρέπει να έχω πολύ μεγάλη εμπιστοσύνη σε κάποιον να δώσω τα λεφτά. Και το έχω κάνει σε κάποιες περιπτώσεις, αλλά γενικότερα προτιμώ να βάζω τα λεφτά μου στον εαυτό μου και να δημιουργώ δικά μου πράγματα. Συνεπώς δεν ξέρω τι είναι αυτό που μπορεί να βελτιώσει αυτό το οικοσύστημα. Αυτή τη στιγμή εδώ που είμαστε, δεν υπάρχει πρόβλημα κεφαλαίων στο seed money, δηλαδή στο να ξεκινήσουν μικρές εταιρείες. Όμως δεν έχουμε κεφάλαια για το growth capital, εκεί που οι εταιρείες μεγαλώνουν. Και αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα επίσης. Δηλαδή όταν μια εταιρεία χρειάζεται να σηκώσει έναν γύρο 50 εκατομμύρια, είναι απαραίτητο να έχει καλές διασυνδέσεις στο εξωτερικό, διαφορετικά δεν θα πάει μακριά. Άρα η Ελλάδα για το seed capital είναι καλή, δεν είναι για εταιρείες οι οποίες μπορούν να μεγαλώσουν και εκεί δημιουργείται ένα μεγάλο gap πώς μια καλή εταιρεία θα πάει στο επόμενο βήμα, θα πρέπει να χτίσει σχέσεις με το εξωτερικό. Από την άλλη δεν ξέρω αν είναι εφικτό να βάλουμε έναν στόχο να φέρουμε growth capital στην Ελλάδα. Δεν ξέρω αν είμαστε σε αυτή τη θέση. Ακόμα και η Ευρώπη έχει πρόβλημα αυτή τη στιγμή, γιατί είναι αυτό που σας έλεγα πριν, τα μυαλά φεύγουν διαρκώς στην Αμερική, γιατί εκεί είναι ευκαιρίες, το χρήμα ψάχνει τις ευκαιρίες, δεν έχει ιδεολογία. Επίσης θέλουμε να μείνουμε στην Ευρώπη για να την βοηθήσουμε. Αν κάποιος έχει 500 εκατομμύρια να βάλει για να χρηματοδοτήσει ιδέες, θα πάει στην Αμερική. Εγώ το καταλαβαίνω, γιατί εκεί είναι οι ευκαιρίες. Και αυτό δημιουργεί διαρκώς ένα πρόβλημα που τα κάνει όλο και χειρότερα τα πράγματα. Αλλά δεν έχω να προτείνω λύσεις. Μπορώ να προτείνω λύσεις μόνο για το πώς εγώ μπορώ να κάνω καλύτερα τη δουλειά μου.
-Και μία ακόμη ερώτηση, μετά το Sync Car Rentals Marketplace επεξεργάζεστε κάτι ακόμα επιχειρηματικά;
Όχι καθόλου, τίποτα. Εγώ πιστεύω ότι με τη Sync μπορώ να πάω πάρα πολύ μακριά και αυτό θέλω να κάνω. Δεν θέλω να τη σταματήσω και να κάνω μετά κάτι άλλο. Πιστεύω ότι μπορεί να γίνει κάτι πολύ σημαντικό.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
