Μια συμφωνία-πλαίσιο που αλλάζει τις ισορροπίες στην Αρκτική φαίνεται πως βρίσκεται στα σκαριά ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Bloomberg, το deal για τη Γροιλανδία που έπεισε τον Ντόναλντ Τραμπ να ρίξει τους τόνους σε μια κλιμακούμενη κρίση με την Ευρώπη, ανοίγει τον δρόμο για αμερικανικούς πυραύλους, δικαιώματα εξόρυξης και ενισχυμένη νατοϊκή παρουσία στο αρκτικό τόξο.
Το περίφημο «πλαίσιο» που επικαλέστηκε ο Τραμπ μετά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στο Νταβός, προβλέπει –σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο που έχει γνώση των συνομιλιών:
- ανάπτυξη αμερικανικών πυραυλικών συστημάτων στη Γροιλανδία,
- εξορυκτικά δικαιώματα με στόχο να αποκλειστούν κινεζικά συμφέροντα,
- ενίσχυση της νατοϊκής παρουσίας για την ασφάλεια των αρκτικών θαλάσσιων οδών.
Η συμφωνία συνδέεται επίσης με τη δέσμευση του Τραμπ να μην επιβάλει δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες – μια υπόσχεση που, προς το παρόν, απομακρύνει τη σοβαρότερη απειλή για τη διατλαντική συμμαχία από την ίδρυσή της μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
«Η κυριαρχία δεν συζητήθηκε»
Κομβικό στοιχείο θεωρείται το γεγονός ότι το ζήτημα της κυριαρχίας δεν τέθηκε στο τραπέζι, κάτι που Ευρωπαίοι αξιωματούχοι περιγράφουν ως πραγματική καμπή μετά τις επαναλαμβανόμενες –και ανησυχητικές για την Ευρώπη– δηλώσεις Τραμπ περί «διεκδίκησης» της Γροιλανδίας.
«Δεν μπήκαμε καθόλου σε τέτοιες λεπτομέρειες», δήλωσε ο Ρούτε στο Bloomberg, προσθέτοντας ότι ούτε το ενδεχόμενο αύξησης των αμερικανικών στρατευμάτων συζητήθηκε, αν και –όπως υπενθύμισε– η κυβέρνηση της Δανίας έχει δηλώσει «απολύτως ανοιχτή» σε ένα τέτοιο σενάριο.
Δανία: κόκκινη γραμμή η εδαφική ακεραιότητα
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, έσπευσε πάντως να ξεκαθαρίσει ότι ο Ρούτε δεν έχει εντολή να διαπραγματεύεται εκ μέρους της Κοπεγχάγης και επανέλαβε πως οποιαδήποτε παραχώρηση εδάφους στις ΗΠΑ είναι εκτός συζήτησης.
«Πρέπει να βρούμε έναν δρόμο που να σέβεται το διεθνές δίκαιο και την κυριαρχία», δήλωσε στα δανικά μέσα DR και TV2.
«Παίρνουμε ό,τι θέλουμε»
Παρά το γεγονός ότι το τελικό περιεχόμενο της συμφωνίας παραμένει ασαφές, ο Τραμπ εμφανίστηκε ενθουσιώδης. Σε συνέντευξή του στο Fox Business χαρακτήρισε το υπό διαπραγμάτευση deal ως «ολική πρόσβαση», λέγοντας χαρακτηριστικά: «Δεν υπάρχει τέλος, δεν υπάρχει χρονικό όριο. Παίρνουμε ό,τι θέλουμε χωρίς κόστος».
Ερωτηθείς αν οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν τελικά τη Γροιλανδία, απάντησε: «Είναι πιθανό. Αλλά στο μεταξύ έχουμε ό,τι θέλαμε: απόλυτη ασφάλεια».
Ανησυχία στη Γροιλανδία
Η στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας έχει εκτοξευθεί καθώς το λιώσιμο των πάγων ανοίγει νέες θαλάσσιες οδούς που θα μπορούσαν να δώσουν σε αντιπάλους της Δύσης άμεση πρόσβαση στον Ατλαντικό. Ωστόσο, η ρητορική Τραμπ έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στους ίδιους τους Γροιλανδούς.
Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γιενς Φρέντερικ Νίλσεν, κάλεσε πρόσφατα τους κατοίκους να προετοιμαστούν ακόμη και για το ενδεχόμενο στρατιωτικής εισβολής, έστω κι αν το χαρακτήρισε απίθανο.
Δανοί αξιωματούχοι φοβούνται ότι η κοινωνική αντίδραση στο νησί μπορεί να δυσκολέψει οποιαδήποτε προσπάθεια επέκτασης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας.
Το «πάγωμα» της κρίσης δεν σημαίνει και λύση. Το πλαίσιο που συζητείται δείχνει ότι οι ΗΠΑ κερδίζουν στρατηγικό έδαφος στη Γροιλανδία χωρίς να αλλάζουν –προς το παρόν– σύνορα. Το ερώτημα είναι αν αυτή η ισορροπία μπορεί να κρατήσει, σε μια Αρκτική που λιώνει και γίνεται το νέο γεωπολιτικό πεδίο σύγκρουσης.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
