Skip to main content

Το δίλημμα του Τραμπ στο Ιράν και τα σχέδια του Ισραήλ

REUTERS/ Jeremy Piper

Να «αποκεφαλίσει» το καθεστώς της Τεχεράνης και να εξαλείψει τον κατασταλτικό του μηχανισμό ή να το αναγκάσει να παραδοθεί στο ζήτημα των πυρηνικών;

Προσθέστε την «Ν» ως προτιμώμενη πηγή στο Google

Οι επόμενες μέρες θα είναι κρίσιμες για το θεοκρατικό καθεστώς στο Ιράν, καθώς αναμένεται η αμερικανική απάντηση στο συνεχιζόμενο αιματοκύλισμα των διαδηλωτών.

«Το ενδεχόμενο αμερικανικών αεροπορικών επιδρομών είναι μία από τις πολλές επιλογές που έχει στη διάθεσή του» ο Ντόναλντ Τραμπ, επανέλαβε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λίβιτ.  «Οι Αμερικανοί πολίτες να εξετάσουν το ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν το Ιράν δια ξηράς προς την Αρμενία ή την Τουρκία», αναφέρεται στον ιστότοπο της αμερικανικής κυβέρνησης.

Ωστόσο, Ισραηλινοί και Άραβες αξιωματούχοι έχουν προτείνει στην κυβέρνηση Τραμπ να αναβάλει προς το παρόν την επίθεση στο Ιράν, πιστεύοντας ότι η Ισλαμική Δημοκρατία μπορεί να μην είναι αρκετά αποδυναμωμένη ώστε μια αμερικανική επίθεση να την ανατρέψει, μεταδίδει το NBC News.

Σύμφωνα με το αμερικανικό δίκτυο «Ισραηλινοί και Άραβες αξιωματούχοι προτιμούν οι ΗΠΑ να περιμένουν να χτυπήσουν μέχρι να επιδεινωθεί περαιτέρω το ιρανικό καθεστώς». Το ρεπορτάζ επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους που ενημερώθηκαν για τη στάση των Ισραηλινών και Αράβων ηγετών.

Οι αμφιβολίες του Ισραήλ

«Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν στους Αμερικανούς συνομιλητές τους ότι υποστηρίζουν σθεναρά την αλλαγή καθεστώτος και τις προσπάθειες των ΗΠΑ για την επίτευξή του στόχου, αλλά ανησυχούν ότι η ξένη στρατιωτική δράση μπορεί να μην είναι αρκετή».

Σύμφωνα με πληροφορίες, πρότειναν επίσης στις ΗΠΑ να ενεργήσουν με άλλους τρόπους για να αποσταθεροποιήσουν το καθεστώς, όπως η παροχή βοήθειας στους Ιρανούς πολίτες για να παρακάμψουν το κλείσιμο των επικοινωνιών, αυστηροποίηση των οικονομικών κυρώσεων,  εμπλοκή σε κυβερνοεπίθεση ή η έναρξη στοχευμένων επιθέσεων εναντίον συγκεκριμένων ανώτερων ηγετών στο Ιράν, οι οποίες θα μπορούσαν να συμβάλουν στην πτώση του καθεστώτος».

Ένας από τους Άραβες αξιωματούχους δήλωσε ότι υπάρχει «έλλειψη ενθουσιασμού από τη γειτονιά» για μια αμερικανική επίθεση στο Ιράν αυτή τη στιγμή, ενώ ένας άλλος ανησυχούσε ότι «οποιαδήποτε επίθεση ή κλιμάκωση από το Ισραήλ ή τις ΗΠΑ θα ενώσει τους Ιρανούς».

Διστάζει και στα μέσα και στον στόχο

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει υποσχεθεί στους διαδηλωτές ότι «βοήθεια έρχεται», αλλά η Ουάσινγκτον διστάζει όχι μόνο για τα μέσα αλλά και για τον ίδιο τον στόχο μιας παρέμβασης: να «αποκεφαλίσει» το καθεστώς της Τεχεράνης και να εξαλείψει τον κατασταλτικό του μηχανισμό ή να το αναγκάσει να παραδοθεί στο ζήτημα των πυρηνικών;

Το κίνητρο, τα μέσα, οι στόχοι: όλα είναι υπό αμφισβήτηση. Έντονες συζητήσεις ταλανίζουν την αμερικανική κυβέρνηση, η οποία παλεύει με τον πειρασμό μιας επικείμενης στρατιωτικής επιχείρησης κατά του ιρανικού καθεστώτος.

Αναμφίβολα, ο Τραμπ έχει χτίσει την πολιτική του καριέρα από το 2016 βασιζόμενος στη συνεπή αντίθεση στις αμερικανικές προσπάθειες αλλαγής καθεστώτος σε όλο τον κόσμο, ιδίως στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η ευφορία μετά τη σύλληψη του Μαδούρο στη Βενεζουέλα και η αίσθηση μιας ιστορικής ευκαιρίας για την «αποκεφαλισμό» του ιρανικού καθεστώτος ,εξηγούν την όρεξη της Ουάσιγκτον.

«Το σχέδιο, που θα καθοριστεί από το Πεντάγωνο, δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί με βάση τις διαθέσιμες στρατιωτικές επιλογές, ενώ αποκλείεται η παρουσία χερσαίων δυνάμεων στο έδαφος του Ιράν», λένε Αμερικανοί αξιωματούχοι.

Όπως επισημαίνει το Ινστιτούτο Μελέτης Πολέμου στην Ουάσιγκτον, «το περιθώριο ελιγμών έχει εξαντληθεί». Εάν το ιρανικό κράτος χρειαστεί να χρησιμοποιήσει κι άλλη βία κατά των διαδηλωτών, ο κίνδυνος ξένης παρέμβασης αυξάνεται»

Αμφισβήτηση του καθεστώτος

Μετά την Βενεζουέλα, το Ιράν -μαζί με την Κούβα- θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ακόμη ορόσημο στην πορεία προς μια πιο ευνοϊκή θέση για τις ΗΠΑ, στον αγώνα με την Κίνα.

Πρέπει να είναι σαφές, βέβαια ότι ο Τραμπ και η εξόριστη αντιπολίτευση ή ο γιος του Σάχη, δεν ενδιαφέρονται για τη δημοκρατία ή την οικονομική ανάκαμψη του Ιράν.  Ο στόχος είναι ο αμερικανικός  έλεγχο επί ενός ισλαμιστικού καθεστώτος και φυσικά, των πετρελαίων του.

Οι διαδηλώσεις στο Ιράν, μπορεί να ξεκίνησαν γιατί τα χρήματα δεν αξίζουν πλέον τίποτα, το ριάλ έχει καταρρεύσει και οι τιμές αυξάνονται ταχύτερα από τους μισθούς, αλλά πλέον το ζήτημα παύει να είναι «πόσο κοστίζει», αλλά «ποιος αποφασίζει» για τις τύχες του λαού. «Η οικονομική δυσαρέσκεια έχει πλέον οδηγήσει στην αμφισβήτηση της ίδιας της νομιμότητας της Ισλαμικής Δημοκρατίας», λένε Αμερικανοί αναλυτές. « Αυτή είναι μια κρίσιμη μετάβαση, επειδή σηματοδοτεί τη μετατροπή από την κοινωνική διαμαρτυρία σε μια αμφισβήτηση της τάξης. Και είναι το σημείο στο οποίο, συνήθως, το κράτος αντιδρά με τη σκληρότητα που γνωρίζουμε από την πρόσφατη ιστορία του Ιράν», προσθέτουν.

Αυτή η αμφισβήτηση πλέον του καθεστώτος από ευρύτατα κοινωνικά στρώματα, είναι ο καλύτερος «άσσος» στο μανίκι του Τραμπ.

Σύμφωνα με τον Βαλί Νασρ, Ιρανο-αμερικανό καθηγητή Μεσανατολικών Σπουδών στο περίφημο ΜΙΤ της Μασαχουσέτης , αυτή η σύγκρουση έχει αφήσει την ιρανική ηγεσία σε κατάσταση στρατηγικού σοκ : η αίσθηση ότι η κρίση θα μπορούσε να ξαναρχίσει ανά πάσα στιγμή βαρύνει περισσότερο από την εσωτερική αναταραχή. Επιπλέον, το Ιράν διαθέτει πλέον πιο αδύναμα αποτρεπτικά μέσα. Η ισραηλινή πίεση στη Χεζμπολάχ και η κατάρρευση του συριακού συστήματος με επικεφαλής τον Μπασάρ αλ Άσαντ έχουν μειώσει το στρατηγικό βάθος της Τεχεράνης. Το περιφερειακό δίκτυο δεν είναι πλέον το ίδιο. Αυτό είναι ένα κρίσιμο σημείο: χάνοντας το Ιράν την εξωτερική επιρροή, οι εσωτερικές βεβαιότητες γίνονται επίσης πιο εύθραυστες.

Η σιωπηρή συμφωνία

Κατά τη διάρκεια του12ήμερου πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, τον περασμένο Ιούνιο, πολλοί Ιρανοί συσπειρώθηκαν «γύρω από τη σημαία» και το καθεστώς απάντησε χαλαρώνοντας ορισμένους θρησκευτικούς κανόνες, ιδίως όσον αφορά τη μαντίλα. Αυτό δεν ήταν φιλελευθερισμός: ήταν διαχείριση με συναίνεση σε περιόδους κινδύνου. Μια τακτική εκεχειρία, μια έμμεση συμφωνία για την αντιμετώπιση της καταιγίδας.

Η κτηνώδης απάντηση των μουλάδων στις τωρινές διαδηλώσεις, θέτουν αυτή τη «σιωπηρή συμφωνία» σε αμφισβήτηση, πείθοντας την πλειονότητα των πολιτών,  ακόμη και τους αναποφάσιστους, ότι το άνοιγμα  του περασμένου Ιουνίου, ήταν μια απάτη.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.