Η Μέση Ανατολή δεν έχει ακόμη ειρήνη. Η αγορά πετρελαίου, όμως, έσπευσε να την προεξοφλήσει.
Μερικές νύχτες χωρίς αμερικανικούς βομβαρδισμούς στο Ιράν και χωρίς νέα ιρανικά αντίποινα ήταν αρκετές για να εξαφανίσουν μέσα σε λίγες ώρες μεγάλο μέρος του πολεμικού ασφαλίστρου που είχε εκτινάξει το Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Το συμβόλαιο αναφοράς κατέγραψε τη μεγαλύτερη πτώση του από τις αρχές Απριλίου, με απώλειες της τάξης του 11% τη Δευτέρα και το πρωί της Τρίτης, και την τιμή του στα 85,87 δολάρια. Το αμερικανικό αργό έχει υποχωρήσει στο ίδιο διάστημα περίπου 7%, στα 82,61 δολάρια, καθώς οι επενδυτές ποντάρουν σε αποκλιμάκωση της σύγκρουσης και σε σταδιακή αποκατάσταση των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο.
Η αγορά υποδέχθηκε με ανακούφιση την παύση των εχθροπραξιών, χωρίς ωστόσο να αγνοεί ότι το «σιωπητήριο» μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά προσωρινό.
Από τα 100 δολάρια στη μεγάλη αναδίπλωση
Η στροφή ήταν απότομη. Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα, το Brent είχε διασπάσει ξανά το όριο των 100 δολαρίων, καθώς η επανέναρξη των αμερικανικών επιθέσεων στο Ιράν είχε αναζωπυρώσει τον φόβο για γενικευμένη ενεργειακή κρίση.
Η σύγκρουση είχε ήδη περιορίσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ενώ η επέκτασή της προς την Ερυθρά Θάλασσα, με επιθέσεις των Χούθι σε σαουδαραβικά πλοία, απειλούσε ταυτόχρονα δύο από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους του παγκόσμιου ενεργειακού εμπορίου.
Η αιφνίδια διακοπή των αμερικανικών επιδρομών άλλαξε το κλίμα σχεδόν ακαριαία. Οι φόβοι για άμεσες επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις υποχώρησαν, οι επενδυτές έσπευσαν να κατοχυρώσουν τα κέρδη του προηγούμενου ράλι και οι τιμές κατέρρευσαν.
Τη Δευτέρα, το Brent έκλεισε στα χαμηλότερα επίπεδα από τις 17 Ιουλίου, ενώ το WTI διολίσθησε στα χαμηλότερα από τις 16 Ιουλίου.
Ο Τραμπ πάγωσε τα πλήγματα – Αλλά κρατά το δάχτυλο στη σκανδάλη
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ ανέστειλαν τις νέες επιθέσεις έπειτα από αίτημα της ιρανικής πλευράς, προκειμένου να δοθεί περιθώριο στη διπλωματία.
Η απόφαση ήρθε έπειτα από 13 συνεχόμενες ημέρες αμερικανικών πληγμάτων εναντίον στόχων στο Ιράν. Η Ουάσιγκτον δεν έχει πραγματοποιήσει νέες επιδρομές για διαδοχικές νύχτες, ενώ και η Τεχεράνη εμφανίζεται να έχει περιορίσει προσωρινά τις επιθέσεις αντιποίνων στην περιοχή.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η παύση δεν αποτελεί λευκή επιταγή. Προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα επιστρέψουν σε «ισχυρή στρατιωτική δράση» εάν δεν υπάρξει γρήγορη πρόοδος προς μια νέα συμφωνία.
Πρόκειται, επομένως, περισσότερο για ένα εύθραυστο παράθυρο αποκλιμάκωσης παρά για μια νέα εκεχειρία.
Η Τεχεράνη διαψεύδει: «Δεν υπάρχουν διαπραγματεύσεις»
Η αισιοδοξία των αγορών έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τη δημόσια θέση της ιρανικής κυβέρνησης.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, δήλωσε ότι δεν διεξάγονται συνομιλίες με τις ΗΠΑ και διέψευσε ότι η Τεχεράνη ζήτησε την επανέναρξη διαπραγματεύσεων.
«Το Ιράν δεν θα επιτρέψει ποτέ στις Ηνωμένες Πολιτείες να καθορίζουν τον χρόνο του πολέμου και της ειρήνης», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι οποιαδήποτε μελλοντική διαπραγμάτευση προϋποθέτει αλλαγή της αμερικανικής στάσης.
Οι δηλώσεις αυτές αποκαλύπτουν το χάσμα ανάμεσα στη ρητορική της Ουάσιγκτον και εκείνη της Τεχεράνης: ο Τραμπ μιλά για συνομιλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ το Ιράν επιμένει ότι δεν υπάρχει επίσημος δίαυλος διαπραγμάτευσης.
Το Ομάν επιχειρεί να κρατήσει ανοιχτό το παράθυρο
Παρά τις ιρανικές διαψεύσεις, η διπλωματική κινητικότητα στην περιοχή εντείνεται.
Το Ομάν έχει αναλάβει νέα πρωτοβουλία με στόχο την αποκλιμάκωση, με τον υπουργό Εξωτερικών Μπαντρ Αλμπουσαΐντι να πραγματοποιεί επαφές με το Ιράν, τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Κουβέιτ και την Αίγυπτο.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ και η δημιουργία ενός μηχανισμού που θα επιτρέπει την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων. Ιράν και Ομάν συζητούν τις αρχές και τις διαδικασίες διαχείρισης της ναυσιπλοΐας, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει προκύψει οριστική συμφωνία.
Οι διαφωνίες παραμένουν σημαντικές. Η Τεχεράνη θέλει να διατηρήσει αυξημένο έλεγχο στις διελεύσεις και εξετάζει την επιβολή τελών, κάτι στο οποίο αντιδρούν η Ουάσιγκτον και το Μουσκάτ.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το μεγάλο αγκάθι
Το κρίσιμο ερώτημα για την αγορά δεν είναι μόνο εάν θα επαναληφθούν οι βομβαρδισμοί, αλλά και εάν θα αποκατασταθεί πραγματικά η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Παρά τις αμερικανικές προσπάθειες να προωθηθεί εναλλακτική διαδρομή κοντά στις ακτές του Ομάν, η συντριπτική πλειονότητα των πλοίων εξακολουθεί να κινείται μέσω του διαδρόμου που έχει καθορίσει το Ιράν.
Αυτό δείχνει ότι η Τεχεράνη, ακόμη και χωρίς να κλείνει επισήμως το πέρασμα, διατηρεί σημαντικό επιχειρησιακό έλεγχο σε έναν θαλάσσιο δρόμο από τον οποίο περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου.
Γι’ αυτό και οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η σημερινή βουτιά των τιμών μπορεί να αντιστραφεί απότομα, εάν καταρρεύσουν οι διπλωματικές προσπάθειες ή σημειωθεί νέο πλήγμα σε πλοίο, λιμάνι ή ενεργειακή εγκατάσταση.
Οι δύο κρίσιμες συναντήσεις στον Λευκό Οίκο
Μέσα σε αυτό το εύθραυστο σκηνικό, ο Ντόναλντ Τραμπ υποδέχεται σήμερα στον Λευκό Οίκο, σε ξεχωριστές συναντήσεις, τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Η συνάντηση με τον Νετανιάχου αναμένεται να επικεντρωθεί στον πόλεμο με το Ιράν, στις διαπραγματεύσεις Ισραήλ – Λιβάνου και στις προσπάθειες διεύρυνσης των Συμφωνιών του Αβραάμ.
Το Ιράν θα βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα του Ισραηλινού πρωθυπουργού, ο οποίος έχει ταχθεί υπέρ της συνέχισης της στρατιωτικής πίεσης προς την Τεχεράνη. Παρά τα αγκάθια στις σχέσεις τους, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει επανειλημμένα αποδείξει ότι μπορεί να επηρεάσει τον Αμερικανό πρόεδρο.
Νωρίτερα, ο Τραμπ θα συναντηθεί με τον Ζελένσκι, με βασικά θέματα τον πόλεμο στην Ουκρανία, την αμερικανική στρατιωτική βοήθεια και τις πληροφορίες ότι η Ρωσία ενδέχεται να παρέχει στο Ιράν δεδομένα για αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις. Υπενθυμίζεται ότι οι δύο πόλεμοι «συναντήθηκαν» στην Κασπία, με την Ουκρανία να βάζει στο στόχαστρο ιρανικά πλοία.
Ανακούφιση στις αγορές, όχι τέλος του κινδύνου
Η αγορά πετρελαίου αντιμετωπίζει την παύση των επιθέσεων ως πρώτη ένδειξη ότι η κλιμάκωση ίσως έφτασε στα όριά της.
Η μεγάλη πτώση των τιμών προσφέρει άμεση ανάσα στην παγκόσμια οικονομία, καθώς περιορίζει τις πιέσεις στον πληθωρισμό, το κόστος μεταφορών και τις προσδοκίες για αυστηρότερη νομισματική πολιτική.
Ωστόσο, τίποτε από όσα προκάλεσαν το πρόσφατο ράλι δεν έχει επιλυθεί οριστικά. Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν πεδίο αντιπαράθεσης, η ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα εξακολουθεί να απειλείται και ΗΠΑ και Ιράν διαφωνούν ακόμη και για το εάν διεξάγονται διαπραγματεύσεις.
Το Brent εγκατέλειψε τα 100 δολάρια επειδή τα όπλα σίγησαν για λίγες νύχτες. Για να παραμείνει χαμηλότερα, όμως, η αγορά θα χρειαστεί κάτι πολύ περισσότερο από μια εύθραυστη παύση: θα χρειαστεί μια συμφωνία.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
