Σε νέο ράλι επιδίδονται σήμερα οι τιμές του πετρελαίου, εν μέσω επίμονης ανταλλαγής πληγμάτων και απειλών ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν, αλλά και καθώς μία από τις τελευταίες ασφαλιστικές δικλίδες της παγκόσμιας αγοράς κινδυνεύει πλέον να κλείσει.
Οι Χούθι της Υεμένης καλούν τις ναυτιλιακές εταιρείες να αποφεύγουν όλα τα σαουδαραβικά λιμάνια και θέτουν στο στόχαστρο τη διαδρομή μέσω της Ερυθράς Θάλασσας που έχει κρατήσει εκατομμύρια βαρέλια αργού στην αγορά παρά την παράλυση των Στενών του Ορμούζ.
Η προειδοποίηση έρχεται σε μία στιγμή κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ανταλλάσσουν επιθέσεις για ενδέκατη συνεχόμενη ημέρα και οι πετρελαϊκές ροές από τον Περσικό Κόλπο έχουν ήδη περιοριστεί δραματικά. Μάλιστα ο Μάρκο Ρούμπιο σχολίασε πως η Τεχεράνη δεν επιθυμεί σοβαρά συνομιλίες, ενώ ο Τραμπ απείλησε με ακόμη πιο σφοδρά πλήγματα.
Το μπρεντ ενισχύεται σήμερα περισσότερο από 4% και σπάει το φράγμα των 95 δολαρίων το βαρέλι – για πρώτη φορά εδώ και 6 εβδομάδες. Τα συμβόλαια του αμερικανικού αργού West Texas Intermediate καταγράφουν άνοδο 3,8%, στα 87,56 δολάρια το βαρέλι.
Στο στόχαστρο το Γιανμπού
Με τα Στενά του Ορμούζ σχεδόν ακινητοποιημένα, η Σαουδική Αραβία έχει μεταφέρει σημαντικό μέρος των εξαγωγών της προς το Γιανμπού, το μεγάλο πετρελαϊκό και βιομηχανικό λιμάνι στην ακτή της Ερυθράς Θάλασσας.
Το σαουδαραβικό αργό μεταφέρεται εκεί μέσω του αγωγού Ανατολής-Δύσης, ο οποίος συνδέει τις δύο ακτές του βασιλείου και παρακάμπτει τον Περσικό Κόλπο.
Από το Γιανμπού, τα φορτία κινούνται βόρεια προς την Ευρώπη μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και νότια προς την Ασία, περνώντας από τα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ, στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας.
Ακριβώς εκεί, όμως, βρίσκεται η περιοχή επιχειρησιακής δράσης των Χούθι, οι οποίοι έχουν αποδείξει στο παρελθόν ότι διαθέτουν τόσο την πρόθεση όσο και τη δυνατότητα να πλήξουν εμπορικά πλοία.
4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σε κίνδυνο
Η Σαουδική Αραβία εξήγε περίπου τέσσερα εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως μέσω του Γιανμπού.
Ο αγωγός Ανατολής-Δύσης μπορεί θεωρητικά να μεταφέρει περίπου επτά εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Ωστόσο, περίπου δύο εκατομμύρια βαρέλια χρησιμοποιούνται για τις ανάγκες της εγχώριας αγοράς, ενώ οι δυνατότητες του λιμανιού περιορίζουν τη διατηρήσιμη εξαγωγική δυναμικότητα σε περίπου 4 έως 4,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Αυτές οι ποσότητες έχουν εξελιχθεί σε κρίσιμο στήριγμα της παγκόσμιας προσφοράς μετά τη δραστική πτώση των διελεύσεων από το Ορμούζ.
Εάν η οδός της Ερυθράς Θάλασσας διαταραχθεί, η αγορά θα χάσει ουσιαστικά και τη σημαντικότερη εναλλακτική διαδρομή της Σαουδικής Αραβίας.
Η απειλή λειτουργεί ακόμη και χωρίς επίθεση
Οι Χούθι δεν χρειάζεται απαραίτητα να πλήξουν κάποιο δεξαμενόπλοιο για να προκαλέσουν σοβαρή διαταραχή.
Όπως εξηγεί το MarketWatch η απειλή και μόνο μπορεί να είναι αρκετή για να αποτρέψει πλοιοκτήτες και καπετάνιους από το να επιχειρήσουν στην περιοχή, ενώ τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου μπορεί να εκτοξευθούν.
Ήδη τουλάχιστον πέντε πετρελαιοφόρα που βρίσκονταν ή κατευθύνονταν προς την Ερυθρά Θάλασσα φέρονται να άλλαξαν πορεία, σύμφωνα με στοιχεία εταιρείας θαλάσσιων πληροφοριών.
Το προηγούμενο είναι πρόσφατο. Στα τέλη του 2023 και στις αρχές του 2024 οι Χούθι κατέλαβαν εμπορικό πλοίο και εξαπέλυσαν επιθέσεις εναντίον δεκάδων άλλων, αναγκάζοντας μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες να εγκαταλείψουν προσωρινά τη διαδρομή της Ερυθράς Θάλασσας.
Δύο ενεργειακά περάσματα υπό ταυτόχρονη απειλή
Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ αποτελεί πλέον το δεύτερο μεγάλο ενεργειακό σημείο συμφόρησης που απειλείται ταυτόχρονα με τα Στενά του Ορμούζ.
Η ταυτόχρονη αποσταθεροποίηση των δύο διαδρομών θα δημιουργούσε μια πρωτοφανή πίεση στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, με άμεσες συνέπειες στις τιμές του πετρελαίου, στα ναύλα και στο κόστος ασφάλισης.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι το ενδεχόμενο αυτό δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί πλήρως στις τιμές.
Η αγορά, όπως επισημαίνουν, αντιμετώπισε αρχικά τη θαλάσσια απειλή των Χούθι ως ακόμη μία πολεμική προειδοποίηση. Η εμπειρία όμως δείχνει ότι η οργάνωση δεν περιορίζεται σε λεκτικές απειλές και έχει ήδη πλήξει επανειλημμένα εμπορική ναυσιπλοΐα στην περιοχή.
Το Brent μπορεί να κινηθεί προς τα 100 δολάρια
Εάν σαουδαραβικά πλοία ή εγκαταστάσεις τεθούν στο στόχαστρο και οι διαταραχές διαρκέσουν, το Brent θα μπορούσε να κινηθεί γρήγορα προς τα 100 δολάρια το βαρέλι, με το WTI να ακολουθεί σε κοντινή απόσταση.
Σε ένα σενάριο πλήρους διακοπής της ναυσιπλοΐας μέσω του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, τα παγκόσμια αποθέματα θα άρχιζαν να μειώνονται με ταχύ ρυθμό και οι τιμές θα παρέμεναν σε υψηλά επίπεδα μέχρι να βρεθεί πολιτική ή στρατιωτική διέξοδος.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις πραγματικές απώλειες φορτίων. Αφορά και την αβεβαιότητα για το πόσο πετρέλαιο θα μπορεί να φτάσει εγκαίρως στις αγορές, πόσο θα αυξηθεί το κόστος μεταφοράς και πόσα πλοία θα δεχθούν να περάσουν από την περιοχή.
Κατάρρευση των ροών από το Ορμούζ
Την ίδια ώρα, οι ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν ήδη υποχωρήσει στα 5,1 εκατομμύρια βαρέλια αργού ημερησίως, από 12,5 εκατομμύρια στις αρχές του μήνα.
Από αυτές τις ποσότητες, περίπου 1,7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα αντιστοιχούν στις ιρανικές εξαγωγές.
Τα περισσότερα πλοία χρησιμοποιούν πλέον διαδρομές εγκεκριμένες από το Ιράν ή κινούνται μέσω λιγότερο εμφανών θαλάσσιων περασμάτων, ενώ η κίνηση από τα ύδατα του Ομάν έχει σχεδόν μηδενιστεί.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναφέρουν ότι τα τελευταία πλήγματα κατά ιρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων και αποθηκών μη επανδρωμένων αεροσκαφών είχαν στόχο να περιορίσουν την ικανότητα της Τεχεράνης να επιτίθεται σε εμπορικά πλοία στην περιοχή.
Η παλιά σύγκρουση Σαουδικής Αραβίας και Χούθι
Οι νέες απειλές εντάσσονται στη μακρόχρονη αντιπαράθεση των Χούθι με τη Σαουδική Αραβία, η οποία είχε ηγηθεί της στρατιωτικής επέμβασης στην Υεμένη εναντίον της οργάνωσης.
Οι Χούθι κατηγορούν το Ριάντ ότι βομβάρδισε το κεντρικό αεροδρόμιο της Σαναά, εμποδίζοντας την επιστροφή αντιπροσωπείας τους από την κηδεία του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Η ένταση αυτή μεταφέρεται τώρα σε μία από τις πιο ευαίσθητες θαλάσσιες οδούς του πλανήτη.
Με τα Στενά του Ορμούζ ήδη υπό τεράστια πίεση, η απειλή κατά της διαδρομής του Γιανμπού μετατρέπει την Ερυθρά Θάλασσα από εναλλακτική λύση σε νέο πιθανό επίκεντρο της πετρελαϊκής κρίσης.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
