Η νομιμοποίηση κάθε πολιτικής πορείας πηγάζει από τη βούληση του λιβυκού λαού και όχι από συμφωνίες πίσω από «κλειστές πόρτες», ήταν το μήνυμα του μεταβατικού πρωθυπουργού της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας (GNU) της Λιβύης, με έδρα την Τρίπολη.
Ο Αμπντουλχαμίντ Ντμπεϊμπά, χωρίς να κατονομάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες (ΗΠΑ) ή τον αρμόδιο για τα θέματα (και) της Λιβύης, Μασάντ Μπούλος, επιχείρησε να βάλει ένα «τέλος» στα σενάρια περί οποιουδήποτε σχεδίου για το μέλλον της διαιρεμένης Λιβύης, χωρίς τη διεξαγωγή εκλογών.
Οι δηλώσεις του δεν ήταν τυχαίες. Έρχονται την ώρα που η Ουάσιγκτον -σύμφωνα με λιβυκά μέσα ενημέρωσης- φέρεται να επιχειρεί να διαμορφώσει έναν νέο πολιτικό «σχήμα» χωρίς εκλογές, ενώ οι εξελίξεις θα έχουν αντίκτυπο σε περισσότερα από ένα κράτη της περιοχής. Ελλάδα, Αίγυπτο και Τουρκία.
Το κατά πόσο, όντως, υπάρχει ένα τέτοιο σχέδιο παραμένει άγνωστο καθώς δεν υπάρχει κάποια επίσημη απάντηση από τις ΗΠΑ αλλά αναφέρεται πολύ συχνά το τελευταίο διάστημα, όπως είχε αναδείξει η Ναυτεμπορική.
Το σχέδιο της Ουάσιγκτον
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται η φερόμενη πρωτοβουλία του ειδικού απεσταλμένου του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για την Αφρική, Μασάντ Μπούλος.
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί από λιβυκά μέσα ενημέρωσης, η πρόταση προβλέπει την ανάδειξη του Σαντάμ Χαφτάρ, γιου του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, στην ηγεσία του Προεδρικού Συμβουλίου και στη θέση του ανώτατου διοικητή των λιβυκών ενόπλων δυνάμεων, ενώ ο Ντμπεϊμπά θα παρέμενε πρωθυπουργός, αναλαμβάνοντας ταυτόχρονα και το υπουργείο Άμυνας.
Γιατί απάντησε ο Ντμπεϊμπά
Για πολλούς αναλυτές, ο Ντμπειμπά δεν υπερασπίστηκε απλά την κυβέρνησή του, αλλά έστειλε ένα πολιτικό μήνυμα προς όλους όσοι θεωρούν ότι η κρίση μπορεί να λυθεί μέσω μιας απλής συμφωνίας.
«Με την φράση ότι η νομιμοποίηση πηγάζει αποκλειστικά από τον λιβυκό λαό, ο Ντμπεϊμπά απορρίπτει την προοπτική μιας λύσης που θα προκύψει αποκλειστικά μέσα από διαπραγματεύσεις μεταξύ των πολιτικών και στρατιωτικών ελίτ και από διεθνείς διαμεσολαβήσεις», λένε αρμόδιες πηγές.
Οι επιφυλάξεις
Την ίδια στιγμή, πολλοί είναι αυτοί που πιστεύουν ότι οποιαδήποτε τέτοιου είδους συμφωνία μεταξύ των δύο στρατοπέδων δεν είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσει σε πραγματική σταθερότητα.
Τούτο διότι η τόσο απλή κατανομή της εξουσίας μεταξύ των δύο πλευρών δεν θα αντιμετώπιζε στην ουσία τα βαθύτερα προβλήματα της χώρας.
Αντιθέτως, όπως αναφέρει το libyaobserver, ενέχει ο κίνδυνος να διατηρηθεί το υφιστάμενο σύστημα πελατειακών σχέσεων, να παραμείνουν άθικτοι οι μηχανισμοί διαφθοράς και να συνεχίσουν οι ένοπλες ομάδες να ασκούν καθοριστική επιρροή στη λειτουργία του κράτους.
Το ενδιαφέρον για την Ελλάδα
Πέρα όμως από το εσωτερικό της Λιβύης, οι εξελίξεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.
Αρμόδιες πηγές επισημαίνουν στη «Ν» ότι η Λιβύη αποτελεί σήμερα έναν από τους σημαντικότερους γεωπολιτικούς κόμβους της περιοχής, καθώς βρίσκεται στο επίκεντρο τριών αλληλένδετων ζητημάτων: των θαλάσσιων ζωνών, της ενεργειακής ασφάλειας και της περιφερειακής ισορροπίας δυνάμεων.
Το σημαντικότερο ζήτημα, όμως, παραμένει το παράνομο και άκυρο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Τα τρία πιθανά σενάρια
Σύμφωνα με διεθνείς αναλύσεις υπάρχουν τα εξής τρία βασικά σενάρια στον «αέρα».
Το πρώτο προβλέπει τη διατήρηση της σημερινής κατάστασης, με την Τρίπολη να διατηρεί τη στενή συνεργασία με την Άγκυρα.
Σε αυτή την περίπτωση, η Άγκυρα θα συνεχίζει να ασκεί διπλωματική πίεση χρησιμοποιώντας το παράνομο και ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Το δεύτερο σενάριο προβλέπει αναδιάταξη των πολιτικών ισορροπιών με ενισχυμένο ρόλο των ανατολικών «δυνάμεων». Εφόσον συμβεί κάτι τέτοιο, θα ενισχυθεί η επιρροή της Αιγύπτου και θα μπορούσε να ανοίξει η συζήτηση για μια διαφορετική προσέγγιση της Λιβύης απέναντι στις θαλάσσιες ζώνες και τις ενεργειακές συνεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο, που αφορούν άμεσα την Ελλάδα.
Το τρίτο σενάριο, το οποίο αρκετοί αναλυτές θεωρούν ως το πιο πιθανό, είναι η δημιουργία ενός μοντέλου συνδιαχείρισης της εξουσίας χωρίς ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις. Δηλαδή, οι ίδιες πολιτικές και στρατιωτικές δυνάμεις να διατηρήσουν την επιρροή τους, οι ξένες δυνάμεις να συνεχίζουν να ασκούν επιρροή μέσω των τοπικών συμμάχων τους και οι αδυναμίες του λιβυκού κράτους να παραμείνουν.
Εάν αυτό επιβεβαιωθεί λένε αρμόδιες πηγές στη «Ν» ότι η Λιβύη θα εξακολουθήσει να αποτελεί πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ περιφερειακών και διεθνών δυνάμεων, με τις εξελίξεις να επηρεάζουν άμεσα όχι μόνο τη σταθερότητα της χώρας αλλά και το ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου.
«Για την Ελλάδα, η σημασία των εξελίξεων δεν περιορίζεται στις διπλωματικές ισορροπίες. Η πορεία της Λιβύης συνδέεται άμεσα με τις θαλάσσιες οριοθετήσεις, την ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής, το μεταναστευτικό και συνολικά με τη διαμόρφωση του νέου γεωπολιτικού χάρτη στη νότια πτέρυγα της Μεσογείου. Γι’ αυτό και κάθε μεταβολή στο πολιτικό σκηνικό της Τρίπολης ή της Βεγγάζης παρακολουθείται στενά», καταλήγουν οι ίδιες πηγές.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
