Επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής θα γίνεται πλέον ο τοκισμός των δανείων που έχουν υπαχθεί στον νόμο 3869/2010 (νόμος Κατσέλη) και αφορούν την προστασία της πρώτης κατοικίας.
Η θετική εξέλιξη για περισσότερους από 200.000 δανειολήπτες επικυρώθηκε επίσημα χθες με τη δημοσίευση της απόφασης του Αρείου Πάγου, με την οποία απαγορεύει τον υπολογισμό και τον καταλογισμό των τόκων στο ανεξόφλητο κεφάλαιο, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική επιβάρυνση των δανειοληπτών, που καλούνταν να αποπληρώσουν ακόμη και διπλάσιο ποσό από αυτό που είχε ορίσει το δικαστήριο.
Πλέον, οι τράπεζες και οι servicers υποχρεούνται όχι μόνο να αλλάξουν τον υπολογισμό των τόκων, αλλά και να επιστρέψουν -μέσω αντιλογισμού- χρήματα που καταχρηστικά έχουν εισπράξει από τους δανειολήπτες.
Αν και το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, όπου με πλειοψηφία 35 υπέρ και 12 κατά έκρινε ότι ο υπολογισμός των τόκων των δανειοληπτών που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη πρέπει να υπολογίζεται στη μηνιαία δόση τους και όχι στο σύνολο του δανειακού ποσού, ήταν γνωστό τις αρχές του περασμένου Φεβρουαρίου, για να τεθεί σε ισχύ θα έπρεπε να καθαρογραφεί και να δημοσιευτεί, κάτι που έγινε χθες.
Η Ολομέλεια έκρινε ότι αυτή η πρακτική συνάδει με τον στόχο και σκοπό του νόμου, για την προστασία της κύριας κατοικίας και τη βιωσιμότητα των ρυθμίσεων. Ως εκ τούτου, η επιλογή του υπολογισμού των τόκων επί της μηνιαίας δόσης σημαίνει πρακτικά ότι οι δόσεις των ρυθμίσεων δεν θα αυξάνονται υπέρμετρα λόγω ανατοκισμού επί του κεφαλαίου.
Με την εν λόγω απόφαση, πολλοί δανειολήπτες «θα δουν» τις μηνιαίες δόσεις να μειώνονται ακόμη και πάνω από 200 ευρώ, ενώ επιπλέον θα γνωρίζουν με ακρίβεια τα ποσά που θα πρέπει να καταβάλουν στο επόμενο διάστημα.
Άμεση εφαρμογή
Συνεπώς, τράπεζες και servicers θα πρέπει να εφαρμόσουν χωρίς καμία καθυστέρηση την απόφαση του Αρείου Πάγου, κάτι που σημαίνει προσαρμογή των υφιστάμενων ρυθμίσεων και συμψηφισμό των χρημάτων που έχουν καταβάλει αδίκως οι δανειολήπτες όλα αυτά τα χρόνια.
Δηλαδή να αφαιρέσουν τα πρόσθετα ποσά που έχουν καταβάλει από το συνολικό ύψος του δανείου.
Επίσης, θα πρέπει να τους ενημερώνουν για τον νέο, ορθό υπολογισμό των τόκων, για το ύψος των χαμηλότερων δόσεων, καθώς και να τους αποστείλουν το νέο δοσολόγιο.
Υπενθυμίζουμε ότι η υπόθεση είχε συζητηθεί στις 27/2/2025 στην πλήρη (μεγάλη) Ολομέλεια του Αρείου Πάγου. Τότε, είχε συζητηθεί το προδικαστικό ερώτημα που απηύθυνε το Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων αναφορικά με τη διχογνωμία η οποία έχει ανακύψει από την έκδοση αλληλοσυγκρουόμενων αποφάσεων, σχετικά με τον τοκισμό των τοκοχρεολυτικών δόσεων των δανειοληπτών-οφειλετών προς τα funds, που έχουν καθορισθεί με αποφάσεις των Ειρηνοδικείων στο πλαίσιο του νόμου Κατσέλη.
Η παρέμβαση της ΕΚΠΟΙΖΩ
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, στην πιλοτική αυτή δίκη, κομβικό ρόλο είχε η παρέμβαση της ΕΚΠΟΙΖΩ, η οποία ανέδειξε στο δικαστήριο τις σοβαρές συνέπειες του λανθασμένου υπολογισμού των τόκων και τις δυσβάσταχτες επιβαρύνσεις που δημιουργούσε για τους δανειολήπτες.
Η καταναλωτική οργάνωση υπογράμμισε ότι ο τόκος επί του συνολικού κεφαλαίου οδηγούσε σε υπέρογκες δόσεις, συχνά αδύνατον να εξυπηρετηθούν, ενώ επέτρεπε σε εταιρείες διαχείρισης να ασκούν ασφυκτικές και καταχρηστικές πιέσεις στους οφειλέτες, παρουσιάζοντας φουσκωμένα ποσά ως δήθεν «νόμιμες» επιβαρύνσεις.
Περιορισμένη η επίπτωση στις τράπεζες
Η απόφαση του Αρείου Πάγου εκτιμάται ότι θα έχει περιορισμένη επίπτωση στους ισολογισμούς των τραπεζών, τουλάχιστον σε πρώτο χρόνο, καθώς στα χαρτοφυλάκιά τους απομένουν λίγα δάνεια που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη (3869/2010).
Πρόκειται κυρίως για δάνεια που είχαν κάποτε σοβαρό πρόβλημα εξυπηρέτησης αλλά σήμερα εξυπηρετούνται κανονικά, παλιές δικαστικές ρυθμίσεις και χαρτοφυλάκια υπό ειδική διαχείριση.
Αν και δεν υπάρχουν δημοσιευμένα στοιχεία ειδικά για τα συγκεκριμένα δάνεια, εκτιμήσεις της αγοράς αναφέρουν ότι μεγάλο μέρος έχει πωληθεί σε εταιρείες διαχείρισης (servicers). Οι τρεις μεγαλύτερες, Intrum, doValue και Cepal, ελέγχουν πάνω από τα τρία τέταρτα του συνόλου των κόκκινων δανείων.
Σε επιστολή της προς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τον Φεβρουάριο του 2025, η Ένωση Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις σημείωνε ότι στην περίμετρο του νόμου Κατσέλη βρίσκονται δάνεια μικτής λογιστικής αξίας 6,1 δισ. ευρώ, τα οποία αφορούν περίπου 197.000 δανειολήπτες.
Εκπρόσωποι των συστημικών τραπεζών εμφανίζονταν καθησυχαστικοί, προσθέτοντας, πάντως, ότι απαιτείται προσεκτική μελέτη του σκεπτικού της απόφασης, προκειμένου να γίνουν κατανοητές οι συνέπειες στο σύνολό τους.
Στον βαθμό που οι τόκοι θα υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης κι όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου της οφειλής, το ποσό που καλούνται να καταβάλουν οι δανειολήπτες θα είναι χαμηλότερο. Άρα περιορίζονται οι χρηματοροές των δανείων και κατά συνέπεια οι παραδοχές των αναμενόμενων ταμειακών ροών σε χαρτοφυλάκια που περιλαμβάνουν μεγάλο όγκο τέτοιων δανείων.
Τι αλλάζει για servicers και επενδυτές
Αυτό επηρεάζει πρωτίστως την υπερβάλλουσα απόδοση, που λειτουργεί ως βασικό «μαξιλάρι» για την εξυπηρέτηση των ομολογιών που συνδέονται με τα χαρτοφυλάκια αυτά.
Αν και οι senior τίτλοι θεωρούνται σε μεγάλο βαθμό προστατευμένοι μέσω των δομών ενίσχυσης πιστοληπτικής ικανότητας, η επίδραση εντοπίζεται περισσότερο στις παραδοχές των business plans των τιτλοποιήσεων και στο timing των ανακτήσεων, με αποτέλεσμα την αναθεώρηση αποτιμήσεων και των προβολών από servicers και επενδυτές, ειδικά σε χαρτοφυλάκια με υψηλή έκθεση σε δάνεια του νόμου Κατσέλη.
Τι δείχνει η μελέτη της KPMG
Σύμφωνα με οικονομοτεχνική μελέτη της KPMG, που επικαλέστηκε η ΕΕΔΑΔΠ στην επιστολή της, η επίπτωση στις χρηματοροές των τιτλοποιήσεων που έχουν υπαχθεί στον «Ηρακλή» ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ.
Καθώς όμως δεν επηρεάζονται οι senior τίτλοι (τους οποίους κυρίως καλύπτουν οι εγγυήσεις του Δημοσίου), η απόφαση εκτιμάται ότι δεν θα έχει αρνητικές δημοσιονομικές συνέπειες.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
