Skip to main content

«Τρωάδες» – Η πρώτη καθολικά προσβάσιμη παράσταση στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου

Η καθολική προσβασιμότητα αναφέρεται στον σχεδιασμό εμπειριών και υπηρεσιών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ισότιμα από όλους τους ανθρώπους.

Προσθέστε την «Ν» ως προτιμώμενη πηγή στο Google

Η Alpha Bank θα παρουσιάσει στις 31 Ιουλίου,  σε συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο,   την πρώτη προσβάσιμη θεατρική παράσταση στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, για άτομα με ακουστικές και οπτικές αναπηρίες.

Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο για τον ελληνικό πολιτισμό, καθώς εισάγει για πρώτη φορά μια ολοκληρωμένη εμπειρία πρόσβασης στον εμβληματικό αυτό χώρο. Με κεντρικό άξονα τη συμπερίληψη, η παράσταση των «Τρωάδων» σχεδιάστηκε ώστε να μπορούν όλοι οι θεατές, ανεξαρτήτως αναπηρίας, να συμμετέχουν ισότιμα.

Όταν η προσβασιμότητα γίνεται αυτονόητη

Η φιλοσοφία πίσω από τη δράση αποτυπώθηκε χαρακτηριστικά από τον Διευθυντή Επικοινωνίας και Εταιρικών Υποθέσεων της Alpha Bank, Γιώργο Τερζή, ο οποίος ξεκίνησε την ομιλία του στην παρουσίαση με έναν ασυνήθιστο τρόπο: περιγράφοντας τον εαυτό του, ώστε τα άτομα με προβλήματα όρασης να έχουν την ίδια εικόνα με όλους τους υπόλοιπους.

«Ξέρω ότι για μερικούς από εσάς, αυτή η πράξη φαίνεται ασήμαντη. Για άλλους, είναι ακριβώς αυτό που τους επιτρέπει να είναι εδώ ισότιμα», ανέφερε, εστιάζοντας από τα πρώτα κιόλας λεπτά της παρουσίασης στο πραγματικό νόημα της πρωτοβουλίας.

Στη συνέχεια έθεσε  ερωτήματα, που δύσκολα αφήνουν κάποιον ασυγκίνητο: «Πότε ήταν η τελευταία φορά που πήγατε στο θέατρο και αναρωτηθήκατε αν θα μπορέσετε να μπείτε στην αίθουσα; Αν θα ακούσετε την παράσταση; Αν θα καταλάβετε, τι συμβαίνει στη σκηνή;».
Η απάντηση είναι προφανής για τους περισσότερους ανθρώπους. Όχι, όμως, για όλους. Και, ακριβώς, αυτή τη διαφορά φιλοδοξεί να καταργήσει η συγκεκριμένη πρωτοβουλία.

Μια νέα αντίληψη για τον πολιτισμό

Η Alpha Bank δεν αντιμετωπίζει την προσβασιμότητα ως μία μεμονωμένη κοινωνική δράση. Αποτελεί μέρος της στρατηγικής πρωτοβουλίας «Πολιτισμός για Όλους», που υλοποιείται τα τελευταία τρία χρόνια σε συνεργασία με κορυφαίους πολιτιστικούς Οργανισμούς της χώρας.
Όπως υπογράμμισε ο Γιώργος Τερζής, «δεν μιλάμε σήμερα για μια ακόμη πολιτιστική χορηγία. Μιλάμε για έναν διαφορετικό τρόπο να σκεφτούμε ποιος έχει πρόσβαση στον πολιτισμό».

Η διαφορά είναι ουσιαστική. Η προσβασιμότητα δεν αντιμετωπίζεται ως μία υποχρέωση συμμόρφωσης, αλλά ως βασική προϋπόθεση ώστε ο πολιτισμός να υπηρετεί τον κοινωνικό του ρόλο. Η συνεργασία της Alpha Bank με το Εθνικό Θέατρο έχει ήδη αποδώσει σημαντικά αποτελέσματα, με συνεχώς αυξανόμενο αριθμό προσβάσιμων παραγωγών, ενώ πλέον η εμπειρία αυτή μεταφέρεται και στον πλέον εμβληματικό θεατρικό χώρο της Ελλάδας.

Από τη θεωρία στην πράξη

Η καθολική προσβασιμότητα δεν περιορίζεται μόνο στην ώρα της παράστασης. Οι θεατές που θα κάνουν χρήση των υπηρεσιών θα μεταφερθούν οργανωμένα στην Επίδαυρο, θα γνωρίσουν μέσω αφής τα σκηνικά και τα κοστούμια, θα έχουν πρόσβαση σε μακέτες και υποστηρικτικό υλικό, ενώ εξειδικευμένο προσωπικό θα τους συνοδεύει σε κάθε στάδιο της εμπειρίας.

Η τεχνολογία λειτουργεί ως πολύτιμος σύμμαχος, μέσα από ακουστικές περιγραφές, ψηφιακούς υπέρτιτλους και πολυαισθητηριακές εφαρμογές, αποδεικνύοντας ότι η καινοτομία μπορεί να υπηρετήσει τον πολιτισμό με τον πιο ουσιαστικό τρόπο.

Η πρωτοβουλία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθούν υπόψη τα στοιχεία που καταγράφουν τον αποκλεισμό. Σύμφωνα με έρευνες, μόλις το 25% των νέων με αναπηρία συμμετέχουν σε πολιτιστικές δραστηριότητες, ενώ μόνο το 5,4% των ατόμων με σοβαρή αναπηρία είχε επισκεφθεί αρχαιολογικό χώρο ή Μουσείο μέσα σε έναν χρόνο. Όπως επισήμανε ο κ. Τερζής, «αυτά δεν είναι απλώς στατιστικά. Είναι η μέτρηση ενός αποκλεισμού».

Ένα όραμα που ήδη αποδίδει καρπούς

Από το 2023 μέχρι σήμερα, μέσα από την πρωτοβουλία «Πολιτισμός για Όλους», η Alpha Bank έχει υλοποιήσει περισσότερες από 219 δράσεις ισότιμης πρόσβασης, από τις οποίες έχουν ωφεληθεί περισσότεροι από 134.000 άνθρωποι με αναπηρία.

Οι συνεργασίες με το Εθνικό Θέατρο, την Εθνική Λυρική Σκηνή, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και Θεσσαλονίκης, μεγάλα Μουσεία και σημαντικούς πολιτιστικούς φορείς αποτυπώνουν μια στρατηγική που δεν περιορίζεται σε αποσπασματικές ενέργειες αλλά επιδιώκει να αλλάξει συνολικά την εμπειρία συμμετοχής στον πολιτισμό.

Η πρώτη καθολικά προσβάσιμη παράσταση στην Επίδαυρο αποτελεί, ίσως, το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της στρατηγικής, καθώς ανοίγει έναν χώρο με τεράστιο συμβολισμό σε ανθρώπους που μέχρι σήμερα αντιμετώπιζαν ανυπέρβλητα εμπόδια.

Η Επίδαυρος στέλνει ένα μήνυμα σε ολόκληρη την κοινωνία

Να σημειώσουμε ότι δεν είναι τυχαίο ότι επιλέχθηκαν οι «Τρωάδες» του Ευριπίδη, καθώς πρόκειται για ένα έργο που μιλά για τους ανθρώπους που βρίσκονται στο περιθώριο, για όσους έμειναν αόρατοι μέσα στην Ιστορία.

Ο  κ. Τερζής συνέδεσε τον διαχρονικό συμβολισμό του έργου με το σημερινό μήνυμα της πρωτοβουλίας, σημειώνοντας ότι «ο πολιτισμός δεν δοκιμάζεται όταν απευθύνεται στους πολλούς. Δοκιμάζεται όταν αποφασίζει ότι δεν θα αφήσει κανέναν έξω».

Η φράση αυτή συνοψίζει και την ουσία της πρωτοβουλίας της Alpha Bank, καθώς η ισότιμη πρόσβαση στην τέχνη δεν αποτελεί προνόμιο ούτε πράξη φιλανθρωπίας, αλλά δικαίωμα. Έτσι λοιπόν, όταν ένας τόσο εμβληματικός χώρος όπως το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου ανοίγει πραγματικά τις πύλες του σε όλους, στέλνει ένα μήνυμα που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια μιας θεατρικής παράστασης.

Τι αφορά η πρωτοβουλία;

Πρόκειται για την πρώτη φορά που το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου φιλοξενεί μια θεατρική παράσταση σχεδιασμένη εξαρχής με αρχές καθολικής προσβασιμότητας. Η παραγωγή αφορά τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη και περιλαμβάνει τη συμμετοχή μικτού θιάσου ηθοποιών με και χωρίς αναπηρία. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι τόσο οι συντελεστές όσο και το κοινό έχουν ισότιμη πρόσβαση στην πολιτιστική εμπειρία.

Γιατί είναι σημαντική;

Η σημασία της πρωτοβουλίας είναι πολυεπίπεδη, καθώς για πρώτη φορά σχεδιάζεται και εφαρμόζεται ένα ολοκληρωμένο μοντέλο προσβασιμότητας σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς και πολιτιστικούς χώρους της Ελλάδας. Ταυτόχρονα, συμβάλλει στην αλλαγή της αντίληψης γύρω από τη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στον πολιτισμό,  τόσο ως δημιουργών όσο και ως θεατών.

Ποιος είναι ο ρόλος της Alpha Bank;

Η Alpha Bank λειτουργεί ως στρατηγικός υποστηρικτής της δράσης, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Πολιτισμός για όλους». Μέσα από τη στήριξή της, συμβάλλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη και υλοποίηση δράσεων που προάγουν την ισότιμη πρόσβαση στον πολιτισμό και ενισχύουν τη συμπερίληψη.

Ποια η συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο;

Η συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια και έχει ήδη αποδώσει σημαντικά αποτελέσματα στον τομέα της προσβασιμότητας. Οι δύο Οργανισμοί μοιράζονται ένα κοινό όραμα: να καταστήσουν την τέχνη ανοιχτή και διαθέσιμη σε όλους, χωρίς αποκλεισμούς.

Προσβασιμότητα

Τι σημαίνει καθολική προσβασιμότητα;

Η καθολική προσβασιμότητα αναφέρεται στον σχεδιασμό εμπειριών και υπηρεσιών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ισότιμα από όλους τους ανθρώπους. Στην πράξη, σημαίνει ότι οι διαφορετικές ανάγκες των επισκεπτών, ενσωματώνονται στον σχεδιασμό ώστε κανείς να μη μένει εκτός της πολιτιστικής εμπειρίας.

Ποιες υπηρεσίες παρέχονται;

Η παράσταση πλαισιώνεται από ένα σύνολο υπηρεσιών προσβασιμότητας, όπως διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα, υπέρτιτλοι, ακουστική περιγραφή μέσω ειδικών ακουστικών και απτικές δράσεις γνωριμίας με τα σκηνικά και τα κοστούμια. Παράλληλα, παρέχονται υποστηρικτικά μέσα όπως προγράμματα σε γραφή Braille.

Τι περιλαμβάνει η εμπειρία πριν την παράσταση;

Η εμπειρία ξεκινά ήδη από τη μετακίνηση θεατών που θα κάνουν χρήση των υπηρεσιών προσβασιμότητας  προς την Επίδαυρο, με οργανωμένη μεταφορά και εισαγωγική παρουσίαση από ειδικούς. Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν βιωματικά, μέσα από την απτική εξοικείωση, τη σκηνική και ενδυματολογική αισθητική της παράστασης. Η δράση θα πλαισιώνεται από πλούσιο εποπτικό και υποστηρικτικό υλικό όπως μακέτα σκηνικού και δείγματα κοστουμιών της παράστασης καθώς και το πρόγραμμα αυτής σε γραφή braille. Κατά την άφιξη στο Αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, εξειδικευμένο προσωπικό θα υποδεχτεί και  θα καθοδηγήσει  τους φιλοξενούμενους, παρέχοντας εναλλακτικούς τρόπους πρόσβασης στο θέατρο, είτε με ειδικά οχήματα είτε μέσω οργανωμένης διαδρομής.

Σημασία & Αντίκτυπος

Γιατί χρειάζονται τέτοιες δράσεις;

Οι δράσεις αυτές είναι κρίσιμες, καθώς ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού αντιμετωπίζει εμπόδια στην πρόσβαση στον πολιτισμό. Σύμφωνα με έρευνα του 2022, μόνο το 25% των νέων με αναπηρία συμμετέχουν σε δραστηριότητες πολιτισμού. Τα νούμερα είναι αποκαλυπτικά:

Μόνο το 5,4% του πληθυσμού των ατόμων με σοβαρή αναπηρία είχε επισκεφθεί κάποιον αρχαιολογικό χώρο ή Μουσείο, έστω μια φορά, μέσα σε ένα δωδεκάμηνο
Αντίστοιχα, μόνο το 11,5% του πληθυσμού των ατόμων με σοβαρή αναπηρία είχε παρακολουθήσει ζωντανές παραστάσεις και
Μόνο το 7,7% του πληθυσμού με σοβαρή αναπηρία είχε πάει σε κινηματογράφο
Η ενίσχυση λοιπόν της προσβασιμότητας δεν αποτελεί μόνο ζήτημα υποδομών, αλλά και κοινωνικής δικαιοσύνης και ισότητας.

Ποιος είναι ο αντίκτυπος μέχρι σήμερα;

Από το 2023 έως σήμερα, η πρωτοβουλία Πολιτισμός για όλους της Alpha Bank έχει υλοποιήσει εκατοντάδες δράσεις, ωφελώντας περισσότερους από 134.000 ανθρώπους με αναπηρία. Τα αποτελέσματα αυτά αναδεικνύουν τη δυναμική της συστηματικής επένδυσης στην προσβασιμότητα.

Στρατηγική Alpha Bank

Τι είναι το «Πολιτισμός για όλους»;

Πρόκειται για μια πολυδιάστατη στρατηγική πρωτοβουλία της Alpha Bank που στοχεύει στη δημιουργία ενός συμπεριληπτικού πολιτιστικού περιβάλλοντος. Περιλαμβάνει δράσεις σε θέατρο, μουσική, κινηματογράφο, εικαστικές τέχνες και Μουσεία.

Με ποιους συνεργάζεται;

Η Alpha Bank συνεργάζεται με κορυφαίους πολιτιστικούς φορείς της χώρας, όπως το Εθνικό Θέατρο, την Εθνική Λυρική Σκηνή, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και Θεσσαλονίκης, το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, τη Στέγη Ωνάση και σημαντικά Μουσεία, όπως τα Μουσεία Κυκλαδικής Τέχνης, Β&Ε Γουλανδρή και Α. Φασιανού αναπτύσσοντας κοινές δράσεις προσβασιμότητας.

Πώς αξιοποιείται η τεχνολογία;

Η τεχνολογία αξιοποιείται ως βασικό εργαλείο για την ενίσχυση της εμπειρίας, μέσω λύσεων όπως ακουστική περιγραφή, ψηφιακοί υπέρτιτλοι και πολυαισθητηριακές εφαρμογές που διευκολύνουν την κατανόηση και την απόλαυση του έργου. Οι λύσεις αυτές συμπληρώνονται από εμπειρίες όπως απτικές ξεναγήσεις, τρισδιάστατες απεικονίσεις χώρων και αντικειμένων, εκτυπώσεις υψηλής πιστότητας και άλλες καινοτόμες τεχνολογίες  που συμβάλουν στη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης και καθολικά προσβάσιμης πολιτιστικής εμπειρίας.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.