Η επιτυχημένη παράσταση της Ομάδας Fade-Out, «Ο Τελευταίος Αντάρτης» του Ανδρέα Ζαφείρη, σε σκηνοθεσία Ιωάννας Νιάχα, ολοκληρώνει το ανέβασμά της στο Θέατρο Άβατον, στις 9 Ιουνίου [Ευπατριδών 3, Κεραμεικός ].
Είναι η πραγματική ιστορία της τελευταίας ομάδας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ) στον Γράμμο. Πέντε ιστορίες γυναικών-μαχητριών της ομάδας, διατρέχουν οριζόντια τη Δεκαετία της Φωτιάς, 1940-1949.
Τη σκηνική σύνθεση συμπληρώνει, ηχητικά, η αφήγηση του Τάκη Σάντρα (κατά κόσμον Δημήτρης Ζαφείρης), του τελευταίου μέλους της ομάδας.
Ο Τάκης Σάντρας (1925-2019), γεννήθηκε στην Πυρσόγιαννη του Γράμμου. Στην περίοδο της Κατοχής, συμμετείχε σαν ηθοποιός στις Θεατρικές Ομάδες της ΕΠΟΝ. Το 1946, εξορίστηκε στη Μακρόνησο. Δραπέτευσε το 1948 και συμμετείχε, ως επικεφαλής, στη τελευταία ομάδα του ΔΣΕ που αποχώρησε από τον Γράμμο. Στη συνέχεια, έζησε, μέχρι το 1958, στην Τασκένδη, ως πολιτικός πρόσφυγας. Λόγω των γνωστών γεγονότων μεταξύ των πολιτικών προσφύγων, επέστρεψε παράνομα στην Ελλάδα, όντας καταδικασμένος «δις εις θάνατον». Συνελήφθη και φυλακίστηκε.
Η Ιωάννα Νιάχα μίλησε μαζί μας.
«Ο Τελευταίος Αντάρτης» είχε ανέβει στο Θέατρο ΠΚ το 2018· τι ήταν αυτό που σας έκανε να επιστρέψετε; Και γιατί, τώρα, στο Θέατρο Άβατον;
«Ο “Τελευταίος Αντάρτης” είναι μια παράσταση που κουβαλώ μέσα μου, εδώ και χρόνια. Η πρώτη της εκδοχή είχε ανέβει πριν τον κορωνοϊό, όμως η πανδημία και η βίαιη διακοπή που έφερε, δεν της επέτρεψαν ουσιαστικά να ολοκληρώσει τον κύκλο της και να συναντήσει, πραγματικά, το κοινό, όπως θα θέλαμε. Ίσως γι’ αυτό, υπήρχε πάντα μέσα μου η ανάγκη να επιστρέψω σε αυτό το υλικό. Σήμερα, αισθάνομαι ότι η παράσταση αποκτά μια νέα βαρύτητα. Μετά από όλα όσα βιώσαμε συλλογικά τα τελευταία χρόνια, οι έννοιες της απώλειας, της μνήμης, της αντοχής και της ανάγκης να κρατηθεί κανείς όρθιος, αποκτούν άλλη διάσταση. Το Θέατρο Άβατον, με την αμεσότητα που δημιουργεί με τον θεατή, είναι ο ιδανικός χώρος για να ξανασυναντηθεί αυτή η ιστορία με το κοινό -αυτή τη φορά πιο ώριμα, πιο βαθιά και, ίσως, πιο αναγκαία από ποτέ».
Τι πιστεύετε ότι ήταν αυτό που έκανε την παράσταση να ξεχωρίσει;
«Ίσως, επειδή δεν προσπάθησε να δώσει απαντήσεις, αλλά να ανοίξει ερωτήματα. Δεν αντιμετωπίζουμε την ιστορία ως ένα μουσειακό γεγονός, αλλά ως κάτι ζωντανό, που συνεχίζει να επηρεάζει τον τρόπο που υπάρχουμε και σχετιζόμαστε. Ο θεατής δεν παρακολουθεί “ήρωες”, αλλά ανθρώπους που βρέθηκαν αντιμέτωποι με ακραίες συνθήκες και κλήθηκαν να αποφασίσουν ποιοι θέλουν να είναι. Νομίζω, ότι αυτή η αλήθεια αγγίζει βαθιά το κοινό, ανεξάρτητα από ηλικία ή πολιτική τοποθέτηση. Οι άνθρωποι συγκινούνται όταν βλέπουν πρόσωπα και όχι σύμβολα».
Τι σημαίνει για εσάς ο τίτλος «Ο Τελευταίος Αντάρτης»; Μιλά για ένα τέλος ή για μια στάση ζωής;
«Προσωπικά, δεν αφορά μόνο ένα ιστορικό πρόσωπο ή μια εποχή. Είναι μια στάση απέναντι στη ζωή. Ο “Τελευταίος Αντάρτης” είναι, ίσως, ο άνθρωπος που επιμένει να υπερασπίζεται την ανθρωπιά του, τη μνήμη του, την αξιοπρέπειά του, ακόμα κι όταν όλα γύρω του τον καλούν να συμβιβαστεί. Άρα δεν μιλά απαραίτητα για ένα τέλος· μιλά για μια μορφή εσωτερικής αντίστασης, που παραμένει πάντα επίκαιρη».
Υπήρξε κάποια στιγμή στις πρόβες που σας έκανε να νιώσετε ότι αυτή η ιστορία «μιλά» έντονα και για το σήμερα;
«Πολλές φορές! Υπήρχαν στιγμές που ακούγαμε τις μαρτυρίες των ηρωίδων και είχαμε την αίσθηση ότι μιλούν για τον φόβο, τη βία, τον διχασμό και την ανάγκη για επιβίωση, σήμερα. Αυτό που με συγκίνησε περισσότερο ήταν πως, μέσα από αυτές τις γυναίκες, αναδεικνύεται η ανάγκη του ανθρώπου να κρατηθεί όρθιος, ακόμα και όταν όλα μοιάζουν χαμένα. Και αυτό είναι απολύτως σημερινό».
Επιλέξατε να αφηγηθείτε αυτήν την ιστορία μέσα από πέντε γυναίκες μαχήτριες. Υπάρχει κάποια από τις πέντε ιστορίες που σας συγκίνησε περισσότερο ή σας δυσκόλεψε σκηνοθετικά;
«Κάθε μία από αυτές τις γυναίκες, κουβαλά έναν διαφορετικό κόσμο και μια διαφορετική πληγή. Δεν μπορώ να ξεχωρίσω μία, γιατί όλες μαζί συνθέτουν ένα συλλογικό γυναικείο σώμα, μνήμης και αντίστασης. Σκηνοθετικά, η μεγαλύτερη δυσκολία ήταν να αποφύγω κάθε μορφή εξιδανίκευσης ή διδακτισμού. Ήθελα να ακουστούν ως άνθρωποι -με αντιφάσεις, φόβους, σιωπές και δύναμη. Εκεί βρίσκεται και η συγκίνηση».
Πιστεύετε ότι οι νεότεροι θεατές έχουν επαφή με αυτή την περίοδο ή την ανακαλύπτουν, για πρώτη φορά, μέσα από την παράσταση;
«Πολλοί νέοι άνθρωποι έρχονται πρώτη φορά σε ουσιαστική επαφή με αυτήν την ιστορική μνήμη, μέσα από το θέατρο. Και αυτό είναι πολύ συγκινητικό. Γιατί βλέπεις, ότι δεν τους ενδιαφέρει μόνο το “τι έγινε”, αλλά κυρίως το “πώς ζούσαν αυτοί οι άνθρωποι”, “τι ένιωθαν”, “πώς άντεξαν”. Όταν η ιστορία αφηγείται μέσα από ανθρώπινες ιστορίες, παύει να είναι σχολικό μάθημα και γίνεται βίωμα.
Πιστεύω ότι το νεανικό κοινό έχει μεγάλη ανάγκη από αφηγήσεις που τους μιλούν με ειλικρίνεια· και πιστεύω πως αυτό, το αναγνωρίζουν στην παράσταση».
Τι θα θέλατε να πάρει μαζί του ο θεατής, φεύγοντας από το Θέατρο Άβατον;
«Θα ήθελα να φύγει με μια αίσθηση βαθύτερης σύνδεσης με τον άνθρωπο απέναντί του. Να θυμηθεί ότι πίσω από κάθε ιστορικό γεγονός υπάρχουν ζωές, σώματα, απώλειες και όνειρα. Και, ίσως, να αναρωτηθεί τι σημαίνει σήμερα να αντιστέκεσαι, να συγχωρείς, να θυμάσαι και να συνεχίζεις. Αν η παράσταση ανοίξει έστω και έναν μικρό εσωτερικό διάλογο στον θεατή, τότε έχει πετύχει τον σκοπό της».
Ταυτότητα Παράστασης
Κείμενο: «Ο Τελευταίος Αντάρτης» του Ανδρέα Ζαφείρη
Σκηνοθεσία: Ιωάννα Νιάχα
Σκηνικά-Κοστούμια: Ομάδα Fade-Out
Μουσική: Ομάδα Fade-Out
Φωτισμοί: Ιωάννα Νιάχα
Βοηθός Σκηνοθέτη: Χιονία Χιωτέλλη
Γραφιστική επιμέλεια Αφίσας: Aristi
Φωτογραφίες/Trailer: Κοσμάς Α. Δημητριάδης
Επικοινωνία: Χρύσα Ματσαγκάνη
Ερμηνεία: Μαρία Καρύδη – Χάρις Μπεζιούλα – Δήμητρα Μυφτάρι – Λυδία Ορφανουδάκη – Κωνσταντίνα Ρουμελιώτη
Παραστάσεις έως 9 Ιουνίου 2026
Ημέρες & ώρες παραστάσεων: Κάθε Τρίτη στις 21.00
Διάρκεια παράστασης: 60 λεπτά χωρίς διάλειμμα
Προπώληση εισιτηρίων:
https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/o-teleutaios-antartis/
Θέατρο Άβατον: Ευπατριδών 3, Κεραμεικός (5 λεπτά από το ΜΕΤΡΟ Στάση Κεραμεικός)
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
