Η διάθεση μετοχών σε στελέχη επιχειρήσεων αποτελεί έναν χρήσιμο, αλλά ιδιότυπο τρόπο ανταμοιβής τους, που συνδέεται με σοβαρά φορολογικά θέματα που χρήζουν διευκρινίσεων, προκειμένου να αποφευχθούν λάθη.
Σύμφωνα με την παρ.1, του άρθρου 113, του Ν.4548/2018, «Με απόφαση της γενικής συνέλευσης, που λαμβάνεται με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία, μπορεί να θεσπισθεί πρόγραμμα διάθεσης μετοχών στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και το προσωπικό της εταιρείας, καθώς και των συνδεδεμένων με αυτήν εταιρειών κατά την έννοια του άρθρου 32 του ν. 4308/2014, με τη μορφή δικαιώματος προαίρεσης (option) απόκτησης μετοχών, κατά τους όρους της απόφασης αυτής, περίληψη της οποίας υποβάλλεται σε δημοσιότητα. Ως δικαιούχοι μπορούν να ορισθούν και πρόσωπα που παρέχουν στην εταιρεία υπηρεσίες σε σταθερή βάση».
Επίσης, στην παρ.1, του άρθρου 114, του ίδιου νόμου, ορίζεται ότι «Με απόφαση της γενικής συνέλευσης που λαμβάνεται με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία μπορεί να αποφασίζεται η δωρεάν διάθεση μετοχών στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και το προσωπικό της εταιρείας, καθώς και των συνδεδεμένων με αυτήν εταιρειών κατά την έννοια του άρθρου 32 του ν. 4308/2014. Ως δικαιούχοι μπορούν να οριστούν και πρόσωπα που παρέχουν στην εταιρεία υπηρεσίες σε σταθερή βάση…».
Στην παρ.1, του άρθρου 42Α, του Ν.4172/13, αναφέρεται ότι «Το εισόδημα που προκύπτει κατά την παρ. 4 για έναν εργαζόμενο ή εταίρο ή μέτοχο από νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα με τη μορφή δικαιωμάτων προαίρεσης απόκτησης μετοχών, όπως αυτά προσδιορίζονται κατά τον χρόνο άσκησης του δικαιώματος προαίρεσης και ανεξαρτήτως εάν συνεχίζει να ισχύει η εργασιακή σχέση, αποτελεί εισόδημα από υπεραξία, εφόσον μεταβιβαστούν οι μετοχές μετά από τη συμπλήρωση είκοσι τεσσάρων (24) μηνών από την απόκτηση των δικαιωμάτων προαίρεσης και υπόκειται σε φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων».
Στην παρ.3, του ίδιου άρθρου, ορίζεται ότι «Το εισόδημα που προκύπτει κατά την παρ. 4 για έναν εργαζόμενο ή εταίρο ή μέτοχο με τη μορφή μετοχών που του χορηγούνται από νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα στο πλαίσιο προγραμμάτων δωρεάν διάθεσης μετοχών, στα οποία τίθεται ως προϋπόθεση η επίτευξη συγκεκριμένων στόχων ή η επέλευση συγκεκριμένου γεγονότος, προκειμένου ναπραγματοποιηθεί η διάθεση των μετοχών, αποτελεί εισόδημα από υπεραξία εφόσον μεταβιβαστούν οι μετοχές μετά από την απόκτησή τους, από τον δικαιούχο του προγράμματος».
Βάσει της παρ. 2, του άρθρου 12, του Ν.4172/13, «Για τους σκοπούς του ΚΦΕ, εργασιακή σχέση υφίσταται όταν ένα φυσικό πρόσωπο παρέχει υπηρεσίες: … στ) βάσει έγγραφων συμβάσεων παροχής υπηρεσιών ή συμβάσεων έργου, με φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες τα οποία δεν υπερβαίνουν τα τρία (3) ή, εφόσον υπερβαίνουν τον αριθμό αυτόν, ποσοστό εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) του ακαθάριστου εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα που προέρχεται από ένα (1) από τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες που λαμβάνουν τις εν λόγω υπηρεσίες και εφόσον δεν έχει την εμπορική ιδιότητα και δεν διατηρεί επαγγελματική εγκατάσταση που διαφέρει από την κατοικία του…».
Επομένως, επιτρέπεται η διανομή stock options ή δωρεάν μετοχών ανώνυμης εταιρείας, αλλά και μετοχών άλλης, συνδεδεμένης με αυτήν ανώνυμης εταιρείας, σε στελέχη της, οι οποίοι είναι μισθωτοί ή ακόμα που αμείβονται με ΤΠΥ και της παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε σταθερή βάση.
Όμως, παράλληλα, ανακύπτει και το θέμα της φορολόγησής τους. Βάσει της παρ.1, του άρθρου 42Α, του Ν.4172/13, «Το εισόδημα που προκύπτει […] για έναν εργαζόμενο ή εταίρο ή μέτοχο από νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα με τη μορφή δικαιωμάτων προαίρεσης απόκτησης μετοχών, όπως αυτά προσδιορίζονται κατά τον χρόνο άσκησης του δικαιώματος προαίρεσης και ανεξαρτήτως εάν συνεχίζει να ισχύει η εργασιακή σχέση, αποτελεί εισόδημα από υπεραξία, εφόσον μεταβιβαστούν οι μετοχές μετά από τη συμπλήρωση είκοσι τεσσάρων (24) μηνών από την απόκτηση των δικαιωμάτων προαίρεσης και υπόκειται σε φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων».
Στην ΠΟΛ.2208/2020 διευκρινίζεται ότι «για να φορολογηθεί ως εισόδημα από μισθωτή εργασία, οι μετοχές θα πρέπει να μεταβιβαστούν πριν από τη συμπλήρωση είκοσι τεσσάρων (24) μηνών από την απόκτηση των δικαιωμάτων προαίρεσης (άρθρο 42 Α, παρ. 1)».
Επίσης, στην παρ.3 του Άρθρου 42Α, του Ν.4172/13, ορίζεται ότι «Το εισόδημα που προκύπτει […] για έναν εργαζόμενο ή εταίρο ή μέτοχο με τη μορφή μετοχών που του χορηγούνται από νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα στο πλαίσιο προγραμμάτων δωρεάν διάθεσης μετοχών, στα οποία τίθεται ως προϋπόθεση η επίτευξη συγκεκριμένων στόχων ή η επέλευση συγκεκριμένου γεγονότος, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η διάθεση των μετοχών, αποτελεί εισόδημα από υπεραξία εφόσον μεταβιβαστούν οι μετοχές μετά από την απόκτησή τους, από τον δικαιούχο του προγράμματος».
Σύμφωνα με την παρ.4, του προαναφερόμενου άρθρου, «Ως υπεραξία στις περιπτώσεις των δικαιωμάτων προαίρεσης ορίζεται […] η διαφορά μεταξύ της τιμής κτήσης και της τιμής πώλησης για τις μετοχές των μη εισηγμένων εταιρειών…».
Ως υπεραξία στις περιπτώσεις δωρεάν παροχής μετοχών μη εισηγμένων εταιρειών, βάσει της περ.β, της παρ.4, του άρθρου 42Α, του Ν.4172/13, ισούται με «την τιμή πώλησης, εφόσον αυτή υπερβαίνει την αξία της μετοχής, όπως αυτή προσδιορίζεται κατά τον χρόνο της δωρεάν διάθεσής της, ενώ σε περίπτωση που η τιμή πώλησης είναι μικρότερη, με την αξία της μετοχής κατά τον χρόνο της δωρεάν διάθεσης».
Συνεπώς, η φορολόγηση του εισοδήματος από stock options ή δωρεάν μετοχές εξαρτάται αποκλειστικά από τον χρόνο μεταβίβασης των μετοχών σε σχέση με την ημερομηνία απόκτησής τους.
Στην περίπτωση των stock options, εάν οι μετοχές μεταβιβαστούν μετά από τη συμπλήρωση είκοσι τεσσάρων (24) μηνών από την απόκτηση του δικαιώματος προαίρεσης, η υπεραξία που θα προκύψει φορολογείται με συντελεστή 15%. Εάν, όμως, μεταβιβαστούν πριν από το πέρας του προαναφερόμενου χρονικού διαστήματος, το εισόδημα φορολογείται ως μισθωτή εργασία.
Τέλος, οι δωρεάν μετοχές φορολογούνται μόνο όταν μεταβιβαστούν από τους λήπτες τους και η υπεραξία που προκύπτει φορολογείται με συντελεστή 15%.
*Πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας οικονομικών συμβούλων και ελεγκτών «Γραφείο Ψαριανού Α.Ε.»
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
