Της Λαμπρίνας Κακιούζη, προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Κέντρων Διά Βίου Μάθησης (ΠΟΚΔΒΜ)
Η ΤΕΧΝΗΤΗ νοημοσύνη θα αλλάξει την κατάρτιση την επόμενη τριετία. Θα φέρει την πιο βαθιά μεταμόρφωση που έχουμε ζήσει στη μάθηση και η εκπαίδευση θα γίνει πιο «έξυπνη», πιο προσωποποιημένη, πιο προσιτή.
Η AI μπορεί να αναγνωρίζει τις ανάγκες κάθε εκπαιδευόμενου και να προσαρμόζει το περιεχόμενο, τον ρυθμό και τον τρόπο μάθησης.
Όμως, η ουσία δεν αλλάζει: ο άνθρωπος παραμένει στο κέντρο. Η γνώση αποκτά αξία μόνο όταν οδηγεί σε εξέλιξη, όχι όταν περιορίζεται σε αλγόριθμο.
Ο ΡΟΛΟΣ των Κέντρων Διά Βίου Μάθησης (ΚΔΒΜ) σε αυτή τη νέα εποχή της «έξυπνης μάθησης» θα είναι σημαντικός, καθώς τα Κέντρα θα αποτελέσουν τον ζωντανό συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην τεχνολογία και τον άνθρωπο.
Μπορούν να αξιοποιήσουν την AI για να βελτιώσουν την εμπειρία μάθησης – να εντοπίζουν εγκαίρως ποιοι καταρτιζόμενοι χρειάζονται βοήθεια, να προσφέρουν εξατομικευμένα μονοπάτια, να προσαρμόζουν το υλικό.
Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ πρόκληση θα αφορά τους εκπαιδευτές και τους συμβούλους κατάρτισης στο να περάσουν από τον ρόλο του μεταδότη γνώσης στον ρόλο του καθοδηγητή.
Ο εκπαιδευτής του μέλλοντος δεν θα «λέει» τη γνώση, θα τη συνδιαμορφώνει με τον εκπαιδευόμενο, αξιοποιώντας τα εργαλεία της AI.
Η συμβουλευτική θα αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία, θα βοηθά τον άνεργο να κατανοεί ποιες δεξιότητες έχουν πραγματική ζήτηση και πώς να επανατοποθετείται επαγγελματικά.
Η τεχνολογία χωρίς καθοδήγηση είναι άγονη, ο άνθρωπος είναι εκείνος που της δίνει προσανατολισμό.
Η AI, ωστόσο, θα επηρεάσει και την ανεργία ή την εργασία τα επόμενα χρόνια και όχι με έναν μόνο τρόπο.
Η τεχνητή νοημοσύνη θα καταργήσει κάποιες θέσεις, αλλά θα δημιουργήσει πολλές νέες.
Οι ρουτίνες και οι επαναλαμβανόμενες εργασίες θα αυτοματοποιηθούν, όμως θα αυξηθεί η ζήτηση για επαγγέλματα που συνδυάζουν τεχνική γνώση, κρίση και δημιουργικότητα.
Η ανεργία θα επηρεαστεί μόνο αν δεν προετοιμαστούμε.
Γι’ αυτό η κατάρτιση δεν είναι πια επιλογή, είναι άμυνα και επένδυση ταυτόχρονα.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μετατρέψει την ανεργία σε ευκαιρία αν τη δούμε σωστά.
Η AI δεν είναι απλώς τεχνολογία, είναι μια νέα οικονομία δεξιοτήτων.
Αν επενδύσουμε εγκαίρως στην κατάρτιση, μπορούμε να μετατρέψουμε την «ανεργία του φόβου» σε απασχολησιμότητα της εξέλιξης.
Οι θέσεις εργασίας που θα χαθούν θα αντικατασταθούν από άλλες, πιο δημιουργικές και πιο ευέλικτες.
Το ζητούμενο είναι να μη μείνουμε θεατές της αλλαγής, αλλά πρωταγωνιστές στη διαμόρφωσή της.
Η ΕΛΛΑΔΑ για να προετοιμαστεί σωστά πρέπει να ξεκινήσει από τη συστηματική χαρτογράφηση δεξιοτήτων και από την εκπαίδευση των ίδιων των συμβούλων, εκπαιδευτών και φορέων κατάρτισης.
Χρειαζόμαστε ένα «Εθνικό Σχέδιο για τις Δεξιότητες AI» με στοχευμένα προγράμματα, συνεργασίες πανεπιστημίων, επιχειρήσεων και ΚΔΒΜ, και διαρκή ανανέωση ύλης.
Πρέπει να ξέρουμε ποια επαγγέλματα θα αλλάξουν, ποιες ειδικότητες θα προκύψουν και ποιες δεξιότητες πρέπει να αποκτήσει ο άνεργος για να μη μείνει πίσω.
Αν ξεκινήσουμε με στρατηγική και συνέπεια, μπορούμε όχι μόνο να αντιμετωπίσουμε τις επιπτώσεις, αλλά να κερδίσουμε την επόμενη μέρα.
ΟΙ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ που θα αναδειχθούν ή θα δημιουργηθούν μέσα στα επόμενα χρόνια λόγω της τεχνητής νοημοσύνης είναι αρκετές.
Οι πιο δυναμικές κατηγορίες που ήδη αναδύονται είναι:
- Ειδικοί Ανάλυσης και Διαχείρισης Δεδομένων (Data Analysts & Data Managers)
- Σχεδιαστές και Εκπαιδευτές Συστημάτων AI (AI Trainers)
- Σύμβουλοι Ψηφιακού Μετασχηματισμού
- Ειδικοί Ηθικής και Διακυβέρνησης AI (AI Ethics & Compliance Experts)
- Επαγγελματίες Ανθρώπινης Εμπειρίας (UX Designers, Human-AI Interaction Experts)
- Τεχνικοί Ρομποτικών Συστημάτων και Αυτοματισμών
- Εκπαιδευτές και Σύμβουλοι Επανακατάρτισης Ενηλίκων
ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ αναδύονται υβριδικά επαγγέλματα σε όλους τους κλάδους: τουρισμό, γεωργία, υγεία, πολιτισμό, εκπαίδευση, όπου ο επαγγελματίας θα χρειάζεται να συνδυάζει τεχνική γνώση, επικοινωνία και κριτική σκέψη.
Με λίγα λόγια, η τεχνητή νοημοσύνη δεν ακυρώνει την ανθρώπινη εργασία, την αναβαθμίζει.
Τα ΚΔΒΜ, από την πλευρά τους, μπορούν να προετοιμάσουν αυτές τις νέες ειδικότητες με σύγχρονα προγράμματα, συνεργασίες και εξειδίκευση.
Επίσης, τα ΚΔΒΜ είναι σε θέση να σχεδιάσουν προγράμματα που ανταποκρίνονται άμεσα στις ανάγκες της αγοράς, να εκπαιδεύουν ανθρώπους σε ψηφιακά εργαλεία, να καλλιεργούν αναλυτική σκέψη, να συνδέουν τη θεωρία με την πράξη μέσω πρακτικής άσκησης και mentoring.
ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ μπορούν να λειτουργήσουν ως κόμβοι συνεργασίας με επιχειρήσεις και πανεπιστήμια, ώστε να εξασφαλίζεται η πιστοποίηση και η αναγνώριση των νέων δεξιοτήτων.
Η επιτυχία θα εξαρτηθεί από ένα τρίπτυχο: προσαρμογή, αξιοπιστία, ανθρώπινη υποστήριξη.
Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ για να αξιοποιήσει την AI χωρίς να αφήσει ανθρώπους πίσω, πρέπει πρώτα απ’ όλα να καταρτίσει και η ίδια τους ανθρώπους της.
Να εκπαιδεύσει δημοσίους υπαλλήλους, συμβούλους, εκπαιδευτές ώστε να γνωρίζουν πώς λειτουργούν τα νέα εργαλεία και πώς μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν υπεύθυνα.
ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ επίσης πλαίσιο δεξιοτήτων AI: ποια επαγγέλματα θα αλλάξουν, ποιες ειδικότητες θα ενισχυθούν, πώς προσαρμόζουμε τα προγράμματα κατάρτισης.
Αν υπάρξει συντονισμός, η Ελλάδα μπορεί να γίνει πρότυπο ευφυούς και ανθρώπινης μετάβασης στην ψηφιακή εποχή.
ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ που τίθεται είναι τελικά αν οι άνθρωποι φοβούνται υπερβολικά την τεχνητή νοημοσύνη.
Ο φόβος είναι φυσικός, αλλά δεν πρέπει να γίνει αναστολή. Κάθε τεχνολογική επανάσταση στην ιστορία δημιούργησε φόβο, η διαφορά είναι αν τη δούμε ως απειλή ή ως ευκαιρία.
Η AI δεν έρχεται να πάρει τη θέση μας, έρχεται να μας δείξει πόσο σημαντικές είναι οι ανθρώπινες δεξιότητες: η κρίση, η δημιουργικότητα, η ενσυναίσθηση.
Και εκεί ακριβώς βρίσκεται ο ρόλος των ΚΔΒΜ να εκπαιδεύσουν ανθρώπους που δεν θα φοβούνται την αλλαγή, αλλά θα τη μεταφράζουν σε νέα αρχή.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
