Ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, φέρεται να είχε προειδοποιήσει τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ότι τα σενάρια περί αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν που του παρουσίασε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ήταν προϊόν «φαρσοκωμωδίας».
Σύμφωνα με τους New York Times, ο Νετανιάχου είπε στον Τραμπ ότι θα μπορούσε να ξεσηκωθεί ο λαός στο Ιράν και να εγκατασταθεί νέος ηγέτης, υπό διαφορετικό σύστημα, για να κυβερνήσει τη χώρα.
Αμερικανοί αξιωματούχοι κατέληξαν ωστόσο στο συμπέρασμα ότι αυτοί οι ισχυρισμοί είναι «αποκομμένοι από την πραγματικότητα». Ακολούθως ο Ράτκλιφ ενημέρωσε σχετικά τον Τραμπ χαρακτηρίζοντας γελοίους τους ισχυρισμούς του Νετανιάχου περί αλλαγής καθεστώτος. Σε αυτό το σημείο, φαίνεται ότι παρενέβη ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο λέγοντας: «Με άλλα λόγια, είναι ανοησίες».
Πιο αναλυτικά, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι «έσπασαν» τους στόχους του Νετανιάχου σε τέσσερα μέρη. Το πρώτο ήταν ο «αποκεφαλισμός» – η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη. Το δεύτερο ήταν η παρακώλυση της ικανότητας του Ιράν (βάζοντας στο στόχαστρο την στρατιωτική ηγεσία) να προβάλλει ισχύ και να απειλεί τους γείτονές του. Το τρίτο ήταν η λαϊκή εξέγερση στο εσωτερικό του Ιράν. Και το τέταρτο ήταν η αλλαγή καθεστώτος, με την εγκατάσταση ενός κοσμικού ηγέτη για να κυβερνήσει τη χώρα.
Εκτίμησαν ότι οι δύο πρώτοι στόχοι ήταν εφικτοί με τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών και στρατιωτική ισχύ, αλλά ότι το τρίτο και το τέταρτο μέρος της πρότασης του Νετανιάχου, τα οποία περιελάμβαναν την πιθανότητα οι Κούρδοι να εξαπολύσουν χερσαία εισβολή στο Ιράν, ήταν αποκομμένα από την πραγματικότητα.
Μετά την ενημέρωση ο Τραμπ «ζύγισε» τις εκτιμήσεις δηλώνοντας ότι η αλλαγή καθεστώτος θα είναι «δικό τους πρόβλημα». Δεν ήταν σαφές αν αναφερόταν στους Ισραηλινούς ή στον ιρανικό λαό. Αλλά το συμπέρασμα ήταν ότι η απόφασή του για το αν θα πολεμούσε το Ιράν δεν θα εξαρτιόταν από κατά πόσο ήταν εφικτά το τρίτο και τέταρτο μέρος της παρουσίασης του Νετανιάχου.
Ο Νετανιάχου είχε πει ότι το Ιράν «δεν μπορεί να μπλοκάρει τα Στενά του Ορμούζ»
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα των NYT, κατά την προετοιμασία για τον πόλεμο, ο Νετανιάχου είχε πει στον Αμερικανό πρόεδρο ότι το ιρανικό καθεστώς θα αποδυναμωθεί τόσο πολύ από στρατιωτική δράση που δεν θα μπορεί να μπλοκάρει τα Στενά του Ορμούζ.
Οι New York Times ανέφεραν ότι ο Νετανιάχου έπεισε τον Τραμπ κατά τη διάρκεια μιας μικρής, απόρρητης ενημέρωσης- στην οποία συμμετείχαν αξιωματούχοι της Μοσάντ- στην αίθουσα κρίσεων στις 11 Φεβρουαρίου, όπου του παρουσίασε μια σειρά επιχειρημάτων για δράση κατά του Ιράν.
Παράλληλα, οι Ισραηλινοί ηγέτες φέρεται να δήλωσαν στους Αμερικανούς ότι ο κίνδυνος να πλήξει το Ιράν τα αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή ήταν «ελάχιστος».
Τόσο αυτός ο ισχυρισμός όσο και ο ισχυρισμός ότι τα Στενά του Ορμούζ πιθανότατα θα παρέμεναν ανοιχτά έχουν αποδειχθεί, εκ των υστέρων, εντελώς λάθος υπολογισμός.
Το Ισραήλ παρουσίασε επίσης στον Τραμπ ένα βίντεο που περιελάμβανε πιθανούς νέους ηγέτες για το Ιράν, όπως τον Ρεζά Παχλεβί, τον εξόριστο γιο του τελευταίου σάχη του Ιράν.
Σύμπτωση απόψεων
Αν και πολλά άτομα από το επιτελείο του Τραμπ ήταν διστακτικά όσον αφορά την ανάληψη δράσης στο Ιράν, οι NYT τονίζουν ότι η άποψη του Ισραηλινού πρωθυπουργού ήταν πιο κοντά στην γνώμη του Τραμπ. Πιο κοντά από όσο ήθελαν να παραδεχτούν κάποια άτομα στον στενό του κύκλου ή στο ευρύτερο κίνημα «America First».
Από όλες τις προκλήσεις εξωτερικής πολιτικής που αντιμετώπισε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια δύο προεδριών, το Ιράν είχε ιδιαίτερη θέση. Το θεωρούσε ως έναν μοναδικά επικίνδυνο αντίπαλο και ήταν πρόθυμος να αναλάβει μεγάλα ρίσκα για να εμποδίσει την ικανότητα του καθεστώτος να διεξάγει πόλεμο ή να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Επιπλέον, συμφωνούσε με τον Νετανιάχου που ήθελε να διαλύσει το θεοκρατικό καθεστώς, που είχε καταλάβει την εξουσία το 1979, όταν ο Τραμπ ήταν 32 ετών.
Τώρα, θα μπορούσε να γίνει ο πρώτος πρόεδρος από τότε που η κληρική ηγεσία ανέλαβε την εξουσία πριν από 47 χρόνια που έφερε σε πέρας την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν. Συνήθως δεν αναφέρεται, τονίζεται στο δημοσίευμα, αλλά πάντα στο παρασκήνιο βρισκόταν το πρόσθετο κίνητρο ότι το Ιράν είχε σχεδιάσει να δολοφονήσει τον Τραμπ ως εκδίκηση για τη δολοφονία τον Ιανουάριο του 2020 του στρατηγού Κασίμ Σουλεϊμανί.
Επιστρέφοντας στην εξουσία για την δεύτερη θητεία του, ο Τραμπ είχε εντυπωσιαστεί από τις ικανότητες του αμερικανικού στρατού μετά τη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο. Εντός του υπουργικού συμβουλίου, ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, ήταν υπέρ της στρατιωτικής εκστρατείας κατά του Ιράν.
Ο Ρούμπιο ήταν πολύ πιο αμφίθυμος. Δεν πίστευε ότι οι Ιρανοί θα συμφωνούσαν σε κάποια συμφωνία προτιμούσε να συνεχίσει μια εκστρατεία άσκησης μέγιστης πίεσης παρά να ξεκινήσει έναν πόλεμο πλήρους κλίμακας. Πάντως δεν προσπάθησε να μεταπείσει τον Τραμπ.
Πάντως κανείς στον στενό κύκλο του Τραμπ δεν ανησυχούσε περισσότερο για την προοπτική πολέμου με το Ιράν, ή δεν έκανε περισσότερα για να τον σταματήσει, από τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς.
Μείνετε συντονισμένοι για όλες τις εξελίξεις στο liveblog της Ναυτεμπορικής.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
