Έμφραγμα και τιμωρία
Η πρώτη αίσθηση όταν ξεκινάς να διευθετήσεις ένα θέμα, και ακόμα πολύ πολύ χειρότερα, όταν θέλεις να κινηθείς έξω από τον παράδρομο της «διαχείρισης» και επιχειρείς να μπεις στη λωρίδα της δημιουργίας, έχεις την ίδια αίσθηση, που σου δίνει το «έμφραγμα της λεωφόρου Κηφισού» όποτε αποπειραθείς να βγεις από το χωνευτήρι της κοινωνικοοικονομικής χωματερής που λέγεται Αθήνα…
«Επώδυνη Ζύμωση»
Στο πλαίσιο της πραγματικής κοινωνικής και κυρίως οικονομικής «δραστηριότητας», που έτσι όπως γίνεται δεν μπορεί να θεωρηθεί «δραστηριότητα», αλλά «επώδυνη ζύμωση», όλοι είναι «πνιγμένοι» και «πηγμένοι».
Όλοι μιλάνε -όταν τα καταφέρουν- αλλά κάνεις δεν ακούει πραγματικά κανέναν. Αν ακούσουν, καταλαβαίνουν τα μισά και ο ένας στέλνει email στον άλλο που είτε δεν θα διαβαστεί, είτε θα απαντηθεί τυποποιημένα που τεκμηριώνει ότι δεν δόθηκε στο θέμα η δέουσα μελέτη, προσοχή και εμβάθυνση που απαιτείται για την λύση του. Συνήθως η απάντηση -στα όρια της αδιαφορίας, της υπεροψίας και της αγένειας- είναι μια συγκεκαλυμένη διατύπωση του «βγες έξω γιαγιά και άσε μας να κάνουμε τις δικές μας προτεραιότητες». Παλιά, αυτή η αποκαλούμενη «γαϊδουριά» ήταν προνόμιο του κράτους. Τώρα είναι γενικευμένη «ειδικότητα»… και φέρει τους μεταλλαγμένους όρους της επιθετικότητας, της ανταγωνιστικότητας ή και της «ίσης μεταχείρισης», που νομιμοποιείται στο «ίση» και αδιαφορεί για το «κακή», αφού ο ανταγωνισμός και η επιθετικότητα είναι στα επιβραβευόμενα της «κουλτούρας της ανταγωνιστικής κοινωνίας της οικονομίας της αγοράς».
Έμφραγμα επικοινωνίας
Το ερώτημα που τίθεται είναι: πως θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε, όταν δεν «μιλάμε» μεταξύ μας, και… «ακόμα και όταν μιλάμε, δεν συνεννοούμεθα».
Το ερώτημα που τίθεται δεν αφορά την συμπεριφορά ζούγκλας.
Ακόμα και οι (από παλιά) φίλοι, που σας αγαπούν και θέλουν να σας εξυπηρετήσουν, βιάζονται, πιέζονται από το σύστημα. Το έμφραγμα επικοινωνίας είναι στην φωνή τους. Σκέτος «Κηφισός». Και η συμπεριφορά ακόμα και σε συνθήκες κυκλοφοριακού εμφράγματος, εξαρτάται από τον άνθρωπο. Οι άνθρωποι με αυτοπεποίθηση είναι πάντα ευγενικοί παρά την αίσθηση της πίεσης χρόνου. Και αν είναι και φίλοι, το βράδυ που «οι νταλίκες με τα φώτα νυσταγμένα και βαριά» αραιώνουν, θα τα καταφέρουν να ασχοληθούν πραγματικά με το θέμα σας, στο οποίο αν δεν εντρυφήσει κάποιος, δεν θα προχωρήσει με τίποτα.
«Δημιουργικό αναπτυξιακό επιχειρείν»…
Έχουμε προ πολλού διαχωρίσει την ανάπτυξη δημιουργίας από τη χρηματοοικονομική διαχειριστική «κερδοφορία».
Με το κριτήριο αυτό, οι «επιχειρηματίες» διακρίνονται σε δημιουργούς και σε «χρηματοοικονομικούς παίκτες». Οι δημιουργοί είναι οραματιστές και παράγουν πραγματικό ΑΕΠ (πλούτο). Την επιχείρησή τους αποτελούν πλοία, αεροπλάνα, παραγωγικές εγκαταστάσεις. Εργοστασιακά ακίνητα, εξοπλισμός. Δημιουργός ήταν ο Ωνασης. Η επιχειρηματικότητά του δημιούργησε «στόλο από πλοία», η Ολυμπιακή του είχε αεροπλάνα, ακίνητα (Olympic Tower), παραγωγικές μονάδες. Ένας σύγχρονος δημιουργός είναι ο συναπόφοιτός μου από τη Σχολή Μωραΐτη, ο Βαγγέλης Μυτιληναίος. Παράγει πραγματικό ΑΕΠ. Η ελληνική ναυτιλία είναι παγκόσμιο δημιουργικό επιχειρείν.
Το διαχειριστικό επιχειρείν δεν παράγει ΑΕΠ, και φυσικά ούτε ανάπτυξη. Παράγει βεβαίως κέρδος για τον διαχειριστικής νοοτροπίας επιχειρηματία, ο οποίος δεν οραματίζεται πραγματική δημιουργία, αλλά κέρδος που βασίζεται στην αναδιανομή υπαρκτού πλούτου. Και όποιος δεν παράγει πραγματικό ΑΕΠ, «φωνασκεί» για «θέσεις εργασίας», που τις παρουσιάζει ως το θετικό του αποτέλεσμα στην κοινωνία, αποτέλεσμα το οποίο στην πραγματικότητα είναι πολύ ασήμαντο σε σχέση με αυτό που αφαιρεί από αυτήν η διαχειριστική του κερδοφορία.
Αυτοί οι δυο «τύποι» επιχειρηματικότητας, έχουν στην πράξη αντίθετη κατεύθυνση. Ο δημιουργός στηρίζει κοινωνικοοικονομική ανάταση. Ο διαχειριστής κερδοφορεί από αναδιανομή του πλούτου και «επιτυγχάνει» συνολική κοινωνικοοικονομική παρακμή.
Πόσο έτοιμο είναι το σύστημα στην Ελλάδα;
Η δημιουργία προϋποθέτει όραμα, πρωτοβουλία, κινήσεις out of the box, ανοιχτά μυαλά, προσέγγιση έξω από την πεπατημένη. Και ακόμη «τόλμη», «εμπιστοσύνη» και θετική ερμηνεία πράξεων και επιδιώξεων.
Και το ερώτημα είναι πόσο έτοιμο είναι «το σύστημα» στην Ελλάδα για την αναπτυξιακή νοοτροπία. Γιατί μέχρι τώρα, αυτό που έχουμε δει σαν «οικονομική δραστηριότητα», είναι η εκποίηση του δημοσίου πλούτου σε τιμές ευκαιρίας, έχουμε δει «παραχωρήσεις» δημοσίου πλούτου που δημιουργούν προϋποθέσεις διεθνούς χρηματοοικονομικής διαθεσιμότητας άρα και ευκαιρίες επιχειρηματιών χωρίς δικά τους χρήματα, και εκποίηση της ιδιωτικής περιουσίας, κυρίως ακίνητων, σε αμαρτωλά Funds που κινούνται με τις πλάτες του κράτους, με ταυτόχρονη την πίεση της κρατικής υπερφορολόγησης προς τους Έλληνες, και το δέλεαρ των τιμών ευκαιρίας και της χρυσής βίζας προς τους απανταχού αναζητούντες «σημαίες ευκαιρίας»…
Το κράτος -φερόμενο ως Ελληνικό- από όλες τις εναλλακτικές δυνατές πολιτικές, διάλεξε τη χειρότερη, εκείνη η οποία στηρίζει τη διαχειριστική αφελληνιστική επιχειρηματικότητα.
Δημιουργικό επιχειρείν
Πόσο έτοιμο είναι «το σύστημα» στην Ελλάδα για δημιουργικό επιχειρείν, το οποίο θέλει ένα σύστημα όχι μόνο δεκτικό αλλά και υποστηρικτικό στη νοοτροπία ενός επιχειρείν, που προσδιορίζεται από χαρακτηριστικά όπως η τόλμη, η εμπιστοσύνη και η out of the Box προσέγγιση;
Η ανθρώπινη στελέχωση του συστήματος, βλέπει γύρω της θέματα όπως «οι παρακολουθήσεις επικοινωνιών», ο ΟΠΕΚΕΠΕ, άσκοπα τραβολογήματα σε δικαστήρια είτε στελεχών της διοίκησης, είτε δήθεν ρευματοκλοπών (ΔΕΔΔΗΕ), τηλεοπτική διαπόμπευση, απόλυτη παράκαμψη του τεκμήριου της αθωότητας, συγκαλύψεις κ.α. που αν μη τι άλλο έχουν δημιουργήσει «φόβο». Τα στελέχη του συστήματος που ασχολούνται με την ανάπτυξη, δεν θέλουν μια απευθείας συνάντηση. Την αρνούνται. Αποφεύγουν ακόμα και τα τηλεφωνήματα και δεν απαντάνε. Σου λένε «στείλε e-mail».
Όμως τα οράματα και τα σχέδια, δεν χωράνε σε e-mail. Χρειάζεται μια απευθείας επαφή που θα χτίσει συνεννόηση και εμπιστοσύνη. Μια «επένδυση» δεν γίνεται εν κενώ. Ιδίως οι δημιουργικές επενδύσεις, προϋποθέτουν «διαβούλευση» για να αναπτύξουν διαλεκτική σχέση με την κοινωνία, και μέγιστο αποτέλεσμα προς όφελος των ανθρώπων της. Ένα πολύ απλό παράδειγμα, είναι η χωροθέτηση μιας επένδυσης. Η κοινωνία μπορεί να χρειάζεται κάτι άλλο, κάπου αλλού. Η βροχή των ενστάσεων και των προσφυγών που καθυστερεί πολλά έργα, αποτέλεσμα αυτής της «ένοχης σιωπής» είναι.
Ο φόβος της παρεξήγησης ευνουχίζει, Η καχυποψία «τι θέλει τούτος άραγε», αποκαρδιώνει τον δημιουργό και η αρνητική ερμηνεία του πάθους του δημιουργού που αντιμετωπίζεται στην καλύτερη περίπτωση ως φορτικότητα, θα φέρει το «στρίβειν» του, πολύ πριν του αρραβώνος. Και πολύ πριν απαιτηθεί «στρίβειν», που προϋποθέτει και μια πρώτη προσέγγιση, ο δημιουργός δεν θα πλησιάσει καν, όταν σωρευτικά ο φόβος, η καχυποψία, η υπεροψία, και η εκ προοιμίου αρνητική ερμηνεία των προθέσεων, αντιμετωπίζεται με μια προαπαιτούμενη τυποποίηση συνολικής συμπεριφοράς πράξεων του δημιουργού,
Η δημιουργία δεν μπαίνει σε κουτάκια. Και αν αυτό παρεξηγείται, σημαίνει ότι το σύστημα «αξιολογείται ως εντελώς, όχι μόνο άχρηστο και αποτρεπτικό, αλλά και επικίνδυνο για δημιουργούς.
Και το ερώτημα παραμένει όχι μόνο για τη διαχείριση αλλά και για τη δημιουργία: πώς θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε όταν δεν «μιλάμε» μεταξύ μας, και «ακόμα και όταν μιλάμε, δεν συνεννοούμεθα».
Η δημιουργία προϋποθέτει ένα «ανοιχτό σύστημα»
Ένα κλειστό σύστημα της σιωπής είναι προκατασκευασμένο μόνο για κατασχέσεις, εκποιήσεις, και για να διώχνει κάθε δημιουργό. Επιδιώκει να τον φέρει στο σημείο που θα πει «δεν με θέλετε μια, δεν σας θέλω καμία. Δεν θα κάθομαι να σας παρακαλάω, γιατί αυτό προοιωνίζει περιπέτειες και φθορά δική μου…»!
Μάλλον αυτό θέλει το σύστημα… έτσι ώστε η λεηλασία της Ελλάδας να παραμένει ανενόχλητη και διαθέσιμη σε αυτούς που την επιδιώκουν, αλλά και η συνέχεια της μιζέριας για τους Έλληνες, να είναι εξασφαλισμένη.
Με σήματα καπνού, προκοπή δεν γίνεται…
*Ο Ανδρέας Αθηναίος είναι Καθηγητής Πανεπιστημίου – American Association of University Professors (1977) – Αριστείο Ακαδημαϊκής Διδασκαλίας Η.Π.Α. (1987) και πρώην Νομάρχης.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
