Τι κάνει σήμερα τους Έλληνες να αισθάνονται εθνικά υπερήφανοι; Έρευνα του Pew δείχνει με εντυπωσιακή καθαρότητα ότι η απάντηση δεν βρίσκεται ούτε στους θεσμούς ούτε στην οικονομία. Βρίσκεται στην Ιστορία. Στην αρχαία κληρονομιά, στους αγώνες των προγόνων, στη γέννηση της δημοκρατίας, στις θυσίες. Βρίσκεται επίσης στους ανθρώπους: στη φιλοξενία, στη ζεστασιά, στην κοινωνική συνοχή.
Σχεδόν 4 στους 10 τοποθετούν την ιστορική κληρονομιά στην κορυφή της υπερηφάνειας τους, το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ 25 χωρών. Κι όμως, ενώ αντλούμε αυτοπεποίθηση από το παρελθόν, δυσπιστούμε απέναντι στο παρόν.
Και αυτό παρά η ανάλυση της Oxford Economics σκιαγραφεί μια οικονομία που, για πρώτη φορά έπειτα από χρόνια, μοιάζει να πατά σε πιο σταθερό έδαφος. Το δημόσιο χρέος αποκλιμακώνεται, η ανεργία υποχωρεί, η Ελλάδα έχει υπεραποδώσει έναντι της Ευρωζώνης από το 2021 και μετά. Η δεκαετία θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να αποδειχθεί ευνοϊκή.
Οι «αστερίσκοι», όμως, είναι σαφείς: η ανάπτυξη στηρίζεται κυρίως στην εγχώρια ζήτηση και στον τουρισμό, η ώθηση του Ταμείου Ανάκαμψης δεν θα κρατήσει για πάντα, το 2027 διαγράφεται ως χρονιά επιβράδυνσης, ενώ το δημογραφικό είναι η μεγάλη πρόκληση του μέλλοντος, που υπονομεύει και τη δυνητική ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή. Με απλά λόγια, το παρόν δείχνει βελτίωση, αλλά το μέλλον απαιτεί δομικές απαντήσεις.
Εδώ ακριβώς συναντώνται τα δύο ευρήματα, το κοινωνικό και το οικονομικό. Η ελληνική υπερηφάνεια εδράζεται στο παρελθόν. Η οικονομική προοπτική εξαρτάται από την ικανότητα να επενδύσουμε στο μέλλον. Αν η ταυτότητά μας αντλεί δύναμη από τη διαχρονία, η ευημερία μας θα κριθεί από την παραγωγικότητα, την καινοτομία, την αντιμετώπιση των δημογραφικών προκλήσεων, τη θεσμική αξιοπιστία.
Η έρευνα του Pew θα πρέπει να προβληματίζει. Γιατί όταν οι πολίτες δεν αναφέρουν την οικονομία ή το πολιτικό σύστημα ως πηγή υπερηφάνειας, δεν είναι αδιάφορο. Είναι μήνυμα. Η ιστορική μνήμη λειτουργεί ως καταφύγιο — αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη σύγχρονη επίδοση.
Η Ελλάδα έχει μπροστά της μια σπάνια συγκυρία: τεχνολογικές ευκαιρίες, από την Τεχνητή Νοημοσύνη έως την ενεργειακή ασφάλεια. Αν μετατρέψει την πρόσκαιρη ώθηση σε μόνιμη παραγωγικότητα, αν γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στην ταυτότητα και στην επίδοση, τότε η «δεκαετία της Ελλάδας» δεν θα είναι σύνθημα — θα είναι πραγματικότητα.
Η υπερηφάνεια για το παρελθόν είναι κεκτημένο. Η υπερηφάνεια για το παρόν και το μέλλον παραμένει ζητούμενο.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
