Μεγάλωσα με την αριστοτελική και πλατωνική σκέψη, που θέτει ως σκοπό της «Πολιτείας» να μεριμνά ώστε κάθε άνθρωπος να κάνει το όνειρό του πραγματικότητα (αποδιδόναι εκάστω τα ίδια).
Αυτό βέβαια είναι μια έννοια καθαρά δημοκρατική, που προϋποθέτει να διοικούν άρχοντες και όχι χαρακτήρες σαν αυτούς που στηλιτεύει ο Αριστοφάνης.
Χαρακτήρες: «Όταν τα πράγματα πάνε καλά, δείχνουμε στην κοινωνία τι μπορούμε να κάνουμε. Όταν τα πράγματα είναι δύσκολα, δείχνουμε τον χαρακτήρα μας». Δεν είναι αρχαιοελληνικό ρητό. Αλλά από διάλογο καναδικής χριστουγεννιάτικης ταινίας («Η κληρονόμος των Χριστουγέννων») με ελληνική διάσταση (Τζωρτζίνα Μαυρομάτη Εxecutive Producer).
Ο χαρακτήρας των ανθρώπων που αποφασίζουν για τους άλλους, είναι καθοριστικός παράγων των πολιτικών αποφάσεων και μετράει προσδιοριστικά στο πως οι γνώσεις τους και η εμπειρία τους θα χρησιμοποιηθούν για να διαμορφώσουν τη μοίρα των «κοινών».
Χαρακτήρες:
(α) Οι «μεν»: Υπάρχουν χαρακτήρες ανθρώπων που θέλουν να «θεραπεύσουν» την κοινωνία επιδιώκοντας ένα καλύτερο Κόσμο.
(β) Οι αριστοφανικά κολάσιμοι… «οι…δεν» (για να βάλουμε λίγη ορολογία από ελληνική τηλεοπτική κωμωδία στο βαρύ θέμα): Στον αντίποδα είναι εκείνοι που έχουν σκοπό να ικανοποιήσουν την ηδονή τους για εξουσία, και την ανάγκη να αποδεικνύουν -στον εαυτό τους κυρίως- ότι είναι καλύτεροι από όλους τους άλλους. Οι τελευταίοι αυτοί χαρακτήρες «εκφράζονται» με το να χειραγωγούν, να «ελέγχουν», να ταπεινώνουν και να συμπεριφέρονται στους άλλους ως «υποδεέστερους» (όρο που περιλαμβάνει ως «προαπαιτούμενο» (στη δική τους αντίληψη) το «δέον» τους «δέους», των άλλων προς αυτούς. Η ιδιοτέλεια – και η ευτελέστερη μορφή της, η επιδίωξη του «χρήματος» – είναι απλώς «σύμπτωμα» του συνολικού υποκείμενου νοσήματος του «χαρακτήρα «των αριστοφανικά κολάσιμων». Έτσι καταλαβαίνουν τον κόσμο, έτσι τον έχουν ανάγκη να είναι, και κάνουν τα πάντα για να τον αναπαράγουν σαν πραγματικότητα και μοναδική δυνατότητα… (επικαλούμενοι «μονόδρομο»…).
Και οι δυο αυτοί τύποι χαρακτήρων, αποφασίζουν, ενεργούν, πράττουν και συμπεριφέρονται κατά τον ίδιο τρόπο, είτε στην απόλυτα προσωπική τους ζωή, είτε στην Κοινωνική, αλλά ιδιαίτερα έντονα, στην Δημόσια ζωή τους.
Χαρακτήρες και Πολιτική
Σκεφθείτε αυτούς τους χαρακτήρες στην Πολιτική. Οι «μεν»… Αυτοί που επιδιώκουν στη συνολική τους ζωή έναν καλύτερο κόσμο, θα φέρνουν πάντα μια αναγεννησιακή» πραγματικότητα, μια δικαίωση του ανθρώπου.
Οι …αριστοφανικά κολάσιμοι θα φέρουν ασχήμια και παρακμή, στις σχέσεις τους, στην κοινωνία, στην Πολιτική, στην Πατρίδα, στον κόσμο. Και θα το προσπαθήσουν με τέτοιο «πάθος», ώστε ακόμα και οι ίδιοι να πείθουν τον εαυτό τους ότι δεν γίνεται αλλιώς, δηλ. με το ψευδο-επιχείρημα του «μονόδρομου» που είναι ένα από τα εργαλεία της προπαγάνδας, για να ποδηγετήσουν την κοινωνία να αποδεχθεί ότι η κατάντια που της επιβάλουν είναι το καλύτερο δυνατό.
Επιδιώκεται να πεισθεί η κοινωνία, ο άνθρωπος, ότι αυτό που ζει, αυτό που του «κανονίζεται να ζει», αυτό που του «επιτρέπεται να ζει», αυτό που του «επιβάλλεται να ζήσει – άσχετα με το δυνητικά εφικτό – είναι αυτό που του αξίζει…
Το χειρότερο είναι ότι «ο μονόδρομος» δεν επιδιώκει να πείσει μόνο για το ανέφικτο του οτιδήποτε καλύτερου ποθούν και οραματίζονται οι άνθρωποι, αλλά – ανεβαίνοντας πίστα – με μεθόδους ψυχολογικού πολέμου, επιδιώκεται να πεισθεί η κοινωνία ότι – άσχετα με το δυνητικά εφικτό – αυτό που ζει, αυτό που της «κανονίζεται να ζει» (κανονικότητα), αυτό που της «επιβάλλεται να ζει» (συμμόρφωση), αυτό που της «επιτρέπεται να ζει» (προσαρμογή στα στερεότυπα) είναι αυτό που της αξίζει.
Και εάν η κοινωνία, ο άνθρωπος, το αποδεχθεί, τότε η ασθένεια της εξουσίας έχει την πλήρη «ταξιθεσία» και διαμόρφωσή των ζητούμενων android για την αναπαραγωγή της. Ο Κύκλωπας θα τρώει κατά το δοκούν τους συντρόφους του Οδυσσέα πριν προλάβουν να κοιτάξουν τον ορίζοντα και δραπετεύσουν προς την ελευθερία…
«Τα τρία “πνεύματα” των Χριστουγέννων»
Ετοιμαζόμουν για μεταπτυχιακά στις ΗΠΑ, όταν σε αναζήτηση υποτροφίας στην Ελλάδα, ο πατέρας μου επισκέφθηκε φίλο του – τότε υπουργό Παιδείας – και τον ενημέρωσε για τα όνειρά μου και τα σχέδιά μου. Ένας υγιής νους, θα περίμενε να ακούσει από έναν «υπουργό Παιδείας» το ελάχιστο, μια ευχή για επιτυχία, μέχρι μια καθοδήγηση για εξασφάλιση υποτροφίας. Ο «αριστοφανικά κολάσιμος «υπουργός-φιλος» εξανέστη και είπε στον πατέρα μου ότι δεν με ανάθρεψε σωστά, αφού έχω τέτοια όνειρα, ενώ εκνευρίσθηκε ακόμα περισσότερο όταν του διευκρινίσθηκε ότι όνειρό μου ήταν να γίνω «καθηγητής Πανεπιστημίου». «Έπρεπε ο γιος σου να μην έχει τέτοια μεγάλα όνειρα. Έπρεπε να του είχες διαμορφώσει τον χαρακτήρα ανάλογα, ώστε να ζητάει το λιγότερο, την απλή επιβίωση. Σε κάποια “θεσούλα” θα τον διορίζαμε».
Αυτήκοος μάρτυς εγώ, καθώς ο πατέρας μου κρατούσε ανοιχτό το τηλέφωνο, καθώς περίμενε ο φίλος υπουργός να μου δώσει τουλάχιστον …την ευχή του.
Ήταν η πρώτη μου εμπειρία με υπουργό που αρνείται σε νέο Έλληνα το όνειρο.
Πού να ήξερα ότι με την πάροδο χρόνων, πάνω από μισό αιώνα, αυτό θα συνεχιζόταν ως «κυβερνητική πολιτική» και θα διαμόρφωνε όχι συστημικούς άτολμους υποταγμένους χαρακτήρες, αλλά θα κατέληγε σε απογύμνωση της Ελλάδος από το απαραίτητο για ανάπτυξη, αλλά και εθνική επιβίωση, ανθρώπινο δυναμικό, ως και στον ψυχικό πόνο όσων αγαπάμε την Ελλάδα και τη στερηθήκαμε/στερούμεθα για να κάνουμε το όνειρο πραγματικότητα, και για να δικαιωθούμε όχι μόνο ως άνθρωποι αλλά και ως Έλληνες, διεθνώς.
Οι «Κύκλωπες της εξουσίας»
Ούτως ή άλλως, μένοντας στην Ελλάδα θα είχαμε την τύχη των συντρόφων του Οδυσσέα. Θα μας έτρωγε ο Κύκλωπας της Εξουσίας, η σκόπιμη πολιτική επιβολή της μιζέριας, η ικανοποίηση κάποιων να έχουν τους άλλους «να αποδέχονται να ζουν γονατιστοί».
Όσοι ακολουθήσαμε το παραμύθι «Ο Πέτρος και ο Λύκος», δεν φοβηθήκαμε, και άλλοι στην Ελλάδα, και άλλοι στο «εξωτερικό», τολμήσαμε το όνειρο και απαξιώσαμε τον λύκο στη συλλογική μας εθνική, αλλά και ανθρώπινη συνείδηση.
Αποδείξαμε δε «εν τοις πράγμασι» ότι τα περί του δήθεν ανέφικτου των μονόδρομων σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο είναι φληναφήματα που δεν τα «χάφτουμε» και είναι απλά δημιουργήματα σκοπιμότητας ευτελών χαρακτήρων, που ως πολιτικοί είναι αριστοφανικά κολάσιμοι.
Το βιβλίο και η Στατιστική
Στο διάρκεια των μεταπτυχιακών μου – ένα καλοκαίρι – πήγα σε κάποια δημόσια υπηρεσία να πάρω ένα βιβλίο με στατιστικά στοιχεία για την Ελλάδα. Το μεγάλο αφεντικό της Υπηρεσίας ενοχλήθηκε από την «απαίτηση μου». Τον είδα από τη στοίβα των βιβλίων αυτών να προσπερνάει τα «καλά» και να μου δίνει ένα κακέκτυπο. Ο ίδιος άνθρωπος ήταν στην ίδια θέση ακόμα όταν πολλά χρόνια μετά με υποδέχθηκε με την ακαδημαϊκή μου ιδιότητα,. Η στοίβα με τα καλά βιβλία ήταν ακόμα εκεί, και «τύχη αγαθή» έψαξε και βρήκε το καλύτερο για να μου το προσφέρει. Κάποια χρόνια αργότερα, η στοίβα με τα καλά βιβλία ήταν πετάμενη στο πεζοδρόμιο. Το εφικτό της όμορφης προσφοράς άριστης ποιότητας ήταν εκεί για χρόνια, μέχρι που πετάχτηκε… Η άρνηση στο καλύτερο δεν είναι αποτέλεσμα του ανέφικτου, αλλά της άρνησης να έχουμε για όλους το καλύτερο που υπάρχει, ως αποτέλεσμα των αριστοφανικά κολάσιμων να επιμένουν ότι η κοινωνία πρέπει να αποδέχεται τη ζωή β και γ διαλογής, γιατί αυτό της αξίζει.
Η παλιά «σαμπρέλα»
Καθώς τα Πνεύματα των Χριστουγέννων στην Ιστορία του Σκρουτζ είναι τρία, έρχομαι στο τελευταίο που ξεπετάγεται από τη νομαρχιακή μου εμπειρία.
Η Κοινότητα μου ζητάει παιδική χαρά. Τη σχεδιάζω με αμερικανικές προδιαγραφές (μην ξεχνάμε το «πνεύμα των Χριστουγέννων» με έχει αρπάξει από το χέρι και με ταξιδεύει σχεδόν 50 χρόνια πριν.
Βλέπουν τα σχέδια οι πολιτικοί και μου ορμάνε. «Τι κάνεις εκεί; Για τους… χωριάτες, πάρε μια παλιά “σαμπρέλα” από τις πεταμένες πίσω από τη Νομαρχία, και κρέμασέ τους τη με σχοινί από ένα δέντρο. Αυτοί αυτό καταλαβαίνουν… τους φτάνει!».
Δεν ενδιέφερε το εφικτό, αλλά η νοοτροπία του Σκρουτζ…
Δεν ενδιέφερε το εφικτό, που υπήρχε και έγινε. Γιατί το εφικτό υπήρχε, και για Παιδική Χαρά Α ποιότητας, και για Σχολείο σε επίπεδο υποδομών Σχολής Μωραΐτη σε κοινότητα με 800 παιδιά (που πριν τα είχαν σε στάβλο κοντά με γουρουνάκια), και για λιμάνι στο «πουθενά» που είναι σήμερα πύλη της Ελλάδας.
Η τεκμηρίωση της αρνητικής σκοπιμότητας των αριστοφανικά κολάσιμων
Είναι πανεύκολο να αποδειχθεί η αρρωστημένη σκοπιμότητα, στη βάση ότι σε κάθε περίπτωση, από όλες τις διαθέσιμες επιλογές, επιλέγονται πάντα οι χειρότερες για τον άνθρωπο, την κοινωνία και την πατρίδα, με βέβαιο αποτέλεσμα τον ανθρώπινο εξευτελισμό και την ταπείνωση.
Είναι οι αρρωστημένοι χαρακτήρες των αριστοφανικά κολάσιμων που διαμορφώνουν την πολιτική. Την πολιτική που διαμορφώνει το πρόβλημα της Ελλάδας, που δεν είναι οικονομικό, αλλά πολιτικό. Γιατί η πολιτική διαμορφώνει την Οικονομία και όχι αντίστροφα.
Είναι η νοοτροπία της Πολιτικής, που, άσχετα με το εφικτό ή μη, αρνείται το δέον της Πολιτείας «να τους ταξιδεύει όλους πρώτη θέση» στο όνειρο, και η εμμονή της ότι ο λαός πρέπει να δεχθεί «με ευγνωμοσύνη» ότι «αυτό που του αξίζει για κούνια είναι μια παλιά σαμπρέλα κρεμασμένη από ένα δέντρο με σχοινί.
*Ο Ανδρέας Αθηναίος είναι καθηγητής Πανεπιστημίου – American Association of University Professors (1977) – Αριστείο Ακαδημαϊκής Διδασκαλίας Η.Π.Α. (1987) και πρώην νομάρχης
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
