Σαφή προειδοποίηση για μια δομική αναντιστοιχία σε παγκόσμιο επίπεδο μεταξύ των δεσμευτικών στόχων που επιδιώκονται από την πρόταση για το πλαίσιο καθαρών μηδενικών ρύπων (NZF) στη ναυτιλία και της ετοιμότητας των εναλλακτικών καυσίμων δίνει έκθεση της Σχολής Ναυπηγών Μηχανολόγων Μηχανικών του ΕΜΠ. Μεταξύ άλλων θα οδηγούσε σε πολύ υψηλό κόστος για την παγκόσμια ναυτιλιακή βιομηχανία, της τάξεως των 300 δισ. δολαρίων έως το 2035.
Η έκθεση υπογραμμίζει την ανάγκη για ένα αναπροσαρμοσμένο, σταδιακό και τεχνολογικά συμπεριληπτικό πλαίσιο, το οποίο θα εξυπηρετεί καλύτερα τόσο τους κλιματικούς στόχους όσο και τη σταθερότητα του παγκόσμιου εμπορίου.
Η διαπίστωση αυτή ευθυγραμμίζεται με ανησυχίες που αναδύονται ευρύτερα στον κλάδο και μεταξύ κρατών μελών που καλούνται να αποφασίσουν για την πορεία των εξελίξεων κατά την MEPC 84 του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού, αυτή την εβδομάδα. Μεταξύ αυτών η ανακοίνωση την οποία υπογράφουν τα τρια μεγαλύτερα νηολόγια στον κόσμο (Λιβερία – Παναμάς – Marshal Islands) και άλλων Οργανισμών, Ενώσεων και ναυτιλιακών εταιρειών να ζητούν την εξέταση εναλλακτικών πλαισίων για την απανθρακοποίηση, όπως αναφέρεται.
Ειδικότερα, η μελέτη του ΕΜΠ επισημαίνει ότι το ισχύον NZF στην πράξη προωθεί κυρίως συνθετικά καύσιμα τα οποία σήμερα δεν είναι διαθέσιμα σε κλίμακα, χωρίς να αναγνωρίζει επαρκώς τον ρόλο των καυσίμων μετάβασης και των τεχνολογιών ενεργειακής αποδοτικότητας στην επίτευξη μειώσεων εκπομπών σε ευρεία κλίμακα. Ως αποτέλεσμα αυτής της απόκλισης, το πλαίσιο θα μπορούσε να δημιουργήσει ισχυρά κίνητρα για τη συμμόρφωση πλοίων μέσω οικονομικών πληρωμών, αντί μέσω της πραγματικής χρήσης καυσίμων ή βελτιώσεων ενεργειακής απόδοσης, γεγονός που, σύμφωνα με την έκθεση, θα οδηγούσε σε πολύ υψηλό κόστος για την παγκόσμια ναυτιλιακή βιομηχανία, της τάξεως των 300 δισ. δολαρίων έως το 2035.
Αντίθετα, σύμφωνα με το ΕΜΠ, απαιτείται ένα πιο ανθεκτικό πλαίσιο που να δίνει προτεραιότητα στη μείωση εκπομπών βραχυπρόθεσμα μέσω όλων των διαθέσιμων μέσων, και το οποίο να επιτρέπει σε εναλλακτικές λύσεις να αναπτυχθούν σε κλίμακα σύμφωνα με αποδεδειγμένη ετοιμότητα τόσο της βιομηχανίας όσο και του ευρύτερου ενεργειακού συστήματος.
Στην έκθεση τονίζεται επίσης η ανάγκη να συνεκτιμηθεί το ουσιαστικό κόστος ευκαιρίας από την κατανομή ανανεώσιμης ενέργειας προς την παραγωγή συνθετικών καυσίμων, εντός ενός ευρύτερου πλαισίου κινδύνου που περιλαμβάνει ζητήματα ανθρώπινης υγείας και περιβαλλοντικής τοξικότητας, καθώς και αβεβαιότητες ως προς την πραγματική αποτελεσματικότητα της απανθρακοποίησης.
Τι αναφέρει
Δεδομένων των τεχνικών προκλήσεων που συνδέονται με τα εναλλακτικά ναυτιλιακά καύσιμα, καθώς και ζητημάτων που αφορούν την τοξικότητα, τον χειρισμό και την ασφάλεια, η μεγάλης κλίμακας εφαρμογή τους στη ναυτιλία απαιτεί μια προσεκτική και σταδιακή προσέγγιση, έως ότου η δυνατότητα κλιμάκωσης, η ασφάλεια και η περιβαλλοντική βιωσιμότητα τεκμηριωθούν πληρέστερα, επισημαίνεται χαρακτηριστικά.
Απαιτούνται ακόμη, συνεχίζει, εκτενείς μελέτες σκοπιμότητας και πλήρεις αναλύσεις κύκλου ζωής (life-cycle assessments), προκειμένου να αξιολογηθεί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, οι κίνδυνοι ασφάλειας και οι πιθανές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία που συνδέονται με αυτά τα καύσιμα σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας τους.
Επιπλέον, η μεγάλης κλίμακας απόσυρση αποδοτικών πλοίων και η επιταχυνόμενη ανανέωση στόλου θα συνεπαγόταν από μόνη της σημαντικές ενσωματωμένες εκπομπές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ενώ η εκτεταμένη ανάπτυξη ανανεώσιμης παραγωγής, αποθήκευσης και υποστηρικτικών υποδομών για την παραγωγή και διαχείριση συνθετικών καυσίμων ενέχει τον κίνδυνο ενίσχυσης πιέσεων στη χρήση γης και στα οικοσυστήματα.
Οι οικονομικές επιπτώσεις
Όσον αφορά τις οικονομικές επιπτώσεις του NZF για τον ελληνόκτητο και υπό ελληνική διαχείριση στόλο επισημαίνεται στην έκθεση, αναμένεται να αντικατοπτρίζουν εκείνες που παρατηρούνται σε παγκόσμιο επίπεδο.
Πέρα από την αύξηση του κόστους σε παγκόσμιο επίπεδο, η επίδραση του NZF στον ελληνόκτητο ναυτιλιακό τομέα αναμένεται να διαμορφωθεί δομικά από τη σύνθεση του στόλου και τα πρότυπα εμπορικής δραστηριότητας. Τα bulk carriers και τα δεξαμενόπλοια, δύο τομείς στους οποίους οι έλληνες εφοπλιστές κυριαρχούν, δραστηριοποιούνται κατά κύριο λόγο σε αγορές tramp (χωρίς προκαθορισμένα δρομολόγια), με μεταβαλλόμενες διαδρομές, ετερογενείς ναυλωτές και περιορισμένη δυνατότητα δέσμευσης σε σταθερούς διαδρόμους ή εγγυημένους όγκους ανεφοδιασμού καυσίμων.
Στην πράξη, οι πρώτες προμήθειες συμβατών με το NZF καυσίμων είναι πιθανό να είναι περιορισμένες, γεωγραφικά συγκεντρωμένες και να κατανέμονται μέσω πολυετών συμφωνιών προμήθειας (offtake) και δομών ιχνηλασιμότητας (chain-of-custody), συνθήκες που είναι λειτουργικά ευκολότερο να εξυπηρετηθούν από μεγάλους liner operators λόγω της σταθερότητας δικτύου και της συγκέντρωσης ζήτησης.
Υπό αυτή την ασυμμετρία, η αυστηροποίηση της πορείας του δείκτη GFI του NZF ενέχει τον κίνδυνο να καταστήσει τους στόλους με έντονη παρουσία tramp (και ειδικότερα τον ελληνόκτητο) δυσανάλογα εξαρτημένους από την αγορά των διορθωτικών μονάδων (RU) ως οριακό μηχανισμό συμμόρφωσης. Αυτό, σύμφωνα με την έκθεση, θα σήμαινε ότι σημαντικό μέρος της δαπάνης συμμόρφωσης του ελληνόκτητου στόλου δεν θα οδηγήσει σε άμεση απανθρακοποίηση εντός του τομέα tramp , ενώ ουσιαστικά μεταφέρει αξία προς τους φορείς που βρίσκονται σε καλύτερη θέση να εξασφαλίσουν τα σπάνια χαμηλών εκπομπών καύσιμα και να αξιοποιήσουν ευελιξία συμμόρφωσης, με δυναμικές μετακύλισης κόστους που δομικά ενσωματώνονται πιο εύκολα στη liner ναυτιλία (πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων) παρά στη ναυτιλία tramp.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
