Σε ένα δυνητικά σοβαρό πλήγμα για την αλυσίδα εφοδιασμού των λιπασμάτων εξελίσσεται η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και η αποσταθεροποίηση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Όπως επισημαίνουν σε αναλύσεις τους οι Allied QuantumSea και Intermodal, η εξέλιξη αυτή μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες στην αγορά των bulk carriers και έμμεσες επιπτώσεις στη γεωργία, στις τιμές τροφίμων και, τελικά, στην επισιτιστική ασφάλεια.
Η Allied υπενθυμίζει ότι τα τελευταία χρόνια η περιοχή του Περσικού Κόλπου έχει εξελιχθεί σε ισχυρό κόμβο παραγωγής λιπασμάτων, αξιοποιώντας το ανταγωνιστικό φυσικό αέριο και τις
μεγάλες επενδύσεις σε αμμωνία.
Αυτό σημαίνει ότι η ανάφλεξη δεν «χτυπά» μόνο το πετρέλαιο και το LNG, αλλά και τα αζωτούχα λιπάσματα και τις πρώτες ύλες τους, συνδέοντας άμεσα τη μεταβλητότητα της ενέργειας με τις αγροτικές αλυσίδες.
Σε ό,τι αφορά τους επιμέρους αριθμούς, περίπου 25% των παγκόσμιων θαλάσσιων εξαγωγών αζωτούχων λιπασμάτων, 45% θειούχων και γύρω στο 10% φωσφορικών σχετίζονται με διελεύσεις που επηρεάζονται από την πρόσβαση στα Στενά του Ορμούζ.
Πτώση δραστηριότητας
Τα στοιχεία αποτυπώνουν επιβράδυνση στη δραστηριότητα των bulkers που συνδέονται με λιπάσματα.
Ενδεικτικά, τα δεδομένα παρακολούθησης (AIS) δείχνουν ότι πάνω από 350 dry cargo πλοία βρίσκονται εντός του Περσικού/Αραβικού Κόλπου, εκ των οποίων 236 bulk carriers και 117 πλοία γενικού φορτίου.
Από αυτά, τα περισσότερα εμφανίζονται να είναι έμφορτα (215 έναντι 138 σε ballast κατάσταση).
Βάσει του report της Intermodal, το πιο δύσκολο κομμάτι του προβλήματος είναι η πλευρά της προσφοράς των φορτίων.
Η QatarEnergy ανακοίνωσε ότι στις εγκαταστάσεις Ras Laffan σταμάτησε την παραγωγή θείου, αμμωνίας και ουρίας, μετά την απόφαση να διακόψει την παραγωγή LNG. Το 2025 η QatarEnergy εξήγαγε περίπου το 10% των παγκόσμιων εξαγωγών.
Αντίστοιχα, το Ιράν έχει βγάλει εκτός και τη δική του δυναμικότητα αμμωνίας, ενώ και άλλοι παραγωγοί της περιοχής εξετάζουν μειώσεις παραγωγής.
Αυτό, αφενός μειώνει τη διαθεσιμότητα φορτίων, αφετέρου αυξάνει το κόστος (ασφάλιση, ναύλοι, καύσιμα), πιέζοντας προς τα πάνω τις τιμές των λιπασμάτων.
Παράλληλα, η Intermodal υπογραμμίζει ότι η αγορά λιπασμάτων είναι εξαιρετικά ευαίσθητη στις τιμές του φυσικού αερίου, καθώς αποτελεί τη βασική «μαγιά» και το ενεργειακό καύσιμο της διαδικασίας παραγωγής τους.
Το αέριο αντιστοιχεί συνήθως στο 60%-70% του μεταβλητού κόστους παραγωγής αζωτούχων λιπασμάτων και όταν οι τιμές αερίου «εκτοξεύονται», πολλά εργοστάσια μειώνουν παραγωγή ή κλείνουν προσωρινά.
Στο πλαίσιο αυτό και καθώς βρισκόμαστε στην εαρινή σπορά του βόρειου ημισφαιρίου, την περίοδο αιχμής της ζήτησης για άζωτο, οι χώρες της ινδικής υποηπείρου, που είναι βαριά εξαρτημένες από το LNG του Κατάρ, περιόρισαν την παραγωγή λιπασμάτων. Για παράδειγμα, στην Ινδία σημειώθηκαν μειώσεις παραγωγής, ενώ στο Μπαγκλαντές πέντε βασικά εργοστάσια σταμάτησαν.
Με φόντο αυτά τα στοιχεία, η Allied QuantumSea προειδοποιεί ότι οι μεγάλοι εισαγωγείς (ιδίως σε Ασία και Λατινική Αμερική) μπορεί να βρεθούν μπροστά σε ακριβότερες προμήθειες και αβεβαιότητα παράδοσης, εφόσον η διαταραχή συνεχιστεί.
Οι ναύλοι
Όπως τονίζεται χαρακτηριστικά, η κυκλικότητα που παρατηρείται αναμένεται να επηρεάσει και τη ναυτιλία.
Η μετατροπή της κρίσης σε ακριβότερα λιπάσματα και ακριβότερη παραγωγή τροφίμων, θα οδηγήσει στην επιστροφή της αλυσίδας αυτής στη ναυτιλία, μέσα από μεταβλητότητα, ανακατανομή φορτίων και πιθανές ανατροπές στη ζήτηση bulk carriers.
Βραχυπρόθεσμα το άμεσο σοκ στη ζήτηση bulkers μπορεί να φαίνεται περιορισμένο, μεσοπρόθεσμα όμως -αν οι υψηλές τιμές οδηγήσουν σε μειωμένη χρήση λιπασμάτων και μικρότερες σοδειές- υπάρχει κίνδυνος προς το β’ εξάμηνο του 2026 να επηρεαστούν οι όγκοι σιτηρών και να εμφανιστεί «δεύτερο κύμα» επιβράδυνσης στην dry bulk αγορά.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
