Ένας νέος κύκλος γεωπολιτικής ανησυχίας διαμορφώνεται στην παγκόσμια ναυτιλία, καθώς οι εξελίξεις από τη Μαύρη Θάλασσα έως τη Βενεζουέλα και τον Περσικό Κόλπο δημιουργούν ένα σύνθετο και ασταθές περιβάλλον για τη ναυτιλία.
Κυρώσεις, στρατιωτικές επιθέσεις και κατασχέσεις πλοίων επαναχαράσσουν τους εμπορικούς διαδρόμους, επηρεάζοντας τόσο τις ροές φορτίων όσο και τη διαθεσιμότητα πλοίων.
Σύμφωνα με ανάλυση της Gibson Shipbrokers, στο επίκεντρο βρίσκεται η συζήτηση εντός της G7 για πιθανή κατάργηση του πλαφόν τιμής στο ρωσικό πετρέλαιο, που εφαρμόζεται από τα τέλη του 2022.
Ένα τέτοιο σενάριο θα οδηγούσε σε πλήρη και άνευ όρων απαγόρευση παροχής ναυτιλιακών υπηρεσιών από εταιρείες της Ε.Ε. και της G7 στο ρωσικό εμπόριο πετρελαίου, σπρώχνοντας σχεδόν το σύνολο των ρωσικών φορτίων προς τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο».
Η Gibson επισημαίνει ότι, ακόμη και χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ, ο ρόλος του Λονδίνου στην ασφάλιση και της Ε.Ε. στη χρηματοδότηση και εμπορία πετρελαίου καθιστά πρακτικά δύσκολη οποιαδήποτε παράκαμψη.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν μια τέτοια εξέλιξη θα είναι bullish ή bearish για τα tankers. Θεωρητικά, η αποχώρηση των mainstream πλοιοκτητών από το ρωσικό εμπόριο θα μπορούσε να αυξήσει τη διαθέσιμη χωρητικότητα στη «συμβατική» αγορά.
Ωστόσο, αν Ρωσία, Κίνα και Ινδία συνεχίσουν να συναλλάσσονται μέσω μη κυρωμένων πλοίων και υπηρεσιών, η επίπτωση μπορεί να αποδειχθεί περιορισμένη.
Καθοριστικής σημασίας είναι και ο χρόνος εφαρμογής των μέτρων. Αν ενταχθούν στο 20ό πακέτο κυρώσεων της Ε.Ε. στις αρχές του 2026 με σύντομη μεταβατική περίοδο, η Ρωσία θα δυσκολευτεί να προσαρμοστεί.
Αντίθετα, μια μεγαλύτερη περίοδος θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω ενίσχυση της αγοράς αγοραπωλησιών παλαιότερων πλοίων, τα οποία θα κατευθυνθούν προς τον «σκιώδη στόλο».
Κατασχέσεις
Παράλληλα, στον Περσικό Κόλπο, το Ιράν συνεχίζει τις κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων με την κατηγορία του λαθρεμπορίου καυσίμων, σε μια περίοδο αυξημένης έντασης μετά και τις αμερικανικές κινήσεις στη Βενεζουέλα.
Συγκεκριμένα, τη νύχτα της Παρασκευής προς Σάββατο υπήρξε κατάληψη ακόμη ενός tanker, που φέρεται -σύμφωνα με την Τεχεράνη- να μετέφερε λαθραίο ντίζελ.
Όπως μετέδωσαν ιρανικά μέσα ενημέρωσης επικαλούμενα τις δικαστικές αρχές της επαρχίας Χορμοζγκάντ, το πλοίο ήταν φορτωμένο με 6 εκατ. λίτρα λαθραίων καυσίμων.
Υπό κράτηση βρίσκονται τα 18 μέλη του πληρώματος, ενώ οι ιρανικές αρχές επεσήμαναν ότι το tanker διέπραξε πολλαπλές παραβάσεις, όπως «αγνόηση εντολών στάσης, απόπειρα διαφυγής και έλλειψη εγγράφων πλοήγησης και φορτίου».
Σύμφωνα με αναλυτές, οι επαναλαμβανόμενες αυτές ενέργειες υπογραμμίζουν πόσο εύθραυστη παραμένει η ασφάλεια σε έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του κόσμου.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την Poten & Partners, η ένταση μεταφέρεται δυναμικά στη Βενεζουέλα, όπου η κυβέρνηση Τραμπ κλιμακώνει εκ νέου την πολιτική «μέγιστης πίεσης» κατά του καθεστώτος Μαδούρο.
Η πρόσφατη κατάσχεση VLCC φορτωμένου με βενεζουελανό αργό, με προορισμό την Κίνα, αποτέλεσε σαφές μήνυμα προς την αγορά.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ έχουν πραγματοποιήσει δεκάδες επιχειρήσεις κατά πλοίων που συνδέονται με λαθρεμπόριο και έχουν επιβάλει νέες κυρώσεις σε έξι VLCCs και ισάριθμες ναυτιλιακές εταιρείες.
Τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι τουλάχιστον άλλα 30 δεξαμενόπλοια που έχουν υποστεί κυρώσεις ενδέχεται να κινδυνεύουν με κατάσχεση από την Ουάσιγκτον λόγω συναλλαγών με τη Βενεζουέλα, ενώ περισσότερα από 80 πλοία, είτε φορτωμένα με πετρέλαιο είτε σε αναμονή για παραλαβή, βρίσκονταν σε ύδατα της Βενεζουέλας ή κοντά στις ακτές της.
Η Poten τονίζει ότι, αν η Βενεζουέλα χάσει την πρόσβαση στον «σκιώδη στόλο», οι εξαγωγές της -που σήμερα κινούνται στα 900.000-1 εκατ. βαρέλια ημερησίως- θα δεχθούν σοβαρό πλήγμα, με δραματικές συνέπειες για την οικονομία της χώρας.
Για τη ναυτιλία, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να λειτουργήσει μακροπρόθεσμα υπέρ των mainstream tankers, καθώς θα περιοριστεί ο ανταγωνισμός από μη συμμορφούμενα πλοία.
Το τρίγωνο της «φωτιάς»
Στη Μαύρη Θάλασσα, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Οι ρωσικές επιθέσεις σε λιμάνια της Οδησσού και του Τσερνομόρσκ, το Σαββατοκύριακο, είχαν ως αποτέλεσμα την πρόκληση ζημιών σε τουρκικών συμφερόντων πλοία και την καταστροφή κρίσιμων υποδομών, ενώ αύξησαν κατακόρυφα το κόστος ασφάλισης και ενέτειναν τις ανησυχίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Η επίθεση αυτή έρχεται ως απάντηση στα πλήγματα ουρανικών θαλάσσιων drones κατά VLCC του ρωσικού «σκιώδους στόλου» την Τετάρτη, καθώς έπλεε στη Μαύρη Θάλασσα, με προορισμό το ρωσικό λιμάνι του Νοβοροσίσκ.
Το δεξαμενόπλοιο Dashan έπλεε με μέγιστη ταχύτητα και απενεργοποιημένους αναμεταδότες (transponders) και υπέστη σοβαρές ζημιές, έπειτα από ισχυρές εκρήξεις στην πρύμνη του.
Σημειώνεται ότι η απειλή της Ρωσίας για πλήρη αποκοπή της Ουκρανίας από τη Μαύρη Θάλασσα αναζωπύρωσε φόβους για νέες διαταραχές στις εξαγωγές σιτηρών και αγροτικών προϊόντων.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
