© Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή απειλεί να πυροδοτήσει ένα νέο ενεργειακό σοκ με επιπτώσεις στον πληθωρισμό, την ανάπτυξη και τις επιχειρήσεις σε Ευρώπη και Ελλάδα.
Οι ζημιές σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Περσικό Κόλπο, το «πάγωμα» των διελεύσεων από τα Στενά του Ορμούζ και ο κίνδυνος διαταραχών στην προσφορά πετρελαίου δημιουργούν νέες πιέσεις για τις οικονομίες ανατρέποντας τα σχέδια των κυβερνήσεων και της ΕΚΤ. Το μεγάλο αγκάθι για τη χώρα μας είναι βεβαίως η εξάρτησή της απο ενεργειακές εισαγωγές. Διαθέτει παρόλα αυτά και ατού, που τη θωρακίζουν σε έναν βαθμό.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια οικονομία εξακολουθεί να προσπαθεί να σταθεροποιηθεί μετά την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία το 2022.
Απαντώντας σε ερώτηση της Ναυτεμπορικής για τον αντίκτυπο της σύγκρουσης, ο Greg Kiss, Director Western Europe Sovereigns της Fitch Ratings, χαρακτήρισε τον πόλεμο ένα ακόμη σοκ, που όμως πιθανότατα δεν θα έχει μεγάλη διάρκεια. «Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή είναι ένα νέο σοκ για την παγκόσμια οικονομία και ήδη βλέπουμε μεγάλες ζημιές σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Κόλπο. Το σοκ στην ενεργειακή προσφορά θα οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού και θα εντείνει τις πιέσεις στην οικονομία. Εκτιμούμε ότι η κρίση μπορεί να διαρκέσει λιγότερο από έναν μήνα. Αν όντως αποδειχθεί βραχύβια, ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα μπορούσε να παραμείνει κοντά στο 2%», λέει.
Για την Ελλάδα είναι σημαντικό ότι είναι μέλος της Ευρωζώνης, κάτι που αποτελεί μια πολύ σημαντική ασπίδα για τη χώρα. Επιπλέον, η Ελλάδα διαθέτει κάτι που δεν διαθέτουν καν όλα τα μέλη της νομισματικής ένωσης: Εξαιρετικά ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης, γεγονός που, όπως εξηγεί ο Κις σημαίνει ότι δεν θα επηρεαστεί τόσο έντονα από την πιθανή σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής (οι αγορές βλέπουν έως και 2 αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ μέσα στο έτος) όσο άλλες οικονομίες.
Πίεση σε ανάπτυξη και τιμές
Η Ευρώπη παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη στις ενεργειακές διαταραχές, γεγονός που ενισχύει την ανησυχία ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να ανακόψει την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και να πυροδοτήσει νέο κύμα ακρίβειας. Η βασική ανησυχία αφορά την πλευρά της προσφοράς ενέργειας. Οποιαδήποτε σημαντική διαταραχή στις ροές πετρελαίου ή φυσικού αερίου μπορεί να οδηγήσει σε άνοδο των τιμών και να τροφοδοτήσει έναν νέο κύκλο πληθωρισμού
Ο Samuel Tilleray, Associate Director στο τμήμα αξιολόγησης κρατών της S&P Global και υπεύθυνος για την Ελλάδα, επισημαίνει σε δήλωσή του στη Ναυτεμπορική ότι το μέγεθος των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης. «Οι επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα καθοριστούν από τη διάρκεια και την έκταση των εχθροπραξιών. Σε αυτό το πρώιμο στάδιο υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα για το πώς θα εξελιχθεί η σύγκρουση και, κατά συνέπεια, για το μέγεθος του αντίκτυπου στην Ελλάδα. Ωστόσο, σε όλα τα σενάρια αναμένουμε πιέσεις προς τα κάτω στην ανάπτυξη και προς τα πάνω στον πληθωρισμό.
Η σχετικά υψηλή εξάρτηση της Ελλάδας από εισαγωγές, όπως φαίνεται και στο υψηλό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, εκθέτει τη χώρα στις εξελίξεις στις διεθνείς ενεργειακές αγορές. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση διαθέτει δημοσιονομικό χώρο για να προσφέρει ένα επίπεδο στήριξης εάν χρειαστεί – όπως είδαμε και μετά το ενεργειακό σοκ του 2022 – χωρίς να υπονομεύεται ουσιαστικά το πιστοληπτικό προφίλ της χώρας».
Η εκτίμηση αυτή αποτυπώνει το βασικό δίλημμα για τις ευρωπαϊκές οικονομίες: η άνοδος των ενεργειακών τιμών τείνει να επιβραδύνει την ανάπτυξη, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ένα διαφορετικό ενεργειακό σοκ από το 2022
Παρά τις ανησυχίες, ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι το σημερινό ενεργειακό σοκ διαφέρει από εκείνο που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Ο Jason Graffam, Senior Vice President για τις αξιολογήσεις κρατών στην Ευρώπη της Morningstar DBRS, επισημαίνει ότι η φύση της σημερινής κρίσης είναι διαφορετική.
«Η πιο άμεση οικονομική ανησυχία για τις ευρωπαϊκές χώρες μετά το ξέσπασμα των βομβαρδισμών στη Μέση Ανατολή είναι κατά πόσο η σύγκρουση θα οδηγήσει σε έναν νέο κύκλο πληθωρισμού που θα τροφοδοτείται από τις τιμές της ενέργειας. Δεν αποκλείουμε το ενδεχόμενο σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής εάν αυτό το σοκ οδηγήσει σε διαρκή αύξηση των τιμών της ενέργειας και σε ένα νέο κύμα υψηλού πληθωρισμού για τα κράτη μέλη της Ε.Ε. Ωστόσο, θεωρούμε ότι η φύση αυτού του ενεργειακού σοκ είναι διαφορετική από εκείνη που αντιμετώπισε η Ευρώπη το 2022, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία οδήγησε τους Ευρωπαίους πολιτικούς να αποφασίσουν μια μόνιμη απομάκρυνση από την εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Προς το παρόν, η τρέχουσα διαταραχή στις ενεργειακές αγορές φαίνεται να είναι αναστρέψιμη», λέει στη «Ν».
Επιπλέον, όπως τονίζει, «η ευρωπαϊκή οικονομία, το επίπεδο των τιμών και τα επιτόκια νομισματικής πολιτικής βρίσκονται σήμερα σε διαφορετικό σημείο εκκίνησης σε σχέση με το 2022. Αυτοί οι παράγοντες μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η μετάδοση των τιμών της ενέργειας στον πληθωρισμό της Ε.Ε. το 2026 θα είναι πιθανότατα πιο περιορισμένη σε σχέση με το 2022. Οι εκτιμήσεις αυτές βεβαίως μπορεί να αλλάξουν ανάλογα με τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης».
Στη διάρκεια της κρίσης το κλειδί
Ο Yesenn El-Radhi, Senior Vice President της Morningstar DBRS, αρμόδιος για την αξιολόγηση της Ελλάδας, σημειώνει από την πλευρά του: «Πρόκειται για ένα γενικευμένο σοκ και δεν αναμένουμε ότι η διαταραχή στις τιμές της ενέργειας θα ασκήσει δυσανάλογη πίεση στην ελληνική οικονομία. Το μέγεθος του λογαριασμού εισαγωγών πετρελαίου της Ελλάδας, σε σχέση με το ΑΕΠ, είναι σε γενικές γραμμές αντίστοιχο με εκείνο των περισσότερων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, εάν το ενεργειακό σοκ διατηρηθεί και οδηγήσει σε νέα αύξηση των πληθωριστικών πιέσεων στην Ελλάδα, αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και την ιδιωτική κατανάλωση».
Το πραγματικό διακύβευμα για την παγκόσμια οικονομία δεν είναι μόνο η διάρκεια της σύγκρουσης, αλλά το αν η Μέση Ανατολή θα μετατραπεί ξανά στην πηγή ενός νέου ενεργειακού κύκλου αστάθειας. Αν οι διαταραχές στην προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου αποδειχθούν επίμονες – ακόμη και μετά τη λήξη του πολέμου – η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα νέο σοκ τη στιγμή που προσπαθεί ακόμη να αφήσει πίσω της την κρίση του 2022. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η πορεία των τιμών της ενέργειας, των επιτοκίων και της κατανάλωσης θα καθορίσει όχι μόνο τον ρυθμό ανάπτυξης της ευρωπαϊκής οικονομίας, αλλά και την ανθεκτικότητα χωρών όπως η Ελλάδα, που παραμένουν εκτεθειμένες στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
