Λίγο πριν από τις 4 τα ξημερώματα της 22ας Ιουνίου 1941, το μεγαλύτερο πολεμικό μέτωπο που είχε δει ποτέ η ανθρωπότητα παίρνει φωτιά.
Από τη Βαλτική μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα, χιλιάδες πυροβόλα ανοίγουν ταυτόχρονα πυρ, η γη σείεται κάτω από τις ερπύστριες χιλιάδων αρμάτων μάχης και εκατοντάδες γερμανικά αεροσκάφη εμφανίζονται στον ουρανό.
Ο Αδόλφος Χίτλερ είναι βέβαιος ότι η Σοβιετική Ένωση θα καταρρεύσει πριν φτάσει ο χειμώνας. Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο Κόκκινος Στρατός θα υψώνει τη σημαία του πάνω από το Βερολίνο.
Η Ευρώπη στα πόδια του
Το καλοκαίρι του 1941 ο Χίτλερ μοιάζει ανίκητος. Μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια έχει κατακτήσει ή υποτάξει την Πολωνία, τη Νορβηγία, τη Δανία, το Βέλγιο, την Ολλανδία, το Λουξεμβούργο, τη Γαλλία και μεγάλο μέρος της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η Βρετανία συνεχίζει να αντιστέκεται, αλλά βρίσκεται απομονωμένη.
Στο Βερολίνο κυριαρχεί η αίσθηση ότι η τελική νίκη είναι θέμα χρόνου. Υπάρχει όμως ένα εμπόδιο που ο Χίτλερ θεωρεί προσωρινό: η Σοβιετική Ένωση.
Παρότι οι δύο χώρες έχουν υπογράψει το σύμφωνο μη επίθεσης Μολότοφ–Ρίμπεντροπ το 1939, ο Γερμανός δικτάτορας δεν το αντιμετωπίζει ποτέ ως μόνιμη συμφωνία. Στα μάτια του, η κατάκτηση της Σοβιετικής Ένωσης αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του σχεδίου του για μια γερμανική αυτοκρατορία που θα εκτείνεται από τον Ατλαντικό μέχρι τα Ουράλια.
Η επιχείρηση που σχεδιάζεται λαμβάνει το όνομα «Μπαρμπαρόσα», από τον μεσαιωνικό αυτοκράτορα Φρειδερίκο Α΄ Βαρβαρόσσα.
Η φιλοδοξία της είναι ανάλογη του ονόματός της.
Η μεγαλύτερη εισβολή που έγινε ποτέ
Κανένας στρατός στην ιστορία δεν είχε κινητοποιήσει τόσο μεγάλες δυνάμεις για μία μόνο επιχείρηση.
Περισσότεροι από τρία εκατομμύρια Γερμανοί στρατιώτες, μαζί με εκατοντάδες χιλιάδες συμμάχους από τη Ρουμανία, τη Φινλανδία, την Ουγγαρία και άλλες χώρες, αναπτύσσονται κατά μήκος ενός μετώπου σχεδόν 3.000 χιλιομέτρων.
Περίπου 3.500 άρματα μάχης, 7.000 πυροβόλα και σχεδόν 3.000 αεροσκάφη συμμετέχουν στην επιχείρηση.
Το σχέδιο προβλέπει έναν πόλεμο-αστραπή. Τρεις γερμανικές στρατιές θα κινηθούν ταυτόχρονα προς τον βορρά, το κέντρο και τον νότο. Στόχος είναι η κατάληψη του Λένινγκραντ, της Μόσχας και της Ουκρανίας πριν η σοβιετική ηγεσία προλάβει να αντιδράσει.
Οι περισσότεροι Γερμανοί αξιωματικοί πιστεύουν ότι η εκστρατεία θα έχει ολοκληρωθεί μέσα σε λίγους μήνες.
Ορισμένοι μιλούν ακόμη και για λίγες εβδομάδες.
Η χώρα που αρνήθηκε να καταρρεύσει
Οι πρώτες ημέρες φαίνεται να δικαιώνουν αυτές τις εκτιμήσεις.
Η γερμανική προέλαση είναι καταιγιστική. Εκατοντάδες χιλιάδες Σοβιετικοί στρατιώτες περικυκλώνονται. Ολόκληρες μονάδες διαλύονται. Η σοβιετική αεροπορία υφίσταται τεράστιες απώλειες ήδη από τις πρώτες ώρες της εισβολής. Στη Μόσχα επικρατεί σοκ.
Ο Ιωσήφ Στάλιν, παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών, αρνείται μέχρι την τελευταία στιγμή να πιστέψει ότι ο Χίτλερ θα επιτεθεί.
Για αρκετές ημέρες μοιάζει αποσβολωμένος από την έκταση της καταστροφής.
Όμως η Σοβιετική Ένωση διαθέτει δύο όπλα που οι Γερμανοί έχουν υποτιμήσει δραματικά.
Το πρώτο είναι το μέγεθός της. Το δεύτερο είναι η ικανότητά της να απορροφά απώλειες που θα είχαν καταστρέψει οποιαδήποτε άλλη χώρα.
Καθώς οι Γερμανοί προελαύνουν, οι Σοβιετικοί υποχωρούν βαθύτερα στην ενδοχώρα, μεταφέροντας εργοστάσια, προσωπικό και παραγωγή χιλιάδες χιλιόμετρα ανατολικά.
Ο πόλεμος που ο Χίτλερ σχεδίαζε να τελειώσει γρήγορα αρχίζει να μετατρέπεται σε πόλεμο φθοράς.
Ο στρατηγός που δεν φορούσε στολή
Τον Οκτώβριο του 1941 οι γερμανικές δυνάμεις βρίσκονται κοντά στη Μόσχα.
Σε ορισμένα σημεία, οι στρατιώτες μπορούν να διακρίνουν τα φώτα της σοβιετικής πρωτεύουσας. Τότε εμφανίζεται ο αντίπαλος που δεν είχε υπολογιστεί επαρκώς.
Ο ρωσικός χειμώνας. Οι θερμοκρασίες καταρρέουν. Τα λιπαντικά παγώνουν. Οι κινητήρες δυσκολεύονται να λειτουργήσουν. Οι γραμμές ανεφοδιασμού εκτείνονται σε τεράστιες αποστάσεις.
Οι στρατιώτες που είχαν προετοιμαστεί για μια σύντομη καλοκαιρινή εκστρατεία βρίσκονται αντιμέτωποι με συνθήκες που ξεπερνούν κάθε πρόβλεψη.
Η προέλαση σταματά. Και όταν σταματά, η πρωτοβουλία αρχίζει να αλλάζει χέρια.
Το λάθος που κόστισε μια αυτοκρατορία
Η Μπαρμπαρόσα δεν απέτυχε μόνο λόγω του χειμώνα, όπως συχνά λέγεται.
Απέτυχε επειδή βασίστηκε σε μια θεμελιώδη λανθασμένη υπόθεση: ότι η Σοβιετική Ένωση ήταν ένας γίγαντας με πήλινα πόδια που θα κατέρρεε με το πρώτο χτύπημα.
Ο Χίτλερ υποτίμησε την οικονομική δυνατότητα της χώρας, τη δημογραφική της δύναμη, τη βιομηχανική της αντοχή και την αποφασιστικότητα ενός λαού που πολεμούσε πλέον για την ίδια του την επιβίωση.
Η εισβολή άνοιξε ένα μέτωπο που η Γερμανία δεν μπορούσε να κλείσει. Από τη στιγμή που ο πόλεμος μετατράπηκε σε μαραθώνιο, το Τρίτο Ράιχ είχε ήδη αρχίσει να χάνει.
Η ημέρα που κρίθηκε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Όταν οι ιστορικοί αναζητούν το σημείο καμπής του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, πολλοί στρέφουν το βλέμμα τους στην 22α Ιουνίου 1941.
Εκείνο το ξημέρωμα, η ναζιστική Γερμανία βρισκόταν στο απόγειο της ισχύος της. Κανένα κράτος στην Ευρώπη δεν έμοιαζε ικανό να την σταματήσει.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, το Βερολίνο ήταν ερείπια, ο Χίτλερ νεκρός στο καταφύγιό του και η Σοβιετική Ένωση μία από τις δύο υπερδυνάμεις του πλανήτη.
Η μεγαλύτερη εισβολή στην ιστορία δεν κατέστρεψε μόνο εκατομμύρια ζωές.
Κατέστρεψε και την ψευδαίσθηση του αήττητου που είχε χτίσει ο Χίτλερ.
Και γι’ αυτό, για πολλούς ιστορικούς, η 22α Ιουνίου 1941 δεν είναι απλώς η ημέρα που άρχισε η Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα.
Είναι η ημέρα που άρχισε το τέλος του Τρίτου Ράιχ.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
