© Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Η παράσταση «Nora: The Hell’s House» των Κωνσταντίνου Κυριακού και Κατερίνας Μπιλάλη, εμπνευσμένη από το έργο «Νόρα ή Το Κουκλόσπιτο» του Χένρικ Ίψεν, παρουσιάζεται σε δημιουργικό διάλογο με τον «Φάουστ» του Γκαίτε, στη σκηνή του Bios, από την Πέμπτη 5 Μαρτίου [Πειραιώς 84, Γκάζι].
Πρόκειται για μια σύγχρονη θεατρική ανασυγγραφή που φέρνει σε συνομιλία δύο εμβληματικά έργα της ευρωπαϊκής δραματουργίας, όχι σε επίπεδο πλοκής, αλλά σε επίπεδο ερωτημάτων -για την ευθύνη της πράξης, την επιθυμία, το τίμημα της ελευθερίας και τη σύγκρουση με την κοινωνική κανονικότητα.
Η παράσταση διατηρεί τρία πρόσωπα: τη Νόρα, τον Τόρβαλντ και τον Κρόγκσταντ. Το γνώριμο αστικό σαλόνι του «Κουκλόσπιτου» μετατρέπεται σε πεδίο φιλοσοφικής σύγκρουσης, όπου η σταθερότητα αντιπαρατίθεται με την ανάγκη για αλλαγή.
Το «Nora: The Hell’s House» είναι μια παράσταση για την ανάγκη να κινηθούμε, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν εγγυήσεις. Μια αφορμή για να αναμετρηθούμε με τον φόβο και τα δεσμά της πατριαρχίας.
Ο Κωνσταντίνος Κυριακού σκηνοθετεί και ερμηνεύει τον Τόρβαλντ, προσεγγίζοντας τον ρόλο όχι ως στερεοτυπικό «αντίπαλο», αλλά ως έναν άνθρωπο βαθιά δεμένο με την ανάγκη για έλεγχο και ασφάλεια. Μέσα από μια σύνθετη διαδρομή, φωτίζει τις ρωγμές της πατριαρχικής εξουσίας και τον φόβο απέναντι στη γυναικεία πράξη και αλλαγή, ανοίγοντας ουσιαστικό διάλογο με το σήμερα.
Μιλήσαμε μαζί του.
Έχετε γράψει ξανά, με μια νέα ματιά, δύο εμβληματικά έργα της ευρωπαϊκής δραματουργίας· παράλληλα, σκηνοθετείτε την παράσταση και υποδύεστε τον Τόρβαλντ -έναν πολύ σημαντικά χαρακτήρα. Τι σας γεμίζει περισσότερο σε αυτή τη διαδικασία και ποιο είναι το περισσότερο δύσκολο;
«Αρχικά να ξεκαθαρίσω ότι το έργο “Nora: The Hell’s House” δεν αντιμετωπίζει ούτε “Το Κουκλόσπιτο” του Ίψεν ούτε τον “Φάουστ” του Γκαίτε ως κλειστά, ιστορικά κείμενα, αλλά ως ζωντανές δεξαμενές σκέψης, ικανές να συνομιλήσουν με το παρόν. Η δραματουργία δεν επιδιώκει μια απλή διασκευή, με την κλασική έννοια, αλλά μια πρωτότυπη θεατρική συνάντηση δύο παραδειγμάτων: του ιψενικού ρεαλισμού -όπου η κοινωνία λειτουργεί ως μηχανισμός πειθάρχησης, και του φαουστικού μύθου -όπου ο άνθρωπος συγκρούεται με τα όρια της ύπαρξής του.
Όσον αφορά στο ερώτημα του τί ήταν πιο δύσκολο για εμένα, στην προκειμένη παράσταση, ομολογουμένως ήταν η σύζευξη αυτών των εμβληματικών έργων, από τη συνάντηση των οποίων προέκυψε ένα νέο υβριδικό θεατρικό έργο. Ενώ, αναφορικά με το τί με γεμίζει περισσότερο σε αυτήν τη διαδικασία, αυτό είναι η συνύπαρξη και η συνδημιουργία αυτών των τριών στοιχείων, όπου εκεί έχω σημαντική συνοδοιπόρισσά μου την Κατερίνα Μπιλάλη».
Σκηνοθετείτε και ερμηνεύετε τον Τόρβαλντ να «εκπροσωπεί μια ηθική ακινησίας και προσκόλλησης στην τάξη πραγμάτων της πατριαρχικής κοινωνίας». Πώς εκφράζεται αυτή η «ακινησία» στη σκηνή;
«Η “ακινησία” εκφράζεται με την προσκόλληση στις απαρχαιωμένες πατερναλιστικές απόψεις που εκπροσωπεί διά του λόγου του και των πράξεών του ο Τόρβαλντ, ως αντιπροσωπευτικό αρσενικό δείγμα του αφομοιωμένου πατριαρχισμού. Η “ακινησία” του είναι η αμετακίνητη και αδιάλλακτη στάση του, υπερασπιζόμενος πατριαρχικές αντιλήψεις περί ανδρικής “ανωτερότητας” έναντι του γυναικείου φύλου, στηριζόμενος σε πατριαρχικά μοτίβα από την αρχαία ελληνική φιλοσοφία έως τα ιερά κείμενα των μεγάλων μονοθεϊστικών θρησκειών, όπου η κοινωνική ιεράρχηση των φύλων παρουσιάστηκε συχνά ως φυσική, θεϊκά καθορισμένη ή ηθικά αναγκαία».
Πιστεύετε ότι ο Τόρβαλντ έχει επίγνωση της πατριαρχικής δομής, μέσα στην οποία λειτουργεί και ακινητοποιεί τη Νόρα;
«Είναι απολύτως συνειδητοποιημένος, αλλά και βολεμένος, με αυτήν τη πατριαρχική δομή, μέσα στην οποία απονεκρώνει και “βαλσαμώνει” τη Νόρα. Για αυτό και επαναστατεί ο “ανδρισμός” του, όταν μαθαίνει πως η Νόρα έπραξε και “κινήθηκε” δίχως την έγκρισή του, αλλά κυρίως εν αγνοία του. Όταν γίνεται γνώστης της πράξεως της Νόρας, λέει και ξαναλέει –εν εξάλλω– ότι η Νόρα έχει χάσει τα λογικά της, ότι είναι τρελή· εν ολίγοις χρησιμοποιεί την ψυχιατρική, η οποία ιστορικά λειτούργησε ως θεσμικός σύμμαχος της πατριαρχίας».
Τι φοβάται περισσότερο ο ήρωας που υποδύεστε;
«Ζώντας μέσα σε έναν κόσμο που φοβάται την επιθυμία και εξιδανικεύει τη σταθερότητα, ο Τόρβαλντ είναι ο άνθρωπος που δεν φοβάται τόσο την αλήθεια, όσο την αλλαγή που αυτή επιφέρει. Και παραθέτοντας μία φράση από το έργο, ο Τόρβαλντ ανερυθρίαστα ομολογεί: “Δεν φοβάμαι τη Νόρα. Φοβάμαι αυτό που φέρνει μαζί της: την ιδέα ότι μπορεί κάποιος να πράξει χωρίς άδεια. Χωρίς εγγύηση”».
Και, το πλέον σημαντικό· ποιο είναι το τίμημα που πληρώνει ο ίδιος;
«Στο ιψενικό σύμπαν, ο Τόρβαλντ πληρώνει ως τίμημα το γεγονός ότι χάνει το “κουκλάκι” του, το “πουλάκι” που έχει κλείσει στο κλουβί, για να του κελαηδάει και να του χορεύει. Στον φαουστικό κόσμο του Γκαίτε, ο ήρωάς του καταδικάστηκε τη στιγμή που θέλησε να παγώσει το παρόν. Στον δικό μας χωροχρόνο, ο δικός μας Τόρβαλντ είναι εκείνος που θα έλεγε από την αρχή “στάσου, στιγμή”, χωρίς να αντιλαμβάνεται το κόστος αυτής της επιθυμίας· γι’ αυτό και η τραγωδία του δεν είναι η απώλεια της Νόρας, αλλά η αδυναμία του να κινηθεί μαζί της. Ωστόσο, μιας και επιλογή μας ήταν να μην τελειώσει το έργο με το κλείσιμο της πόρτας, ως συνειδητή απόρριψη μιας αναγνωστικής παράδοσης που αντιμετώπισε τη χειραφέτηση ως μεμονωμένη πράξη ηρωισμού, το κοινό που θα δει την παράστασή μας θα κρίνει και θα διαπιστώσει από μόνο του ποιο είναι το τίμημα που πληρώνει ο ήρωας που υποδύομαι· και τι επιπτώσεις έχει, τελικά, αυτό το τίμημα».
Ως γνώστης του χώρου, ποιες θεωρείτε είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Θέατρο αυτήν την περίοδο -τόσο καλλιτεχνικά όσο και πρακτικά;
«Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Θέατρο σήμερα, είναι όλα αυτά που το κάνουν πιο δημιουργικό, πιο εμπνευσμένο, πιο ελισσόμενο και εξελισσόμενο. Αναφέρομαι στην πολυποικιλότητα, την πολυπολιτισμικότητα, την πολυφωνία. Είναι πολύ υγιές να υπάρχουν όλα αυτά, γιατί μέσα από αυτά θα γεννηθεί και θα αναγεννηθεί η Τέχνη του Θεάτρου».
Ταυτότητα παράστασης
«Nora: The Hell’s House»
Εμπνευσμένο από το έργο «Νόρα ή Το Κουκλόσπιτο» του Χένρικ Ίψεν
Συντελεστές
Ανασυγγραφή – Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Κυριακού
Καλλιτεχνική Επιμέλεια: Κατερίνα Μπιλάλη
Σκηνικά – Κοστούμια: Κατερίνα Τσακότα
Σχεδιασμός φωτισμών: Λέων Εσκενάζη
Χορογραφίες – Κινησιογραφία: Κάλλια Θεοδοσιάδη
Μουσική επιμέλεια: Κωνσταντίνος Κυριακού
Βοηθός σκηνοθέτη: Κάλλια Θεοδοσιάδη
Φωτογραφίες: Φανή Τουμπουλίδου
Video: Νικήτας Χάσκας
Σχεδιασμός αφίσας: Πένια Παππά – [βιβλιοτεχνία]
Επικοινωνία – Προβολή: Βάσω Σωτηρίου – We Will
Παραγωγή: «THEARTES» Α.Μ.Κ.Ε.
Διανομή:
Κατερίνα Μπιλάλη (Νόρα)
Κωνσταντίνος Κυριακού (Τόρβαλντ)
Γιώργος Κασαπάκης (Κρόγκσταντ)
Πότε: Από Πέμπτη 5 Μαρτίου έως Κυριακή 5 Απριλίου
Ημέρες και ώρες: Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 21:00 και Κυριακή στις 19:00
Εισιτήρια: 18€ (γενική είσοδος), 12€ (μειωμένο), 8€ (ατέλειες ηθοποιών, σκηνοθετών) Προπώληση εισιτηρίων: https://bios.gr/bios/tickets
Διάρκεια: 85΄ (χωρίς διάλειμμα)
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
