Στα 454 δις. ευρώ αναμένεται να φτάσουν οι ευρωπαϊκές συνολικές αμυντικές δαπάνες το 2026, σύμφωνα με την έκθεση του European Defence Agency (EDA) σημειώνοντας αύξηση 9% σε πραγματικούς όρους σε σύγκριση με το 2025, ισοδυναμώντας με το 2,4% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ.
Συνολικά, 24 κράτη-μέλη αύξησαν τις αμυντικές τους δαπάνες σε πραγματικούς όρους το 2025, αριθμός παρόμοιος με το 2024, εκ των οποίων 15 κράτη-μέλη αύξησαν τις αμυντικές τους δαπάνες κατά περισσότερο από 10% μεταξύ 2024 και 2025.
Με βάση τα στοιχεία του ΕDΑ για το 2026 την πεντάδα των χωρών με τις μεγαλύτερες αμυντικές δαπάνες αποτελούν οι Εσθονία, Λιθουανία, Πολωνία, Λετονία και Ελλάδα. Ακολουθούν οι Σουηδία, Φινλανδία, Ρουμανία, Γαλλία και Κύπρος.
Σε αυτές τις δαπάνες περιλαμβάνονται οι δαπάνες προσωπικού, οι αμυντικές επενδύσεις (εξοπλιστικές προμήθειες, επενδύσεις για έρευνα-ανάπτυξη και καινοτομία), οι δαπάνες για εγκαταστάσεις-υποδομές, οι δαπάνες για επιχειρήσεις-συντηρήσεις και άλλα.
Όπως τονίζει ο André Denk, Διευθύνων Σύμβουλος του EDA, «τα κράτη-μέλη πραγματοποιούν πρωτοφανείς δαπάνες στην άμυνα, που προβλέπεται να φτάσουν τα 547 δισ. ευρώ έως το 2029 με βάση τις τρέχουσες τάσεις».
Σε συνδυασμό με τα χρηματοδοτικά εργαλεία που κινητοποιούνται σε επίπεδο Ε.Ε. στο πλαίσιο του Defence Readiness 2030, «αυτές οι δαπάνες», σύμφωνα με τον κ. Denk, «θα πρέπει να ενισχύσουν την αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης, να επεκτείνουν τη βιομηχανική ικανότητά της και να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά της».
Σε σύγκριση με τις ΗΠΑ η Ευρώπη υστερεί κατά πολύ όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες. Πάντως, παρά την αυξανόμενη παγκόσμια και περιφερειακή αστάθεια, οι αμυντικές δαπάνες άλλων χωρών όπως το Ηνωμένο Βασίλειο (ΗΒ), ο Καναδάς, η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία και η Ινδία, παρέμειναν συγκριτικά σταθερές.
Εξοπλισμοί, συνεργατικές προμήθειες και dual use αμυντική τεχνολογία
Oι αμυντικές επενδύσεις συνεχίζουν να αυξάνονται σε πραγματικούς όρους και ως ποσοστό των συνολικών αμυντικών δαπανών. Οι συνολικές αμυντικές επενδύσεις, που περιλαμβάνουν τόσο την προμήθεια αμυντικού εξοπλισμού όσο και την έρευνα και ανάπτυξη στον τομέα της άμυνας, έφτασαν τα 134 δισ. ευρώ το 2025, αντιπροσωπεύοντας πραγματική αύξηση 23% από το 2024, μετά από αύξηση 42% μεταξύ 2023 και 2024.
Όσον αφορά το 2026, οι αμυντικές επενδύσεις προβλέπεται να αυξηθούν στα 163 δισ. ευρώ, σημειώνοντας περαιτέρω αύξηση 23%. Η προμήθεια εξοπλισμού συνεχίζει να απορροφά το μεγαλύτερο μερίδιο των ευρωπαϊκών αμυντικών επενδύσεων και ανήλθαν σε 115 δισ. ευρώ το 2025, αυξημένες κατά 26% σε σχέση με το 2024, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 85% όλων των αμυντικών επενδύσεων.
Το ποσοστό αυτό αναμένεται να φτάσει στο 87% το 2026.
Από την άλλη πλευρά οι επενδύσεις σε αμυντική Έρευνα, Ανάπτυξη και Καινοτομία εξακολουθούν να υστερούν στην Ε.Ε. ενισχύοντας το χάσμα μεταξύ των βραχυπρόθεσμων προμηθειών και της μακροπρόθεσμης καινοτομίας. Επιπλέον, παραμένουν συγκεντρωμένες σε έναν μικρό αριθμό κρατών-μελών, γεγονός που υπογραμμίζει την άνιση κατανομή τους.
Όσον αφορά τις συνεργατικές προμήθειες στο πλαίσιο της Ε.Ε. το 2025 έφτασαν στο 24% των δαπανών για αμυντικό εξοπλισμό, γεγονός που δείχνει πως παρά τη συνεχή πολιτική έμφαση, οι συνεργατικές δημόσιες συμβάσεις παραμένουν περιορισμένες και άνισες μεταξύ των κρατών μελών.
Προκειμένου να βελτιωθεί αυτός ο δείκτης, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIP), η Ε.Ε. έχει εισαγάγει Ευρωπαϊκά Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος στον τομέα της Άμυνας (EDPCIs) ως μέσο υποστήριξης της συνεργατικής ανάπτυξης δυνατοτήτων σε τομείς που επιδεικνύουν σαφή προστιθέμενη αξία για το σύνολο της Ε.Ε., παρέχοντας κίνητρα για τη βιομηχανική συνεργασία.
Η έκθεση πάντως επισημαίνει πως τα κράτη-μέλη έχουν δείξει σαφές και αυξανόμενο ενδιαφέρον για την αξιοποίηση εργαλείων χρηματοδότησης διπλής χρήσης (dual use) και πολιτικο-στρατιωτικών εργαλείων για την υποστήριξη αμυντικών δυνατοτήτων, ιδίως σε τομείς όπως το διάστημα, ο κυβερνοχώρος, η τεχνητή νοημοσύνη και η βιομηχανική ανάπτυξη, όπου οι πολιτικές και αμυντικές επενδύσεις αλληλο-ενισχύονται.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
