Η εκτός σχεδίου εγκατάσταση βιομηχανικών μονάδων εξακολουθεί να αποτελεί τον κανόνα στην Ελλάδα, παρά την προσπάθεια ανάπτυξης οργανωμένων βιομηχανικών υποδοχέων.
Τη διαπίστωση αυτή καταγράφει το σχέδιο της Κοινής Υπουργικής Απόφασης (KYA) για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Βιομηχανίας και Εφοδιαστικής Αλυσίδας, που τέθηκε χθες σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) και το οποίο προτείνει αλλαγές στους όρους δόμησης και σειρά παρεμβάσεων με στόχο να ενισχυθεί η εγκατάσταση επιχειρήσεων σε οργανωμένες περιοχές.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να καθορίσει τη χωρική οργάνωση της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας με ορίζοντα το 2040, ενώ για πρώτη φορά οι δύο δραστηριότητες εντάσσονται στο ίδιο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο.
Η αφετηρία του σχεδιασμού είναι η ιδιαίτερα συγκεντρωμένη εικόνα της ελληνικής μεταποίησης. Σύμφωνα με την ΚΥΑ, τέσσερις Περιφέρειες – Αττική, Κεντρική Μακεδονία, Στερεά Ελλάδα και Θεσσαλία – συγκεντρώνουν το 76,1% της μεταποιητικής απασχόλησης της χώρας, ενώ ο άξονας Πάτρα – Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Καβάλα εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό κορμό της βιομηχανικής δραστηριότητας.
Τέσσερις κατηγορίες
Με βάση τα χαρακτηριστικά και τις προοπτικές κάθε περιοχής, το εθνικό πρότυπο χωροταξικής οργάνωσης διακρίνει τέσσερις κατηγορίες. Η πρώτη αφορά τις περιοχές εντατικοποίησης, δηλαδή περιοχές με ισχυρή βιομηχανική βάση, υποδομές και συγκριτικά πλεονεκτήματα που μπορούν να στηρίξουν περαιτέρω ανάπτυξη. Η δεύτερη αφορά τις περιοχές επέκτασης, όπου διαμορφώνονται νέες δυνατότητες ανάπτυξης της βιομηχανίας είτε μέσω του σχεδιασμού είτε λόγω ευρύτερων οικονομικών εξελίξεων.
Στις περιοχές ποιοτικής αναδιάρθρωσης η κατεύθυνση πολιτικής είναι η αναβάθμιση της παραγωγικής βάσης και η αντιμετώπιση διαρθρωτικών αδυναμιών της ελληνικής βιομηχανίας. Αντίστοιχα, οι περιοχές στήριξης αφορούν βιομηχανικές ζώνες παραδοσιακού χαρακτήρα που δέχονται πιέσεις, με στόχο την ήπια και σταδιακή προσαρμογή τους και την αποφυγή φαινομένων ταχείας αποβιομηχάνισης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στις μητροπολιτικές περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, οι οποίες συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγικής δραστηριότητας της χώρας. Για τις περιοχές αυτές προβλέπεται προσέλκυση μονάδων υψηλότερης τεχνολογίας και στρατηγικού χαρακτήρα, εκσυγχρονισμός υφιστάμενων δραστηριοτήτων, εξυγίανση άτυπων βιομηχανικών συγκεντρώσεων και ανάπτυξη νέων Επιχειρηματικών Πάρκων.
Ξεχωριστό κεφάλαιο αφιερώνεται στην εφοδιαστική αλυσίδα, η οποία δεν αποτελούσε αντικείμενο ειδικής ρύθμισης στο προηγούμενο χωροταξικό πλαίσιο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΚΥΑ, ο κλάδος αντιπροσωπεύει περισσότερο από 7% της προστιθέμενης αξίας της οικονομίας και περίπου 5% της απασχόλησης, ενώ συνδέεται άμεσα με τη λειτουργία των μεγάλων λιμένων της χώρας και τη διακίνηση διεθνών φορτίων.
Το σχέδιο δίνει έμφαση στην ανάπτυξη δραστηριοτήτων εφοδιαστικής με διεθνή προσανατολισμό, στην ενίσχυση δραστηριοτήτων προστιθέμενης αξίας και στην αποτελεσματικότερη οργάνωση της εσωτερικής αγοράς, ιδιαίτερα σε περιοχές αγροτικής παραγωγής, σε νησιωτικές περιοχές και στα μεγάλα αστικά και μητροπολιτικά κέντρα.
Κεντρικό ζήτημα παραμένει η εκτός σχεδίου δόμηση. Όπως αναφέρεται στην ΚΥΑ, η μεμονωμένη χωροθέτηση βιομηχανικών μονάδων εκτός οργανωμένων υποδοχέων εξακολουθεί να αποτελεί τη συνήθη πρακτική, ακόμη και σε περιοχές όπου έχουν προβλεφθεί χρήσεις βιομηχανίας ή εφοδιαστικής. Η κατάσταση αυτή ευνοείται και από το χαμηλότερο κόστος εγκατάστασης σε σχέση με τους οργανωμένους υποδοχείς.
Τι προτείνεται
Για τον λόγο αυτό προτείνονται αλλαγές στους όρους εκτός σχεδίου δόμησης και εγκατάστασης, καθώς και μέτρα ενίσχυσης της εγκατάστασης επιχειρήσεων σε οργανωμένες περιοχές υποδοχής δραστηριοτήτων.
Παράλληλα, εισάγεται ως κατεύθυνση η δημιουργία υποδοχέων βιομηχανίας ή και εφοδιαστικής ενδιάμεσου βαθμού οργάνωσης για περιοχές που δεν διαθέτουν οργανωμένους υποδοχείς αλλά εμφανίζουν συγκέντρωση παραγωγικών ή αποθηκευτικών δραστηριοτήτων.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
