Τoυ Βασίλη Κορκίδη, προέδρου Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς
ΈΝΑΣ πόλεμος διάρκειας έξι μηνών στον Περσικό Κόλπο δεν αποτελεί πλέον ένα βραχυχρόνιο γεωπολιτικό επεισόδιο, αλλά μια νέα οικονομική πραγματικότητα.
Όσο περισσότερο διαρκεί η σύγκρουση τόσο περισσότερο μετατρέπεται σε κρίση εφοδιαστικών αλυσίδων, μεταφορών, πληθωρισμού και επενδύσεων και όχι μόνο αγορών ενέργειας.
Η παρατεταμένη στρατιωτική ένταση στα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με τις επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και την επιδείνωση της ασφάλειας στη Μέση Ανατολή, έχει ήδη αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το παγκόσμιο εμπόριο. Διεθνείς οργανισμοί επισημαίνουν ότι οι επιπτώσεις εκτείνονται πολύ πέρα από την ενέργεια, επηρεάζοντας τη ναυτιλία, τις αλυσίδες παραγωγής και το κόστος μεταφοράς διεθνώς.
ΑΠΟ ΤΗΝ ενεργειακή κρίση περάσαμε πλέον στην κρίση του εμπορίου. Στην αρχή μιας σύγκρουσης οι αγορές αντιδρούν κυρίως στις τιμές του πετρελαίου.
Έπειτα από έξι μήνες, όμως, το πρόβλημα μεταφέρεται στο ίδιο το εμπόριο. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τη σημαντικότερη θαλάσσια ενεργειακή δίοδο του κόσμου. Από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου, καθώς και χημικών προϊόντων, λιπασμάτων και πετροχημικών πρώτων υλών.
Η παρατεταμένη διαταραχή των διελεύσεων έχει μειώσει σημαντικά τη ναυτιλιακή δραστηριότητα και έχει αυξήσει δραματικά το κόστος μεταφοράς και ασφάλισης, με αποτέλεσμα να αυξάνεται και το κόστος παραγωγής σχεδόν σε κάθε κλάδο της οικονομίας.
Η ΝΑΥΤΙΛΙΑ λειτουργεί πλέον σε συνθήκες πολέμου. Έξι μήνες μετά την έναρξη της κρίσης, η ναυτιλία δεν αντιμετωπίζει πλέον ένα προσωρινό πρόβλημα, αλλά ένα νέο επιχειρησιακό περιβάλλον. Οι πλοιοκτήτες καλούνται να αποφασίσουν εάν θα διέλθουν από περιοχές υψηλού κινδύνου ή θα ακολουθήσουν πολύ μεγαλύτερες διαδρομές γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας.
Αυτό συνεπάγεται σημαντικά υψηλότερα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, αύξηση του κόστους καυσίμων, μεγαλύτερους χρόνους παράδοσης, περιορισμό της διαθεσιμότητας πλοίων, αυξημένες καθυστερήσεις στα λιμάνια.
Η μείωση των διελεύσεων από τα Στενά του Ορμούζ και οι παράλληλες απειλές στην Ερυθρά Θάλασσα καταδεικνύουν ότι η αβεβαιότητα έχει πλέον μετατραπεί σε διαρθρωτικό παράγοντα του διεθνούς εμπορίου.
ΟΙ ΠΛΗΘΩΡΙΣΤΙΚΕΣ πιέσεις επιστρέφουν, αφού στους έξι μήνες πολέμου η άνοδος του ενεργειακού κόστους μεταφέρεται σταδιακά σε όλα σχεδόν τα προϊόντα.
ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ακριβαίνουν. Οι πρώτες ύλες γίνονται ακριβότερες. Η βιομηχανική παραγωγή επιβαρύνεται. Τα τρόφιμα επηρεάζονται μέσω του αυξημένου κόστους λιπασμάτων, μεταφορών και συσκευασίας.
Οι κεντρικές τράπεζες βρίσκονται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: να αντιμετωπίσουν τον πληθωρισμό ή να στηρίξουν την οικονομική ανάπτυξη.
Η ΕΥΡΩΠΗ παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη. Παρά τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να εξαρτάται από τις εισαγωγές ενέργειας και πρώτων υλών μέσω θαλάσσιων διαδρομών.
Μια παρατεταμένη κρίση οδηγεί σε υψηλότερο ενεργειακό κόστος, χαμηλότερη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, επιβράδυνση των εξαγωγών, αναβολή επενδύσεων, επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών.
Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα περιβάλλον αυξημένης μεταβλητότητας, όπου ο σχεδιασμός γίνεται ολοένα και πιο δύσκολος.
ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ στην ελληνική οικονομία απαιτούν εγρήγορση. Η Ελλάδα, ως μία από τις πλέον εξωστρεφείς οικονομίες της Μεσογείου και ταυτόχρονα κορυφαία ναυτιλιακή δύναμη, επηρεάζεται σε πολλαπλά επίπεδα.
Από τη μια πλευρά οι ελληνικές ναυτιλιακές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν υψηλότερο επιχειρησιακό κίνδυνο, αλλά και αυξημένες ναυλαγορές σε ορισμένες κατηγορίες πλοίων.
Από την άλλη, όμως, η εφοδιαστική αλυσίδα επιβαρύνεται υπέρμετρα. Το αυξημένο ενεργειακό κόστος επηρεάζει τη βιομηχανία. Οι μεταφορές γίνονται ακριβότερες. Οι εισαγωγές πρώτων υλών καθυστερούν. Το λιανεμπόριο αντιμετωπίζει νέο κύμα ανατιμήσεων. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δυσκολεύονται να απορροφήσουν τις συνεχείς αυξήσεις κόστους, ενώ οι καταναλωτές περιορίζουν σταδιακά τη ζήτηση.
Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ στη χώρα μας κινείται από την ακτοπλοΐα και τις αερομεταφορές. Ένας πόλεμος διάρκειας έξι μηνών αυξάνει σημαντικά και το κόστος των αερομεταφορών, αλλά
και της ακτοπλοΐας μας.
Οι αεροπορικές εταιρείες πραγματοποιούν μεγαλύτερες παρακάμψεις, καταναλώνουν περισσότερο καύσιμο και επιβαρύνονται από υψηλότερα ασφάλιστρα.
Εφόσον η κρίση επεκταθεί χρονικά οι αυξήσεις στα αεροπορικά και ακτοπλοϊκά εισιτήρια είναι σχεδόν αναπόφευκτες, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τη ζήτηση στον τουρισμό, ιδιαίτερα κατά τη χειμερινή περίοδο.
Η ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ αβεβαιότητα γίνεται οικονομικός παράγοντας. Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό ενός εξαμήνου πολέμου είναι ότι αλλάζει η συμπεριφορά των επιχειρήσεων.
Οι εταιρείες αυξάνουν τα αποθέματα, διαφοροποιούν τους προμηθευτές, επανεξετάζουν τις αλυσίδες εφοδιασμού, μεταφέρουν μέρος της παραγωγής πιο κοντά στις αγορές κατανάλωσης, περιορίζουν τις επενδύσεις υψηλού κινδύνου.
Έτσι, η γεωπολιτική μετατρέπεται πλέον σε βασικό παράγοντα επιχειρηματικού σχεδιασμού.
ΔΥΣΚΟΛΑ μπορεί να πει κάποιος τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα για να αντιμετωπίσει τη νέα πραγματικότητα, που όμως απαιτεί ενεργητική στρατηγική.
Η χώρα μας οφείλει να ενισχύσει την ενεργειακή της ασφάλεια, να αξιοποιήσει τις υποδομές LNG και τους λιμένες της ως περιφερειακούς κόμβους, να επιταχύνει τις επενδύσεις στις μεταφορές και στα logistics και να στηρίξει τις εξαγωγικές επιχειρήσεις απέναντι στο αυξημένο κόστος.
Παράλληλα, απαιτούνται μέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, καθώς και πολιτικές που θα διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής παραγωγής.
ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ είναι πως έξι μήνες πολέμου στον Περσικό Κόλπο δεν σημαίνουν απλώς ακριβότερο πετρέλαιο. Σημαίνουν μια νέα εποχή αβεβαιότητας για το διεθνές εμπόριο, τη ναυτιλία και τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Οι επιπτώσεις επεκτείνονται από τις τιμές της ενέργειας έως τον πληθωρισμό, τις επενδύσεις, την κατανάλωση και την ανάπτυξη.
Για την Ελλάδα η πρόκληση είναι διττή. Ως παγκόσμια ναυτιλιακή δύναμη μπορεί να αξιοποιήσει τις νέες συνθήκες, αλλά ως οικονομία που εξαρτάται από τις εισαγωγές ενέργειας και τις διεθνείς εμπορευματικές ροές οφείλει να προετοιμαστεί για ένα περιβάλλον μεγαλύτερου κόστους.
Η ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων, η διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας αποτελούν πλέον όχι μόνο οικονομική επιλογή, αλλά εθνική αναγκαιότητα.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
