ΠΟΝΤΟΣ

«Έχετε διαθέσιμες δυνάμεις;» ρώτησε ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Λόιντ Τζορτζ τον Ελευθέριο Βενιζέλο. «Έχουμε. Για ποιο σκοπό;» απάντησε ο Έλληνας πρωθυπουργός. «Ο πρόεδρος Γούντροου Ουίλσον, ο Ζορζ Κλεμανσό και εγώ…

Ο Ιγνάτιος Ορφανίδης γεννήθηκε στον οικισμό Αϊ-Έννες (Άγιος Ιωάννης, Αϊ-Γιάννες, Άγιαννα), που εκκλησιαστικά υπαγόταν στη μητρόπολη Χαλδίας και Χερροιάνων. Αριθμούσε 47-50 οικογένειες Ελλήνων, περίπου 200 άτομα, και 4 οικογένειες Τούρκων…

Η Τσάλκα είναι μια περιοχή της Γεωργίας όπου οι πρώτοι Έλληνες άρχισαν να καταφθάνουν από τον Ανατολικό Πόντο το 1829. Στην περιοχή αυτή ίδρυσαν ακμαία χωριά, τα οποία εξελίχθηκαν σε…

Η Πολύμνια Παναγιωτίδου υπήρξε μια πρωτοπόρος μορφή για την ελληνική κοινωνία: ήταν η πρώτη Ελληνίδα φαρμακοποιός αλλά και η πρώτη γυναίκα ιδιοκτήτρια φαρμακείου στην Ελλάδα. Παρ’ όλα αυτά, το όνομά…

Η Τραπεζούντα υπήρξε για αιώνες μία από τις σημαντικότερες πόλεις του ελληνισμού στον Εύξεινο Πόντο. Χτισμένη σε στρατηγική θέση στις ακτές, αποτέλεσε σημαντικό εμπορικό και πολιτισμικό κέντρο, ενώ η ιστορία…

Ελάχιστα γνωστές σήμερα στον κόσμο της ναυτιλίας και του εφοπλισμού, οι οικογένειες Αρβανιτίδη και Σιδερίδη υπήρξαν από τους πιο σημαντικούς εξαγωγείς πετρελαίου από το λιμάνι του Βατούμ στον Καύκασο στη…

Ιστορικό πρόσωπο ή προϊόν μυθοπλασίας, η Ελένη Καντακουζηνή είναι καταγεγραμμένη στη συλλογική συνείδηση ως η τελευταία αυτοκράτειρα της Τραπεζούντας. Δεύτερη σύζυγος του Δαβίδ Μεγαλοκομνηνού, απέκτησε μαζί του πέντε παιδιά: τον…

Στα βουνά της Πάφρας, στις αρχές του 20ού αιώνα, δεν πολεμούσαν μόνο άνδρες. Δίπλα στους Πόντιους αντάρτες που αντιστέκονταν στους διωγμούς και στις σφαγές, υπήρχαν και γυναίκες που πήραν το…

Το Αζερμπαϊτζάν είναι μια χώρα του Καυκάσου, η οποία βρέχεται από την Κασπία Θάλασσα και εκτείνεται σε 86.600 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Ο πληθυσμός της ανέρχεται σε 10.241.722 κατοίκους, εκ των οποίων…

Δυο κουβέντες από τον Βέβαιαν, το αθάνατο δημιούργημα του Φίλωνα Κτενίδη, ίσως εξηγούν με τον πιο απλό τρόπο ένα από τα πιο σοβαρά ερωτήματα που μπορεί κανείς να θέσει έως…

Στις 5 Μαρτίου 1919, μέσα στο σύνθετο διπλωματικό τοπίο που διαμορφωνόταν μετά το τέλος του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου, η Εθνοσυνέλευση του Πόντου που είχε συγκληθεί στο Βατούμ επικύρωνε μια σημαντική…

Η Ελισάβετ Ξυροστηλίδου γεννήθηκε στα Σίλατα, 19,5 χλμ. νότια της Νεάπολης και 76 χλμ. νοτιοδυτικά της Καισάρειας. Οι κάτοικοί τους τη στιγμή της Ανταλλαγής ήταν Έλληνες ελληνόφωνοι, 164 οικογένειες, οι…

Θεματική εκδήλωση για τον μέγα εθνικό ευεργέτη Ιωάννη Βαρβάκη διοργάνωσε, πριν από μερικές εβδομάδες, ο δραστήριος ομογενειακός σύλλογος Ελληνική Εθνικοπολιτιστική Αυτόνομη Κοινότητα «Ρωμιοσύνη» στο Κρασνοντάρ. Στην εκδήλωση με τίτλο Από…

Στις 3 Μαρτίου 1966 ανακοινώνεται η απέλαση και του τελευταίου Έλληνα υπηκόου κατοίκου Κωνσταντινούπολης, με εξαίρεση περίπου 1.500 άτομα που παρέμειναν για ειδικούς λόγους αλλά με καθεστώς αλλοδαπού. Η ημερομηνία…

Για τους Έλληνες της καταρρέουσας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που ζούσαν στον Ανατολικό Πόντο και στην Υπερκαυκασία –κυρίως στις περιοχές Καρς και Αρνταχάν– ο Μάρτιος του 1918 δεν ήταν απλώς μια ημερομηνία…

Μετά την υπογραφή της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάννης και της προηγηθείσας Σύμβασης για την υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών, περίπου 1.500.000 ελληνορθόδοξοι πρόσφυγες απέκτησαν την ελληνική ιθαγένεια. Η Ελλάδα κλήθηκε να ανταποκριθεί…

Η χειμωνιάτικη όψη της Μονής της Παναγίας Σουμελά μετατρέπει το ιστορικό μοναστήρι του Πόντου σε ένα εντυπωσιακό φυσικό και αρχιτεκτονικό θέαμα. Οι πρόσφατες χιονοπτώσεις σκέπασαν τους απόκρημνους βράχους και το…

Τελικά πόσοι είναι οι ποντιακοί χοροί; Εδώ έθεσες την ερώτηση του ενός εκατομμυρίου! Όλοι έχουν άποψη και οι απόψεις απέχουν μεταξύ τους όσο η Ανατολή από τη Δύση! Ο καθένας…

Τον Φεβρουάριο του 1918, η ιστορία του Πόντου άλλαξε δραματικά. Όπως καταγράφει ο αρχιμανδρίτης Πανάρετος Τοπαλίδης στο εμβληματικό έργο του Ο Πόντος ανά τους αιώνας (1929), «τον Ιανουάριον, Φεβρουάριον και…

Ταξίδι στον κόσμο της παραδοσιακής μουσικής και του χορού με «ξεναγό» τη λύρα του Πόντου, της Θράκης, της Μακεδονίας και της Κρήτης, υπόσχεται ο Μορφωτικός και Πολιτιστικός Σύλλογος Μικροχωρίου Δράμας…

Ο Θόδωρος Γρηγορίου Κανονίδης (Αργυρούπολη Πόντου 1897 – Μόσχα 1954), γνωστός και ως «Απόλλων», υπήρξε από τις πιο χαρακτηριστικές μορφές της γενιάς των Πόντιων δημιουργών που έδρασαν στις ελληνικές κοινότητες…

Η Καθαρά Δευτέρα στον Πόντο δεν θύμιζε σε τίποτα την ημέρα χαράς και γλεντιού που βιώνουμε σήμερα. Τη μέρα αυτήν όλες οι νοικοκυρές έκαναν γενική καθαριότητα και προετοιμάζονταν για την…

Ένα από τα πιο ξεχωριστά αποκριάτικα δρώμενα της Φθιώτιδας, ο νεομαγνησιώτικος γάμος, συνεχίζει για περισσότερες από τρεις δεκαετίες να ζωντανεύει την ιστορία, τη μνήμη και την παράδοση των κατοίκων της…

Η τέταρτη Κυριακή του Τριωδίου, γνωστή ως Κυριακή της Τυρινής ή Τυροφάγου, είναι αφιερωμένη στη μνήμη της εκδίωξης των πρωτόπλαστων από τον Παράδεισο – σηματοδοτεί το πέρασμα από την αποκριάτικη…

Τον κίνδυνο απέλασης αντιμετωπίζει ο Γιάννης-Βασίλης Γιαϊλαλί, Τούρκος υπήκοος με ποντιακή καταγωγή, μετά την απόρριψη του αιτήματος ασύλου που είχε καταθέσει σε πρώτο βαθμό. Η εξέλιξη προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από…

Τα Τάμαλα (σ.σ. Τάμαλαν ήταν η επίσημη ονομασία) ήταν ένα καθαρά ελληνικό χωριό χωρίς καμμιά τουρκική οικογένεια. Υπαγότανε στην επαρχία των Κοτυώρων (Ορντούς) του νομού Τραπεζούντας. Είχε ένα διτάξιο σχολείο…

Ο Χατζηγεώργιος Στεφανίδης γεννήθηκε στον οικισμό Ομάλα, 4 χλμ. βορειοανατολικά της Αργυρούπολης. Εκκλησιαστικά υπαγόταν στη μητρόπολη Χαλδίας και Χερροιάνων και είχε τέσσερις μαχαλάδες, δύο τουρκικούς και δύο ελληνικούς, με τέσσερις…

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, σε ένα μικρό ελληνικό χωριό της νότιας Ρωσίας, το Μερτσάν (Μερτσάνσκογιε), ένα παιδί 10 ετών άκουγε ιστορίες από τους μεγαλύτερους για την ιστορική διαδρομή…

Το ημερολόγιο γράφει 17 Φεβρουαρίου 1914. Στο Αργυρόκαστρο, και συγκεκριμένα στη θέση Άσμακα έξω από την πόλη, μια σημαία υψώνεται και έτσι ανακηρύσσεται η αυτονομία της Βορείου Ηπείρου – μια…

Έναν αιώνα μετά τη ρωσική κατοχή της Τραπεζούντας, ένα παλιό ζήτημα επιστρέφει απροσδόκητα στο προσκήνιο. Χειρόγραφα, κειμήλια και ιστορικά αντικείμενα που μεταφέρθηκαν τότε εκτός περιοχής επανέρχονται στο επίκεντρο διεκδικήσεων, καθώς…