Skip to main content

Ελευθέριος Κούσης: Ένας λόγιος του Πόντου μέσα στη δίνη του 1918

Η φωτογραφία του Ελευθέριου Κούση και το απόσπασμα του χειρόγραφού του βρίσκονται στη συλλογή της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών (εικ.: Γεωργία Βορύλλα)

Μια ζωή σε διαρκή μετακίνηση, ένα τέλος στην εξορία και μια ανεκτίμητη παρακαταθήκη για την ποντιακή διάλεκτο

Προσθέστε την «Ν» ως προτιμώμενη πηγή στο Google

Τον Φεβρουάριο του 1918, η ιστορία του Πόντου άλλαξε δραματικά. Όπως καταγράφει ο αρχιμανδρίτης Πανάρετος Τοπαλίδης στο εμβληματικό έργο του Ο Πόντος ανά τους αιώνας (1929), «τον Ιανουάριον, Φεβρουάριον και Μάρτιον του έτους 1918, ότε τα ρωσσικά στρατεύματα επαναστατήσαντα εγκατέλιπον τα πάντα και τας καταληφθείσας τουρκικάς επαρχίας […] 85.000 Έλληνες εκ των καταλειφθεισών επαρχιών του Ανατολικού Πόντου έφυγον μετά των Ρώσσων ή εξεδιώχθησαν υπό των προελαυνόντων Τούρκων».

Η υποχώρηση των ρωσικών στρατευμάτων από την Τραπεζούντα δεν ήταν απλώς στρατιωτικό γεγονός. Ήταν η απαρχή ενός νέου ξεριζωμού.

Χιλιάδες Έλληνες εγκατέλειψαν τις εστίες τους, κατευθυνόμενοι προς τη Ρωσία, ενώ άλλοι καταδιώχθηκαν. Ο ίδιος ο Τοπαλίδης υπολογίζει ότι επιπλέον 60.000 Έλληνες της περιφέρειας Καρς εγκατέλειψαν τα σπίτια τους τον Μάρτιο του 1918, καταφεύγοντας αρχικά στη Γεωργία και από εκεί στον Βόρειο Καύκασο και τα παράλια του Εύξεινου Πόντου, «υπό την προστασίαν των εκεί Ελλήνων».

Διαβάστε περισσότερα…

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.