Skip to main content

PONTOS NEWS

Κοινωνία

Αδελφοί Λειχούδη: Οι Κεφαλονίτες μοναχοί που θεμελίωσαν την ανώτατη εκπαίδευση στη Ρωσία

Η ιστορία των αδελφών Λειχούδη μοιάζει με αφήγημα που ξεπερνά τα στενά όρια της εποχής τους. Δύο Κεφαλονίτες, ο Ιωάννης και ο Σπύρος, διέσχισαν θάλασσες και σύνορα, δοκιμάστηκαν από αιχμαλωσίες,…
Κοινωνία

9η Δεκεμβρίου: Πόντιοι, Μικρασιάτες, Αρμένιοι και Ασσύριοι στέλνουν μήνυμα για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας

Στο πλαίσιο της συνεχούς προσπάθειάς τους για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των χριστιανικών πληθυσμών της καθ’ ημάς Ανατολής από τους Νεότουρκους και τους κεμαλιστές εντάσσεται η εκδήλωση που συνδιοργανώνουν,…
Κοινωνία

Αλέξανδρος Μπαλτατζής: Ένας Πόντιος της προσφυγιάς στα θεμέλια του αγροτικού κινήματος

Καθώς οι αγρότες βρίσκονται ξανά στα μπλόκα, ζητώντας βιώσιμο εισόδημα, στήριξη της υπαίθρου και μια προοπτική που δεν θα τους αναγκάζει να εγκαταλείψουν τον τόπο τους, το όνομα του Αλέξανδρου…
Κοινωνία

Φροντιστήριο Τραπεζούντας: O ναός της ελληνικής παιδείας στον Πόντο (Μέρος Β’)

Ο μητροπολίτης Τραπεζούντας Υπέρτιμος και Έξαρχος πάσης Λαζικής Κωνστάντιος Α΄(Καλπαξίδης) υπήρξε μεγάλος αναμορφωτής. Στην μακρόχρονη περίοδο της ποιμαντορίας του από τον Ιούλιο του 1830 έως το 1879 που άφησε την…
Κοινωνία

Φροντιστήριο Τραπεζούντας: Το μεγαλύτερο εκπαιδευτικό ίδρυμα του Πόντου και η περιπέτεια ανέγερσης του εμβληματικού κτηρίου του (Μέρος Α’)

Το μεγαλύτερο εκπαιδευτικό ίδρυμα στον Πόντο ήταν το περιβόητο «Φροντιστήριο της Τραπεζούντας». Αν και πολλές πηγές ανάγουν την ίδρυσή του στη χρονολογία 1682, ο Φίλων Κτενίδης αναφέρει στην Ποντιακή Εστία…
Κοινωνία

Αρτάκη: Στη σκιά του Αγίου Νικολάου, εκεί όπου η πίστη έχτισε την ταυτότητα μιας πόλης

Στη γιορτή του Αγίου Νικολάου, η μνήμη της Αρτάκης αποκτά μια ιδιαίτερη φόρτιση. Γιατί ο Άγιος δεν ήταν απλώς ο προστάτης των θαλασσινών∙ ήταν η καρδιά της πόλης. Εκεί, στη…
Κοινωνία

«Ο Χριστόν και Αε-Σάββας»: Όταν η γυναίκα πήρε για λίγο το πάνω χέρι…

Του Αγίου Σάββα του ηγιασμένου σήμερα και θυμόμαστε μια αστεία ιστορία από το έργο «Παραδόσεις – Θρύλοι Καρς» του Σάββα Π. Παπαδόπουλου που περιλαμβάνεται στο Αρχείον Πόντου της Επιτροπής Ποντιακων…
Κοινωνία

Μαρτυρία Θεοχάρη Αλωνίδη: «Κανένας δε θα γυρίσει ζωντανός. Εγώ τον είδα τον κομήτη. Και θα χυθεί πολύ χριστιανικό αίμα»

Ο Θεοχάρης Αλωνίδης γεννήθηκε στον οικισμό Αλαντζούκ, ο οποίος απείχε περίπου τέσσερις ώρες από τα παράλια του Εύξεινου Πόντου. Εκκλησιαστικά υπαγόταν στη μητρόπολη Νεοκαισάρειας και Ινέου. Ο ελληνικός πληθυσμός του…
Κοινωνία

Τα Νικολοβάρβαρα του Πόντου: «Άε-Βαρβάρα φύσα, άε-Σάββα βρέξαν, άε-Νικόλα σόντσον»

Στην παραδοσιακή θρησκευτική και λαογραφική ζωή του ελληνικού κόσμου, το τριήμερο από 4 έως 6 Δεκεμβρίου, που περιλαμβάνει τις γιορτές της Αγίας Βαρβάρας (4/12), του Αγίου Σάββα (5/12) και του…
Κοινωνία

«Αφγανιστούπολις»: Όταν η Αθήνα φοβόταν τους πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής και της γενοκτονίας

Η Αθήνα του 1923 βρισκόταν σε κατάσταση αποδιοργάνωσης, φόβου και βαθιάς αβεβαιότητας. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, τη γενοκτονία και την υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών, περίπου 1,5 εκατομμύριο πρόσφυγες από την καθ’…
Κοινωνία

Φάτσα Πόντου: Το ξεχασμένο αναγνωστήριο «Ομόνοια» των Ελλήνων

Η ιστορία της ελληνικής παρουσίας στη Φάτσα – ή Φασιδάνη, όπως αναφέρει την πόλη ο Περικλής Τριανταφυλλίδης στο έργο του Φυγάδες, περιγράφοντας τη βυζαντινή εποχή–, είναι μια διαδρομή βαθιά ριζωμένη…
Κοινωνία

Από τη Θεσσαλονίκη σε όλη τη χώρα: Το δίκτυο που φέρνει τον ποντιακό πολιτισμό και την ιστορία στις τάξεις

Η δημιουργία εθνικού δικτύου στα σχολεία όλης της χώρας, μέσα από το οποίο θα προάγεται ο ποντιακός πολιτισμός και θα μεταλαμπαδεύονται τα πολλά και ποικιλόμορφα στοιχεία του στους μαθητές, είναι…
Κοινωνία

Γιώργος Βελισσαρίδης (1909-1994): Ο γνωστός-άγνωστος Τραπεζούντιος με το πολυδιάστατο έργο

Δεν υπάρχει Πόντιος (παλαιάς κοπής) ή γενικότερα Έλληνας άνω των 25 που δεν έχει γνωρίσει έστω και μία πτυχή του πλούσιου έργου του. Η υπογραφή του, αν και αθέατη, βρισκόταν…
Κοινωνία

Μανουήλ Α’ Κομνηνός: Ο «ευλογημένος αυτοκράτορας της Κωνσταντινούπολης» που προσπάθησε να διατηρήσει την ισχύ του Βυζαντίου

Ο Μανουήλ Α’ Κομνηνός, γεννημένος στις 28 Νοεμβρίου του 1118 στην Κωνσταντινούπολη, ήρθε στον κόσμο ως ο τέταρτος και νεότερος γιος του αυτοκράτορα Ιωάννη Β΄ Κομνηνού και της Αγίας Ειρήνης…
Κοινωνία

Μαρτυρία Σταύρου Λιγερίδη: Τρία ολόκληρα χρόνια ξυπνούσαμε και κοιμόμαστε με την αγωνία

Ο Σταύρος Λιγερίδης γεννήθηκε στον οικισμό Κοτύλια, κτισμένο σε πλαγιά, σε υψόμετρο περίπου 750μ. στην κοιλάδα του Καλιάντερε, 26 χλμ νότια της Τραπεζούντας. Εκκλησιαστικά υπαγόταν στην Εξαρχία της μονής του …
Κοινωνία

Βασίλης Παπαβασιλείου: Ο ανθρωπιστής καπνέμπορος που αγκάλιασε τους πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής

Δυστυχώς, όπως έχει καταγραφεί σε πολλές περιπτώσεις, οι πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής δεν είχαν πάντα την καλύτερη υποδοχή από τον ντόπιο πληθυσμό – υπήρχαν όμως και φωτεινές εξαιρέσεις, όπως ήταν…
Κοινωνία

Η φωνή της μνήμης στην Κατερίνη: Η Ένωση Ποντίων Πιερίας παλεύει για την επαναλειτουργία του μουσείου της

Σε μια εποχή κατά την οποία η μνήμη κινδυνεύει συχνά να χαθεί μέσα στο βάρος της καθημερινότητας, η ανάγκη να δημιουργηθεί στην Κατερίνη ξανά ένας χώρος αφιερωμένος στον ποντιακό πολιτισμό,…
Κοινωνία

Οικογένεια Τσιπόγλου: Οι διασημότεροι αρχιμεταλλουργοί από την ενορία των Ξοπολάντων (Αλεξοπολάντων) της Μικρής Τσίτης

Η οικογένεια των Τσιπόγλου, που κατάγονταν από την Μικρή Τσίτη της Χαλδίας, ήταν σύμφωνα με τον Γεώργιο Κανδηλάπτη (Κάνι) οι πιο διάσημοι αρχιμεταλλουργοί του Πόντου. Γενάρχης της ήταν ο Γεώργιος…
Κοινωνία

Το θέατρο κράτησε ζωντανή την ποντιακή φωνή στην Αθήνα – Από τον Θεατρικό Όμιλο στον Καλλιτεχνικό Οργανισμό Ποντίων

Για τους Πόντιους της πρώτης και της δεύτερης γενιάς, η ανάγκη να κρατήσουν ζωντανή τη γλώσσα και την πολιτιστική τους ταυτότητα ήταν βαθιά και υπαρξιακή. Στην Αθήνα των μεταπολεμικών χρόνων,…
Κοινωνία

Φίλιππος Πάππας: Αναμνήσεις από το προσκύνημα στη Ριζούντα του Πόντου

Ο Φίλιππος Παππάς, ένας από τους πρώτους Πόντιους –σύμφωνα με τον γιο του Νίκο Παππά–, που επισκέφτηκαν την πατρίδα και ιδιαιτέρως την Ριζούντα μετά την αναγκαστική απομάκρυνσή τους, αποτύπωσε γραπτώς…
Κοινωνία

Γιεσεντουκί: Η «μικρή Ελλάδα» του Ρωσικού Νότου

Στο Γιεσεντουκί (ή Εσεντουκί, πιο εξελληνισμένα), στην καρδιά του «Ρωσικού Νότου», χτυπά δυνατά ένας ελληνικός παλμός που δεν έπαψε ποτέ να ακούγεται. Σε αυτή την πόλη της περιφέρειας Σταυρούπολης ζουν…
Κοινωνία

500 χρόνια από την Άλωση της Τραπεζούντας: Οι ιστορικές φωτογραφίες-ντοκουμέντα

Μισή χιλιετία μετά την Άλωση της Τραπεζούντας από τους Οθωμανούς, το 1961, οι πρώτης γενιάς Πόντιοι πρόσφυγες συγκεντρώθηκαν για να τιμήσουν μια «βαριά» ημερομηνία. Οι φωτογραφίες-ντοκουμέντα που διασώθηκαν από εκείνη…
Κοινωνία

Η σκληρή ζωή της Πόντιας αγρότισσας – Μαρτυρία του βουλευτή Κιλκίς Επαμεινώνδα Σωτηριάδη

Ο Επαμεινώνδας Σωτ. Σωτηριάδης γεννήθηκε, το έτος 1891, στην Αργυρούπολη-Κιμισχανά της Χαλδίας. Ήταν απόφοιτος του Φροντιστηρίου Τραπεζούντας και σπούδασε στη Νομική σχολή της Κωνσταντινούπολης. Είχε χρηματίσει γραμματέας του Πρωτοδικείου Αθηνών…
Κοινωνία

Η Αγία Αικατερίνη της Σμύρνης: Μια εκκλησία στη σκιά της Καταστροφής

Το 1857 ήταν ένα ξύλινο παράπηγμα. Σαράντα ένα χρόνια μετά, το 1898, αποτελούσε τον νεότερο αλλά και ταυτοχρόνως «λαμπρότερο» ναό της Σμύρνης. Ο ναός της Αγίας Αικατερίνης, σχέδιο του αρχιτέκτονα…
Κοινωνία

Χριστόφορος Μουρατχανίδης: Ο δημοτικιστής Σανταίος συγγραφέας που απολύθηκε από το Φροντιστήριον Τραπεζούντος

Στα έργα του συγκαταλέγονται τα «Λαογραφικά της Σάντας» (1914), μια συλλογή χαμένη σήμερα, την οποία όμως είχε μελετήσει συμβουλευτεί ο ελληνιστής Ρ.Μ. Ντόκινς, η κοινωνιολογική μελέτη Παλιοί δρόμοι και νέοι,…
Κοινωνία

Σούρμενα, Σουσάρμενα ή Σύρμενα: Η ετυμολογία του ονόματος της όμορφης πόλης του Εύξεινου Πόντου – Και ένα τραγούδι

Σούρμενα, τα. Παραλιακή περιφέρεια του Πόντου, στα ανατολικά της Τραπεζούντας. Παλαιότερη γραφή Σούρμαινα, από το μεσαιωνικό Σουσούρμαινα. Φαίνεται ότι υπήρξε μικρή πόλη με το όνομα αυτό, που ταυτίζεται με των…
Κοινωνία

Μαρτυρία Παύλου Τζιτιρίδη: Όλα αυτά τα χωριά τα έκαψαν με τους ανθρώπους μέσα στα σπίτια

O Παύλος Τζιτιρίδης γεννήθηκε στον οικισμό Τεπέγιομα, κτισμένου σε ράχη λόγου, σε υψόμετρο 650 μ., 10,5 χλμ νότια της Πουλαντζάκης και 17,5 χλμ. νοτιοδυτικά της Κερασούντας. Εκκλησιαστικά ο οικισμός άνηκε…
Κοινωνία

Αρχοντούλα Κωνσταντινίδου: Ένα όνομα ταυτισμένο με τη διδασκαλία της ποντιακής διαλέκτου, εντός και εκτός συνόρων

Στο pontosnews.gr είχαμε τη χαρά να γνωρίσουμε την Αρχοντούλα Κωνσταντινίδου πριν από σχεδόν μία δεκαετία, φιλοξενώντας κείμενά της για την ποντιακή διάλεκτο (και τη σχέση της με τα αρχαία ελληνικά),…
Κοινωνία

Μαρτυρία Θεόδωρου Ξανθόπουλου: Στο βουνό πέθαναν πολλοί, άλλοι από το κρύο, άλλοι απ’ την πείνα. Μερικούς τους έφαγαν οι λύκοι και τα σκυλιά

Ο Θεόδωρος Ξανθόπουλος ζούσε στον οικισμό Πελετσούχ (Πελετζίκ, Πελιτζούκ της Κεπέκκλησας). Εκκλησιαστικά ο οικισμός άνηκε στη δικαιοδοσία της μητροπόλεως Χαλδίας και Χερροιάνων, οι κάτοικοί του όμως συνήθως απευθύνονταν στον μητροπολιτικό…
Κοινωνία

Γρηγόριος Χιονιάδης: Η ζωή και το έργο του θεμελιωτή της πρώτης μεγάλης Ακαδημίας Αστρονομίας στην Τραπεζούντα

Στα μέσα του 13ου αιώνα, κάπου ανάμεσα στο 1240 και στο 1250, γεννιόταν ένας άνθρωπος που επρόκειτο να ανοίξει νέους ορίζοντες για την επιστήμη του Βυζαντίου: ο Γρηγόριος Χιονιάδης, ο…