Την εικόνα μιας σχέσης με βαθιές ιστορικές ρωγμές αλλά και με ανοιχτούς διαύλους διαλόγου σκιαγραφεί ανάλυση που φιλοξενεί το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu, με αφορμή τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στην Άγκυρα στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας.
Το άρθρο, που υπογράφει η Δρ. Αϊσέ Κιουτσούκ, πανεπιστημιακός στο Πανεπιστήμιο Istanbul Gelişim, επιχειρεί να αποτιμήσει τι μπορεί να αναμένεται από τη συνάντηση των δύο ηγετών, εστιάζοντας τόσο στα «διαρθρωτικά προβλήματα» όσο και στις δυνατότητες μιας ελεγχόμενης εξομάλυνσης.
Οι «14 κρίσεις» και η έννοια της επαναλαμβανόμενης σύγκρουσης
Στην ανάλυση επισημαίνεται ότι Ελλάδα και Τουρκία «έχουν βιώσει, άμεσα ή έμμεσα, 14 κρίσεις εξωτερικής πολιτικής», στο πλαίσιο αυτού που χαρακτηρίζεται ως «επαναλαμβανόμενη σύγκρουση» με βαθιές ιστορικές ρίζες.
Κατά το Anadolu, οι ταχείες μεταβολές στο διεθνές σύστημα και η ένταση στις ευρωατλαντικές σχέσεις επηρεάζουν και το διμερές πλαίσιο. Υποστηρίζεται δε ότι η Αθήνα ακολουθεί πιο ενεργή εξωτερική πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο, με κινήσεις που – σύμφωνα με την τουρκική οπτική που αποτυπώνεται στην ανάλυση – «αυξάνουν τον κίνδυνο κλιμάκωσης».
Τα «αγκάθια»: Αιγαίο, θαλάσσιες ζώνες, νησιά
Το Anadolu καταγράφει ως βασικά σημεία έντασης:
- τη «στρατιωτικοποίηση νησιών» (κατά την πάγια τουρκική θέση)
- τα χωρικά ύδατα,
- την υφαλοκρηπίδα και τις ΑΟΖ,
- ζητήματα FIR,
- καθώς και το Κυπριακό.
Η ανάλυση αναφέρεται στις δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού ότι το βασικό άλυτο ζήτημα είναι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, σημειώνοντας πως, ακόμη και αν δεν επιλυθούν τα μεγάλα ζητήματα, μπορεί να οικοδομηθεί μια λειτουργική σχέση σε επιμέρους τομείς.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά στη δυνατότητα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων, με το Anadolu να υπενθυμίζει ότι η Άγκυρα έχει χαρακτηρίσει ενδεχόμενη επέκταση στο Αιγαίο πέραν των 6 ναυτικών μιλίων ως «casus belli».
Το συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι «μεγάλα αποτελέσματα» από μία και μόνο συνάντηση θα ήταν μη ρεαλιστικό να αναμένονται, δεδομένου ότι τα ζητήματα κυριαρχίας παραμένουν ο σκληρός πυρήνας της διαφοράς.
Από την ένταση στη «θετική ατζέντα»
Παρά τις διαφωνίες, το Anadolu δίνει έμφαση στη σημασία του διαλόγου σε επίπεδο ηγετών και στην ανάγκη διατήρησης μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Γίνεται ειδική μνεία στη Διακήρυξη των Αθηνών για Φιλικές Σχέσεις και Καλή Γειτονία (2023), η οποία – κατά την ανάλυση – συνέβαλε στη μείωση εντάσεων στο Αιγαίο, στη συνεργασία στο μεταναστευτικό και στη διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας.
Η συνάντηση εντάσσεται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, σε αυτή τη «θετική ατζέντα», με προτεραιότητα σε τομείς συνεργασίας αντί στα πεδία σύγκρουσης.
Εμπόριο, τουρισμός και μειονότητες
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην οικονομική διάσταση. Παρότι έχει τεθεί στόχος εμπορικού όγκου 10 δισ. δολαρίων, το διμερές εμπόριο το 2025 διαμορφώθηκε στα 6,7 δισ. δολάρια, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το Anadolu.
Η ανάλυση επισημαίνει επίσης ότι σε περιόδους βελτίωσης των σχέσεων καταγράφονται θετικές επιπτώσεις και στις μειονότητες, ενώ αναφέρεται και στο ζήτημα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, το οποίο ενδέχεται να τεθεί στην ατζέντα.
Η «γραμμή καζάν – καζάν» και η ελεγχόμενη εξομάλυνση
Το τελικό συμπέρασμα της ανάλυσης του Anadolu είναι ότι, παρά την αμοιβαία ακαμψία σε ζητήματα που θεωρούνται εθνικά συμφέροντα, η συνεχιζόμενη επαφή και η θεσμοθετημένη συνεργασία διαμορφώνουν μια «ελεγχόμενη γραμμή καζάν – καζάν» (αμοιβαίου κέρδους).
Με άλλα λόγια, ακόμη και αν οι θεμελιώδεις διαφορές παραμένουν, η διατήρηση διαλόγου και η προώθηση συνεργασιών σε «χαμηλής πολιτικής» πεδία λειτουργούν ως παράλληλη, συμπληρωματική διπλωματική οδός – στοιχείο που, κατά το Anadolu, ενισχύει τη βιωσιμότητα των ελληνοτουρκικών σχέσεων σε ένα ευμετάβλητο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
